Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych-Niezłomnych. Poświęcenie nagrobka śp. Franciszka Dudonia ps. „Dąb”

1 marca 2026 roku - w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych-Niezłomnych - na cmentarzu parafialnym w Jachówce poświęcono nagrobek śp. Franciszka Dudonia ps. „Dąb”.

Uroczystą mszę św. w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa odprawił w jego intencji proboszcz ks. Mariusz Mendyk, który wygłosił piękną homilię przypominającą wierność wartościom i ofiarę życia Żołnierzy Niezłomnych.

Zastępca dyrektora krakowskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Cecylia Radoń odczytała list skierowany do uczestników uroczystości przez dyrektora Oddziału prof. Filipa Musiała. Krótką refleksję o tradycji polskich walk o niepodległość i znaczeniu ich kontynuacji przez Żołnierzy Niezłomnych, a przez wrogów Polski Wyklętych, wygłosił Michał Siwiec-Cielebon.

Po mszy św. zebrani przeszli na cmentarz parafialny, gdzie po odśpiewaniu hymnu narodowego ks. Mariusz Mendyk poświęcił ufundowany przez IPN nagrobek Franciszka Dudonia ps. „Dąb”. Ten bohater, urodzony w 1923 roku w Marcówce, był żołnierzem Grupy Operacyjnej „Burza” por. Mieczysława Wądolnego „Mściciela”, a później Grupy Operacyjnej „Błyskawica” dowodzonej przez Michała Dudonia „Wichra” (który był starszym bratem Franciszka). Obie wymienione formacje wchodziły w skład wadowickiego batalionu Oddziałów Bojowych Armii Polskiej w Kraju. Kapral „Dąb” został ciężko ranny 22 czerwca 1946 w walce z funkcjonariuszami bezpieki w Budzowie. Zdołał dotrzeć do Jachówki, gdzie zmarł i został pochowany przez kolegów i współpracowników oddziału. Przez wiele lat jego grób nie był oznaczony, później rodzina zawiesiła skromną tabliczkę na krzyżu wieńczącym ziemny kopczyk.

Przed kilku laty, dzięki staraniom wielu osób opiekujących się tym grobem, IPN podjął decyzję o ufundowaniu nowego nagrobka, godnego bohatera. Nagrobek zainstalowano w ubiegłym roku, a jego uroczyste poświęcenie nastąpiło w Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych w 2026 roku.

Symboliczny akt opieki nad grobem zastępca dyrektora oddziału IPN w Krakowie Cecylia Radoń w asyście reprezentującego Wojewodę Małopolskiego Marcina Przewoźniaka, zastępcy dyrektora Wydziału Rewaloryzacji Zabytków Krakowa i Dziedzictwa Narodowego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, przekazała na ręce prezesa Stowarzyszenia Niezłomni Zorza Marka Sabały. Kwiaty i znicze złożono na grobach kaprala „Dęba” oraz ppor. Jana Sałapatka „Orła”, a emerytowany hejnalista Państwowej Straży Pożarnej i kapelmistrz miejscowych orkiestr Jan Sergiel odegrał pieśń „Śpij kolego w ciemnym grobie”.

W uroczystości uczestniczyli członkowie Stowarzyszenia Niezłomni Zorza z pocztem sztandarowym, członkowie rodzin Żołnierzy Niezłomnych, w tym m.in. rodziny Franciszka i Michała Dudoniów, oraz wierni z parafii w Jachówce.

Cześć i Chwała Bohaterom!