Rozbudowano Aleję Dębów Katyńskich w Toporzysku. „Oby Dęby pamiętały”

W Toporzysku odbyła się uroczystość poświęcona pamięci oficerów Pułku 3 Strzelców Konnych zamordowanych w Zbrodni Katyńskiej. Jednym z najważniejszych punktów wydarzenia było odsłonięcie kolejnej części Alei Dębów Katyńskich, która została powiększona o sześć nowych Dębów Pamięci.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Stowarzyszenie na rzecz Dziedzictwa TOPO w ramach projektu „Oby Dęby pamiętały”. Jego celem jest zachowanie pamięci o tragicznych losach polskich oficerów oraz przekazywanie wiedzy historycznej kolejnym pokoleniom.

Sześć kolejnych Dębów Pamięci

Aleja Dębów Katyńskich w Toporzysku powstała w 2020 roku, w 80. rocznicę Zbrodni Katyńskiej. Posadzono wówczas 17 drzew upamiętniających znanych organizatorom oficerów Pułku 3 Strzelców Konnych zamordowanych w Katyniu. Każdemu z nich poświęcono osobny dąb oraz symboliczny postument.

Historia Alei nie zakończyła się jednak w 2020 roku. Prowadzone później poszukiwania pozwoliły ustalić nazwiska kolejnych sześciu zamordowanych oficerów pułku. To właśnie ich pamięci poświęcono nowe drzewa, o które powiększyła się Aleja. Przy dębach znalazły się postumenty z napisem „Katyń 1940 – PAMIĘTAMY” oraz imienne tabliczki przypominające o zamordowanych oficerach.

Każde z drzew jest żywym pomnikiem konkretnego człowieka. Rosnące przez kolejne dziesięciolecia dęby mają przypominać o jego życiu, służbie i tragicznych losach, a jednocześnie przekazywać pamięć kolejnym pokoleniom.

Uroczyste odsłonięcie kolejnej części Alei

Obchody rozpoczęły się od odegrania Hymnu Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie nastąpiło uroczyste odsłonięcie kolejnej części Alei Dębów Katyńskich.

W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych, instytucji, mieszkańcy oraz zaproszeni goście. Wśród nich znaleźli się m.in. wójt gminy Jordanów Artur Kudzia, radna Województwa Małopolskiego Danuta Kawa oraz dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Promocji w Jordanowie Gabriela Korbel.

Szczególnym gestem było umieszczenie przy jednym z posadzonych dębów nazwiska radnej Województwa Małopolskiego Danuty Kawy jako jego fundatorki. Była to forma podziękowania za jej zaangażowanie i wsparcie inicjatyw służących pielęgnowaniu pamięci historycznej oraz lokalnego dziedzictwa.

Obecność przedstawicieli samorządu i lokalnych instytucji podkreśliła znaczenie przedsięwzięcia zarówno dla zachowania pamięci historycznej, jak i dla lokalnej społeczności.

Kapliczka Matki Boskiej Katyńskiej

Szczególnym momentem uroczystości było również poświęcenie kapliczki z rzeźbą Matki Boskiej Katyńskiej.

Jej obecność w Alei stanowi symboliczne dopełnienie miejsca pamięci. Wizerunek Matki Boskiej Katyńskiej nawiązuje do losów polskich oficerów, ich rodzin oraz wszystkich osób, które przez dziesięciolecia pielęgnowały pamięć o zamordowanych i oczekiwały na prawdę o ich losie.

Kapliczka wraz z rozbudowaną Aleją tworzy przestrzeń zadumy i refleksji – miejsce, w którym można zatrzymać się przy historii konkretnych ludzi, ich służbie, poświęceniu i tragicznych losach.

Kolejnym punktem uroczystości było wręczenie odznaczeń osobom zasłużonym dla działalności związanej z pamięcią historyczną i zachowaniem dziedzictwa.

Następnie uczestnicy oddali hołd ofiarom Zbrodni Katyńskiej poprzez złożenie kwiatów oraz zapalenie zniczy. Wśród drzew upamiętniających zamordowanych oficerów przywołano pamięć o tych, którzy nie doczekali końca wojny i powrotu do swoich rodzin.

Historia przekazywana kolejnym pokoleniom

Projekt „Oby Dęby pamiętały” nie ograniczał się do samej rozbudowy Alei. W Folwarku Toporzysko przygotowano również działania edukacyjne oraz wystawy plenerowe poświęcone kampanii 1939 roku, agresji sowieckiej z 17 września oraz Zbrodni Katyńskiej i losom oficerów Wojska Polskiego.

Idea Alei Dębów Katyńskich jest prosta, ale niezwykle symboliczna. Każde drzewo przypomina o konkretnym człowieku. Dąb, który rośnie i trwa przez kolejne dziesięciolecia, staje się żywym pomnikiem i znakiem pamięci przekazywanej z pokolenia na pokolenie.

Rozbudowa Alei w ramach projektu „Oby Dęby pamiętały” jest więc nie tylko upamiętnieniem kolejnych oficerów Pułku 3 Strzelców Konnych. To również lekcja historii oraz odpowiedzialności za zachowanie pamięci o wydarzeniach, które na trwałe zapisały się w dziejach Polski.

Po części oficjalnej uczestnicy mogli zobaczyć pokazy kawaleryjskie nawiązujące do tradycji i dziedzictwa polskiej kawalerii. Uroczystość zakończył wspólny obiad, który stał się okazją do rozmów, spotkań i podsumowania wydarzenia.

Rozbudowana Aleja Dębów Katyńskich, kapliczka z rzeźbą Matki Boskiej Katyńskiej, pamiątkowe drzewa i nazwiska oficerów tworzą w Toporzysku miejsce, do którego można powracać – aby oddać hołd, poznać historię i przypominać kolejnym pokoleniom o wartości pamięci.

Projekt „Oby Dęby pamiętały”, realizowany przez Stowarzyszenie na rzecz Dziedzictwa TOPO, pozostawia w Toporzysku trwały ślad. Zadanie zostało zrealizowane w ramach otwartego konkursu ofert Województwa Małopolskiego w dziedzinie kultury w 2026 roku „Mecenat Małopolski”.