Dwa lata programu „Rodzina 500+” w województwie małopolskim

Program „Rodzina 500+” funkcjonuje już dwa lata. Po raz pierwszy w Polsce rząd prowadzi spójną, długofalową politykę rodzinną. W Małopolsce ze świadczeń 500+ korzysta 222,6 tys. rodzin. Do końca stycznia 2018 roku trafiło do nich łącznie aż 4,05 mld zł.

- Nadrzędnym kierunkiem działań rządu jest troska o polską rodzinę. Wszystkie rządowe programy z plusem – Rodzina 500+, Maluch+, Mieszkanie+ – mają jeden cel: zapewnić polskim rodzinom bezpieczeństwo i warunki do rozwoju. Podsumowanie dwóch lat Programu „Rodzina 500+” w Małopolsce pokazuje, że to dobry kierunek i jednocześnie bardzo ważne zadanie na kolejne lata. Zadanie i zarazem nasze zobowiązanie wobec polskich rodzin, że sprawy i potrzeby rodziny traktować będziemy ze szczególną troską i uwagą– mówi wojewoda małopolski Piotr Ćwik.

Szczególny efekt Programu
Pod koniec marca 2018 roku w siedzibie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odbyło się podsumowanie funkcjonowania Programu „Rodzina 500+” z perspektywy całego kraju. Na spotkanie zostały również zaproszone rodziny, które korzystają ze świadczeń 500+.

- Rodziny nie mówią o tym aspekcie takim materialnym, one po prostu odczuwają ten efekt, ale bardzo dużo rodzin mówi o tym aspekcie godnościowym. Mówią, że dla nich to jest ważne, że one stanęły na własnych nogach, że podniosły czoło, że przestaliśmy stygmatyzować, że odetykietowaliśmy patrzenie i ocenianie rodziny wielodzietnej, że to jest dla nich olbrzymia wartość – podkreślała w czasie uroczystości minister rodziny, pracy i polityki społecznej Elżbieta Rafalska.

Więcej możliwości
Z kilkoma małopolskimi rodzinami korzystającymi z Programu „Rodzina 500+” dziś spotkali się również w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie wojewoda małopolski Piotr Ćwik, pełnomocnik wojewody małopolskiego ds. rodziny Szymon Strzelichowski, a także dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego Jacek Kowalczyk.

Jak podkreślają nasi goście, Program „Rodzina 500+” to dla nich przede wszystkich więcej możliwości: zaspokajanie nie tylko bieżących potrzeb, dodatkowe zajęcia dla dzieci czy wspólny wyjazd na wakacje, który dotychczas był jedynie marzeniem.

- Różnica dla tych rodzin jest wyczuwalna. To przede wszystkim poczucie stabilizacji i spokoju, a niejednokrotnie podstawowego komfortu, którego dotychczas te rodziny nie miały. Powstał dobry klimat dla rodzin, szczególnie dla rodzin wielodzietnych. To zwłaszcza z ich perspektywy widać, jak ważna i potrzebna była tak konkretna i stała pomoc państwa w wychowywaniu dzieci – dodaje Szymon Strzelichowski, pełnomocnik wojewody małopolskiego ds. rodziny.

- Samo przygotowanie i uruchomienie Programu było sporym wyzwaniem. Dziś, po dwóch latach, możemy z całą pewnością powiedzieć, że wielu polskim rodzinom otworzył on drzwi nowych możliwości. I co istotne stanowi on element spójnej i długofalowej oraz konsekwentnie realizowanej polityki prorodzinnej – podsumowuje Jacek Kowalczyk, dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie.

Wyniki Programu „Rodzina 500+” w Małopolsce
Według danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, opracowanych pod koniec stycznia 2018, w województwie małopolskim w Programie „Rodzina 500+” uczestniczy 222,6 tys. rodzin. Łącznie objętych świadczeniem jest 349 tys. dzieci, z czego 124,8 tys. stanowią pierwsze dzieci w rodzinie (w tym 49 tys. to jedynacy).

W sumie w Małopolsce 55% dzieci w wieku do 18. roku życia jest uprawnionych do świadczenia wychowawczego. W gminach wiejskich jest to 60% wszystkich dzieci, w miejskich – 47%, a w gminach miejsko-wiejskich – 55%.

Do końca stycznia 2018 roku małopolskie rodziny otrzymały już 4,05 mld zł. Województwo małopolskie razem z województwem mazowieckim oraz wielkopolskim znalazło się w pierwszej trójce województw, do których trafiła największa kwota dofinansowania (ponad 4 mld zł).

Małopolska z liczbą 351,6 tys. dzieci objętych świadczeniem wychowawczym „Rodzina 500+” oraz 500+ w pieczy zastępczej plasuje się na czwartym miejscu – za województwami: mazowieckim (ponad 543 tys.), śląskim (ponad 372,3 tys.), wielkopolskim (ponad 366, 3 tys.).

Wyniki programu Rodzina 500+ w Polsce
Od początku funkcjonowania programu do końca stycznia 2018 roku do rodzin trafiło w sumie 42,62 mld zł.

Według danych z końca stycznia 2018 roku Programem „Rodzina 500+” zostało objętych 2,413 mln rodzin. Świadczenia zostały przyznane dla 3,684 mln dzieci do lat 18, co stanowi aż 53% wszystkich dzieci w wieku do lat 18.

Prawie 55% rodzin otrzymuje świadczenie wychowawcze po uwzględnieniu kryterium dochodowego na pierwsze lub jedyne dziecko – to 1,32 mln dzieci (563,6 tys. z nich to jedynacy).

Łącznie z gmin wiejskich wsparciem z programu „Rodzina 500+” zostało objętych 1,287 mln dzieci (60% wszystkich dzieci z gmin wiejskich). Do tych rodzin trafiło do końca stycznia 2018 roku 14,9 mld zł. W gminach miejskich świadczenia zostały przyznane dla 1,433 mln dzieci, czyli 47% wszystkich dzieci mieszkających w miastach. Do końca stycznia 2018 r. wypłacono z tego tytułu kwotę 16,5 mld zł. Natomiast w gminach miejsko-wiejskich 55% wszystkich dzieci (0,915 mln) zostało objętych świadczeniem, a łączna kwota świadczeń (do końca stycznia 2018 r.) wyniosła 10,7 mld zł.

Realizacja celów Programu „Rodzina 500+”
Program „Rodzina 500+” ma trzy główne cele: zwiększenie dzietności, inwestycję w rodzinę oraz redukcję ubóstwa. Poprawę wskaźników w tych obszarach dało się zaobserwować już po roku funkcjonowania programu.

Na przestrzeni ostatnich dwóch lat widać wzrost liczby urodzeń. W 2015 roku w całej Polsce urodziło się 369,4 tys. dzieci, rok później o 12,9 tys. dzieci więcej, czyli 382,3 tys. Natomiast pod koniec 2017 roku zarejestrowano 403 tys. urodzeń, czyli o ponad 20 tys. więcej niż w 2016 roku. Co więcej, odnotowana pod koniec 2017 roku liczba urodzeń przekroczyła szacunki Głównego Urzędu Statystycznego o 15%.

Program „Rodzina 500+” przyczynił się również do wzrostu bezpieczeństwa ekonomicznego polskich rodzin. Pieniądze otrzymywane w ramach świadczenia są wydawane przez rodziny przede wszystkim na konsumpcję, w szczególności na: odzież i obuwie, książki, pomoce edukacyjne i dodatkowe zajęcia dla dzieci, wyjazdy na wakacje i wycieczki szkolne, rekreacyjne wyjścia z rodziną, leczenie oraz zabawki.

W związku z tym, w 2016 roku w Polsce przyspieszyła dynamika spożycia ogółem z 2,8% (2015) do 3,4% (2016) oraz spożycia indywidualnego z poziomu 3,0% (2015) do 3,9% (2016). Przeciętne miesięczne wydatki w gospodarstwach domowych na osobę w 2016 roku wyniosły 1132 zł (stanowiąc ¾ dochodów) i były realnie wyższe o 4,3% od wydatków z roku 2015. Z analizy wydatków, których dokonują gospodarstwa uprawnione do otrzymywania świadczenia wychowawczego wynika, że w 2016 roku wydatki tych gospodarstw wzrosły w porównaniu z 2015 rokiem o 12,6%.

W 2015 r. stopa ubóstwa skrajnego wynosiła 6,5%, natomiast w 2016 r. 4,9%, czyli o 1,9% mniej. Największa poprawa sytuacji materialnej nastąpiła wśród rodzin posiadających troje lub więcej dzieci, które były zagrożone skrajnym ubóstwem. Według informacji Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, ostatnie analizy sugerują, że przeważający wpływ na redukcję ubóstwa wśród rodzin z dziećmi miało właśnie świadczenie wychowawcze.

Polska coraz lepsza w rankingach
W 2015 roku wydatki na politykę rodzinną z budżetu państwa wyniosły 32 mld zł, w 2016 roku wzrosły do 52,8 mld, co pokazuje, jak istotnie zmieniła się skala tych wydatków.

Wydatki na politykę rodzinną w takiej wysokości plasują Polskę w gronie państw-liderów, jeśli chodzi o wspieranie rodzin. Przypomnijmy, że w 2015 roku byliśmy pod tym względem poniżej średniej.

Według badań przeprowadzonych przez firmę PwC, Polska znajduje się na 4. miejscu w Unii Europejskiej w rankingu uwzględniającym relację finansowego wsparcia dla rodzin w stosunku do osiąganego przez nie przeciętnego wynagrodzenia. Nasz wynik to 7,9%, podczas gdy średnia wynosi 4,9%.

Pozytywne skutki Programu „Rodzina 500+”
Program „Rodzina 500+” przyczynia się do poprawy poziomu i jakości życia rodzin nim objętych. Wśród często obserwowanych pozytywnych skutków programu wymienić można przede wszystkim: możliwość swobodniejszego gospodarowania pieniędzmi, poprawę relacji małżeńskich i rodzinnych oraz spędzanie większej ilości czasu z dziećmi. Badania i sondaże CBOS-u wskazują na częstszy udział dzieci i młodzieży w dodatkowych, płatnych zajęciach pozalekcyjnych, a także na wzrost wyjazdów wakacyjnych dzieci w wieku szkolnym w 2016 roku.

Uzyskiwanie świadczenia 500+ przekłada się na poprawę sytuacji materialnej członków rodzin wielodzietnych i częstsze wyjazdy tych rodzin za granicę, a w związku z tym także zwiększone zainteresowanie występowaniem o wydanie paszportów, co ilustruje przykład województwa małopolskiego.

W Małopolsce liczba wniosków o wydanie dokumentów paszportowych składanych przez członków rodzin wielodzietnych w latach 2015—2017 ulegała stałemu zwiększaniu. Miały na to wpływ ulgi w opłatach paszportowych w związku z posiadaniem Kart Dużej Rodziny. Jak wskazuje statystyka dla województwa małopolskiego, pomiędzy rokiem 2015 a 2017 zanotowano niemalże 100% wzrost liczby wniosków składanych przez posiadaczy Karty Dużej Rodziny.

Ogólnopolska Karta Dużej Rodziny to system zniżek dla rodzin wielodzietnych. Jej posiadacze mają możliwość korzystania z katalogu oferty kulturalnej, rekreacyjnej czy transportowej na terenie całego kraju. Dzięki Karcie osoby z rodzin wielodzietnych mogą korzystać m.in. z ustawowych zniżek na przejazdy kolejowe – rodzice lub małżonkowie rodziców 37% na bilety jednorazowe oraz 49% na miesięczne; zniżek w opłatach paszportowych – 75% w przypadku dzieci i 50% w przypadku rodziców i małżonków rodziców oraz darmowych wstępów do parków narodowych.

MUW