Od października nowe kontrole na granicach UE

Już jesienią 2025 roku podróżnych czekają istotne zmiany na granicach zewnętrznych Unii Europejskiej i strefy Schengen. 12 października rozpocznie się wdrażanie Entry/Exit System (EES) – systemu elektronicznej rejestracji wjazdów i wyjazdów osób spoza UE.

Nowe zasady obejmą obywateli państw trzecich, czyli tych, którzy nie posiadają obywatelstwa kraju Unii Europejskiej ani dokumentów pobytowych wydanych w UE. System dotyczy krótkoterminowych pobytów do 90 dni w ciągu 180 dni - np. turystów, osób podróżujących służbowo czy odwiedzających rodzinę.

Obywatele UE i osoby posiadające ważny dokument pobytowy w kraju członkowskim nie będą rejestrowani w EES.

Do tej pory przekraczanie granicy wiązało się z pieczątką w paszporcie. Od października 2025 roku system będzie działał elektronicznie:

• przy każdym wjeździe i wyjeździe zostaną zapisane w bazie dane osobowe oraz informacje o podróży,

• pobrane zostanie zdjęcie twarzy i odciski palców,

• dane będą przechowywane przez okres 3 lat (lub 5 lat przy przekroczeniach prawa pobytowego).

W praktyce oznacza to koniec ręcznego stemplowania paszportów - choć w pierwszych miesiącach wdrożenia pieczątki mogą być jeszcze stosowane równolegle.

System obejmie wszystkie granice zewnętrzne strefy Schengen - zarówno lądowe, lotnicze, jak i morskie. Wdrożenie będzie stopniowe i potrwa około 6 miesięcy – od października 2025 do kwietnia 2026.

Na przykład podróżni wjeżdżający do Polski z Ukrainy, Białorusi czy wylatujący z lotnisk do krajów spoza UE będą już odnotowywani w EES.

Nowy system ma na celu:

• skuteczniejszą kontrolę czasu pobytu cudzoziemców w strefie Schengen,

• szybszą identyfikację osób, które przekroczyły dozwolony okres 90 dni,

• poprawę bezpieczeństwa granic i ograniczenie nadużyć wizowych.

Dla osób spoza UE oznacza to wydłużenie odprawy podczas pierwszych podróży po wprowadzeniu systemu - konieczne będzie zeskanowanie dokumentów, zdjęcie twarzy i pobranie odcisków palców. Przy kolejnych wjazdach kontrola ma być szybsza, dzięki zapisanym już danym biometrycznym.