Cytologia - na czym polega i jak często ją wykonywać?

Cytologia należy do podstawowych badań związanych ze zdrowiem kobiety, które powinno być przeprowadzane dość regularnie. Jest ono bezbolesne i w wielu przypadkach refundowane. Cytologia pozwala wykryć raka szyjki macicy na tak wczesnym etapie rozwoju, że możliwe jest jego wyleczenie. Na czym polega to badanie? Jak często powinno się je wykonywać?

Badanie cytologiczne przeprowadza lekarz ginekolog. Podczas badania na krześle ginekologicznym możliwe jest poprawne pobranie wymazu z szyjki macicy przy pomocy specjalnie przygotowanej do tego zadania niewielkiej szczoteczki. Następnie pobrany nią materiał umieszcza się na szkiełko i utrwala. Szkiełko z materiałem jest później analizowane przez histopatologa lub cytologa i to właśnie on stwierdza, czy wszystko jest w porządku, czy może jednak należy przeprowadzić dalszą diagnostykę lub podjąć leczenie. Badanie cytologiczne jest bezbolesne, a pacjentki najczęściej nawet nie czują pobierania wymazu. Oznacza to, że nie ma powodu do obaw i badanie można przeprowadzić właściwie w dowolnym momencie. Badanie jest nieinwazyjne i całą pewnością nie należy się go obawiać. Cytologii nie należy przeprowadzać podczas miesiączki. Najlepiej jest zgłosić się na badanie wcześniej niż 4 dni po ostatnim dniu miesiączki i nie później niż 4 dni przed jej rozpoczęciem.

Cytologię powinno się wykonywać regularnie od momentu podjęcia współżycia, ale nie później niż do 21. roku życia. W przypadku prawidłowych wyników badanie należy powtarzać co trzy lata. Badania powinno się przeprowadzać przynajmniej do 65. roku życia. Jeśli wcześniejsze wyniki nie były prawidłowe, powinno się jednak zdecydować na dodatkowe badania mimo bardziej zaawansowanego wieku. Cytologię przeprowadza się także bardzo często na początku ciąży lub podczas wizyty kontrolnej przynajmniej 12 tygodni po rozwiązaniu. Nie jest to jednak badanie obowiązkowe. Jeśli jednak nie było przeprowadzane wcześniej, to należy je wykonać po to, by mieć pewność, że nowotwór szyjki macicy nie zagrozi rozwijającemu się płodowi. Oczywiście cytologia nie stanowi zagrożenia dla dziecka i bez obaw można ją przeprowadzić w ciąży aż do jej 24 tygodnia, a jej wynik wciąż będzie miarodajny. Później badanie może być już bolesne, choć jego wynik także będzie wiarygodny. 

Są pewne grupy kobiet, które są szczególnie narażone na nowotwór szyjki macicy. To właśnie one powinny badać się zdecydowanie częściej niż co trzy lata. Obecnie zaleca się im badania raz do roku, choć w niektórych wypadkach konieczne może być nawet jeszcze częstsze wykonywanie badań i monitorowanie stanu organizmu. O cytologii powinny szczególnie pamiętać:

- nosicielki HPV, 

- nosicielki HIV, 

- kobiety po chemioterapii,

- kobiety z osłabionym układem odpornościowym np. po transplantacji.

Dłuższą listę osób, które wymagają częstej cytologii, znajdziesz na https://mjrmedical.com/. Tam też możesz przeczytać więcej na temat tego, jak należy prawidłowo przygotować się do badania.