Budowa i zasada działania przekładni planetarnych

Mechanizmy nowoczesnej automatyki mogą wydawać się trudne i skomplikowane. Jednak czasem wystarczy przyjrzeć im się nieco bliżej, aby okazało się, że samą istotę ich działania można łatwo wytłumaczyć. Tak jest na przykład z przekładniami planetarnymi. Przekładnie są jednymi z najważniejszych zdobyczy mechaniki. Pozwalają na przeniesienie takich parametrów, jak prędkość czy siła z jednego elementu na drugi. Jednak pod pojęciem przekładni mogą kryć się różne rozwiązania, a zasada działania i zastosowanie mogą być nieco inne. Jednym z popularnych typów przekładni jest przekładnia planetarna.

Jak zbudowana jest przekładnia planetarna?

Chociaż pojęcie to dla części osób może wydawać się nieznajome, z pewnością wiele z nich miało jakąś styczność z przekładnią planetarną do czynienia. Sama nazwa przekładni planetarnej kojarzy się z układem planetarnym i nie jest to przypadkowe, bo ma z nim więcej wspólnego, niż można by przypuszczać.

Zacznijmy od cech, które łączą przekładnie planetarne z naszym układem słonecznym. W naszej galaktyce mamy słońce i krążące wokół niego planety. Podobny mechanizm znajdziemy w przekładni. W jej centralnym punkcie znajduje się stały element, czyli koło słoneczne. Jest ono przymocowane do wałka i poprzez zazębienie łączy się z satelitami. Stanowią one odpowiedniki planet. W zależności od rodzaju przekładni satelit jest od 3 do 5, rozmieszczone są w równych odstępach od siebie i podobnie do planet, obracają się wokół własnej osi.

Cały mechanizm znajduje się wewnątrz obudowy zwanej koszykiem. W koszyku jest wałek rurowy, a w nim wałek koła słonecznego. Ostatnim elementem jest uzupełnienie wewnętrzne, czyli koło koronowe. Zamyka ono czaszę i jednocześnie jest największym elementem tworzącym przekładnię.

Zasada działania

W przekładni planetarnej mamy kilka wałków centralnych, są to: koło koronowe, wałek koła słonecznego i wałek rurowy koszyka satelitów. W sytuacji, kiedy jeden z nich się zatrzyma, to pozostałe przejmą napęd i moc. Różnice między poszczególnymi wałkami w zakresie obwodu i liczbie zębów skutkują tym, że prędkość, z jaką się obracają, jest inna.

Dzięki takim właściwościom przekładnie planetarnepoprzez kontrolowane hamowanie pozwalają na sterowanie prędkością obrotową. Tak właśnie wygląda zasada działania m.in. skrzyni biegów. Poprzez hamowanie wałków inicjuje się działanie, które następnie wpływa na prędkość obrotową wału napędowego. Na samym końcu koła przenoszą napęd na podłoże.

W jakich branżach korzysta się z przekładni planetarnych?

Przekładnie planetarne kojarzą się przede wszystkim z tradycyjnymi skrzyniami biegów, a więc motoryzacją. Jednak nie jest to jedyna branża, w której się je spotyka. Wśród największych zalet tego rozwiązania, wymienia się niewielki rozmiar, mało skomplikowaną konstrukcję, a także możliwość otrzymania dużych przełożeń. Oprócz motoryzacji, przekładnie planetarne wykorzystuje się w maszynach budowanych dla przemysłu spożywczego, farmaceutycznego czy kosmetycznego.