1 sierpnia – Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego

Święto zostało ustanowione ustawą z 9 października 2009 roku o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Powstania Warszawskiego, uchwalonej z inicjatywy Lecha Kaczyńskiego (1949 – 2010), polityka, dr nauk prawnych, profesora nadzwyczajnego, prawnika, Prezydenta RP w latach 2005 – 2010, działacza opozycji politycznej w okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, senatora I kadencji w latach 1989 – 1991 oraz posła na sejm I i IV kadencji od 1991 do 1993 i od 2001 do 2002 roku, prezesa Najwyższej Izby Kontroli w latach 1992 – 1995, ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w rządzie Jerzego Buzka od 2000 do 2001 roku, prezydenta miasta stołecznego Warszawy w latach 2002 do 20005, zginął w katastrofie rządowego samolotu Tu – 154. Wówczas za uchwaleniem ustawy głosowało 397 posłów, 1 był przeciwny, a 6 wstrzymało się od głosu. Senat przyjął ustawę 5 listopada 2009 roku bez poprawek. Następnie opublikowano ją w Dzienniku Ustaw 7 grudnia 2009 roku. Święto jest obchodzone od 1 sierpnia 2010 roku.

W preambule ustawy czytamy, że święto ustanawia się „w hołdzie bohaterom Powstania Warszawskiego – tym, którzy w obronie bytu państwowego, z bronią w ręku walczyli o wyzwolenie stolicy, dążyli do odtworzenia instytucji niepodległego Państwa Polskiego, sprzeciwiali się okupacji niemieckiej i widmu sowieckiej niewoli zagrażającej następnym pokoleniom Polaków”. W uzasadnieniu dołączonym do projektu ustawy podkreślono, iż uhonorowaniem dnia wybuchu powstania „wolna Polska może spłacić swój dług wdzięczności”.

Powstanie warszawskie – 1 sierpnia do 3 października 1944 roku, jako największa operacja i bitwa stoczona podczas II wojny światowej, wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową (AK), działającą od 14 lutego 1942 roku do 19 stycznia 1945 roku, w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się oraz oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego, które swoim zasięgiem objęło część lewobrzeżnych dzielnic stolicy, niewielki obszar  prawobrzeżnej Warszawy, a także Puszczę Kampinoską, Legionowo i okolice Marek.

Powstanie Warszawskie i ich bohaterów czcimy w szczególności poprzez:

• oficjalne uroczystości przed Pomnikiem Powstania Warszawskiego na placu Krasińskich w Warszawie, z udziałem władz państwowych, kombatantów, harcerzy i mieszkańców,
• składanie wieńców, kwiatów oraz zniczy pamięci na cmentarzach powstańców,
• zatrzymanie ruchu w całej Polsce, a także włączenie syren w miastach  o godzinie „W”, czyli 17:00, kiedy wybuchło powstanie, corocznie w jego rocznicę,
• organizowanie marszów, licznych imprez, koncertów piosenek, które wtedy były zakazane, wystaw, projekcji filmów dokumentalnych, fabularnych, jak również wystawianie spektakli teatralnych upamiętniających Powstanie Warszawskie,
• przygotowywanie przez Instytut Pamięci Narodowej materiałów historycznych, promujących wiedzę o powstaniu, wystaw, gier służących przede wszystkim młodemu pokoleniu, ale także starszym.

Pamiętajmy, iż Powstanie Warszawskie było wielkim, patriotycznym zrywem przeciwko okupacji niemieckiej, a jego podstawowym celem było wówczas wyzwolenie Warszawy spod jarzma okupacji niemieckiej, przed wkroczeniem do niej Armii Czerwonej. Pomimo klęski, a także strat osobowych i materialnych – zginęło od 16 do 18 tysięcy żołnierzy AK i od 150 tys. do 180 tys. cywilów, Warszawa została doszczętnie zniszczona przez Niemców, powstanie, którego symbolem jest kotwica – znak Polski Walczącej, przy czym człon w kształcie litery P oznacza Polskę, a ramiona literą W – walkę, w świadomości Polaków pozostaje jako akt odwagi, patriotyzmu, determinacji, bohaterskiej, heroicznej walki o wolność naszej kochanej Ojczyzny.

Jan Nowak-Jeziorański ps. m. in.: „Janek”, „Jan Nowak”, „Jan Zych”, „Paulicz” (1914 – 2005) polityk, politolog, działacz społeczny, dziennikarz, kapitan Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych, AK, kurier i emisariusz Komendy Głównej AK i rządu RP w Londynie, uczestnik powstania warszawskiego, spiker powstańczego radia „Błyskawica”, po II wojnie światowej uznany za cichociemnego – żołnierza konspiracyjnej AK (ZWZ/AK) w służbie specjalnej, służący w strukturach wojskowych Polskiego Państwa Podziemnego, którzy w czasie służby w Polskich Siłach Zbrojnych, ochotniczo zgłosili się do służby w kraju, pisał m. in.: „walka nie była daremna”, a powstanie warszawskie sprawiło, że „państwo polskie, chociaż zniewolone i wasalne, zachowało swoją odrębność, przetrwało Stalina, który w swych zamysłach prawdopodobnie chciał z niego z czasem uczynić część ZSRR”, czyli Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, państwa radzieckiego, istniejącego w latach 1922 – 1991.

Cześć i Chwała Bohaterom!

Kazimierz Surzyn