Papierowe i plastikowe legitymacje szkolne odejdą do lamusa?

Z roku na rok coraz więcej dokumentów nie musimy już nosić w portfelu, lecz wystarczy, że posiadamy je w formie aplikacji komórkowej. Wkrótce do tego grona mają dołączyć legitymacje szkolne, które obecnie mają dwie bardziej tradycyjne formy.

Osoby, które szkolne mury już opuścili pamiętają papierowe legitymacje szkolne, które rokrocznie na początku września były zbierane przez przewodniczącego klasy lub wychowawcę, celem przybicia na nich pieczątki przedłużającej ich ważność o kolejny rok. Miały mało poręczny format i nosiło się je w plastikowych ramkach, które chroniły je przed pomięciem się czy zalaniem.

PLASTIK ZASTĄPIŁ PAPIER!

Mijały lata, a wygląd legitymacji nie zmienił się.  Aż do ubiegłego roku ( gdzieniegdzie zmiany zaczęty być wdrażane w 2018 roku). Papierowe legitymacje zostały wyparte przez plastikowe, które zostały wprowadzone w 2018 roku jako alternatywa dla papierowych, a 13 lipca 2024 roku wszystkie nowo wydawane legitymacje są dostępne wyłącznie w wersji plastikowej.

Zmiana formy legitymacji wynika z nowelizacji ustawy o dokumentach publicznych oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczącego minimalnych zabezpieczeń chroniących dokumenty przed fałszerstwem. Nowe przepisy wymagają, aby legitymacje szkolne, przedszkolne i nauczycielskie posiadały odpowiednie zabezpieczenia zarówno w materiale, z którego są wykonane, jak i w druku.

Wzory nowych legitymacji określone zostały w rozporządzeniu Ministra Edukacji dotyczącym świadectw, dyplomów państwowych oraz innych oficjalnych druków, a także w znowelizowanych przepisach regulujących wygląd i sposób wydawania legitymacji służbowej nauczyciela.

Nowe plastikowe legitymacje mają format karty kredytowej (53,98 mm x 85,60 mm) i mogą zawierać warstwę elektroniczną z technologią bezstykową.

Legitymacje szkolne będą różowe. Na ich awersie znajdzie się miejsce na zdjęcie ucznia (po lewej stronie), a także jego imię, nazwisko, data urodzenia, numer PESEL, nazwa i adres szkoły, nazwisko dyrektora oraz data wydania dokumentu. W lewym dolnym rogu umieszczony będzie numer legitymacji, a w prawym – symbol mikroskopu. W tle karty pojawi się grafika przedstawiająca globus, mikroskop i kolbę stożkową. Ten sam wzór będzie obowiązywał dla uczniów szkół podstawowych, ponadpodstawowych, policealnych oraz szkół dla dorosłych.

Na odwrocie legitymacji znajdzie się informacja o przysługujących zniżkach na przejazdy środkami publicznego transportu zbiorowego – kolejowego i autobusowego. Poniżej przewidziano miejsce na osiem naklejek holograficznych. W tle ponownie umieszczono rysunek mikroskopu. Ważność legitymacji będzie potwierdzana co roku do 30 września (dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych) oraz dwa razy do roku – do 1 marca i 30 września – dla uczniów szkół policealnych i dorosłych słuchaczy.

KOLEJNA ZMIANA PRZED NAMI?

Od 1 września 2025 roku uczniowie w Polsce będą mają móc korzystać z legitymacji szkolnej w postaci aplikacji mobilnej. Nowoczesne rozwiązanie ma zostać przygotowywane przez Centralny Ośrodek Informatyki na zlecenie Ministerstwa Edukacji i zastąpić tradycyjne, fizyczne dokumenty.

Nowa legitymacja w telefonie będzie miała pełną wartość prawną. Oznacza to, że uczniowie będą mogli używać jej w taki sam sposób jak dotychczasowej wersji plastikowej – np. podczas kontroli biletów w środkach transportu publicznego czy przy korzystaniu z przysługujących im zniżek. Aplikacja będzie dostępna do pobrania z popularnych sklepów mobilnych, podobnie jak funkcjonująca już aplikacja mObywatel.

Dodatkowym atutem elektronicznej legitymacji będzie możliwość personalizacji. Uczniowie dostaną opcję zmiany wyglądu aplikacji według własnych upodobań, co może zwiększyć atrakcyjność nowego rozwiązania i zachęcić ich do korzystania z niego na co dzień.

Warto podkreślić, że to nie pierwsza próba wdrożenia cyfrowej legitymacji szkolnej. Pierwsze prace nad tym rozwiązaniem rozpoczęto już w poprzedniej kadencji rządu, gdy ministrem edukacji był Przemysław Czarnek. Wówczas odpowiedzialność za projekt spoczywała na Instytucie Badań Edukacyjnych, a dokładnie na utworzonym w nim pionie cyfryzacji. Projekt został jednak zamknięty po wyborach parlamentarnych, w wyniku podziału Ministerstwa Edukacji i Nauki na dwa odrębne resorty: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej.