Od stycznia zapłacimy więcej za smartfony, laptopy i telewizory?

Od 1 stycznia 2026 roku w życie wejdą przepisy, które oznaczają dla kupujących realny wzrost cen sprzętu elektronicznego. Choć urzędowo mowa o „opłacie reprograficznej”, w praktyce będzie to kolejny podatek doliczany do ceny smartfonów, laptopów, tabletów i telewizorów. Eksperci nie mają wątpliwości: wyższe koszty odczują przede wszystkim konsumenci.

Nowe przepisy wprowadzają obowiązkową opłatę od urządzeń umożliwiających kopiowanie, odtwarzanie i przechowywanie treści chronionych prawem autorskim. Dotyczy to m.in.:

• smartfonów,

• tabletów,

• laptopów i komputerów stacjonarnych,

• telewizorów z funkcją nagrywania lub z dużą pamięcią.

Opłata wyniesie około 1 procent wartości urządzenia, choć niektóre kategorie sprzętu mogą zostać obciążone stawką sięgającą nawet 2 procent.

Formalnie producenci i importerzy mają ponieść koszty. Jak wskazują analitycy rynku, koszt zostanie przerzucony na klientów poprzez podniesienie cen detalicznych. Sklepy nie będą musiały wyszczególniać tej opłaty na paragonie czy fakturze. Zostanie ona wliczona w cenę urządzenia, co oznacza, że podwyżkę trudno będzie zauważyć od razu.

Według Ministerstwa Kultury opłata reprograficzna ma rekompensować twórcom straty wynikające z legalnego kopiowania utworów na prywatny użytek. Rząd tłumaczy, że współczesne urządzenia, w przeciwieństwie do odtwarzaczy sprzed 20 lat, są dziś narzędziami do przechowywania ogromnych ilości danych, dlatego system rekompensat należy „unowocześnić”.

Krytycy zwracają jednak uwagę, że opłata podnosi ceny sprzętu elektronicznego nie związane bezpośrednio z kulturą, uderza najmocniej w mniej zamożnych użytkowników oraz jest wprowadzana rozporządzeniem, a nie ustawą, co ogranicza publiczną debatę.

Wielu sprzedawców już teraz sygnalizuje, że wzrost cen może nastąpić tuż po Nowym Roku. Jeżeli więc ktoś planuje zakup nowego telefonu czy laptopa, warto rozważyć zrobienie tego jeszcze przed końcem 2025 roku.