Nowe przepisy drogowe. Wysokie kary, szybka utrata prawa jazdy

Jeszcze ten rok przyniesie prawdziwą rewolucję na polskich drogach. Rząd zapowiada drastyczne zaostrzenie przepisów, które uderzą w kierowców z niespotykaną dotąd siłą. Wyższe mandaty, łatwiejsza utrata prawa jazdy, a nawet kara więzienia za brawurową jazdę – to tylko niektóre ze zmian, które mają na celu poprawę bezpieczeństwa. Czy jednak nowe regulacje faktycznie wyeliminują piratów drogowych, czy staną się zmorą dla milionów Polaków za kółkiem?

Przygotowany przez Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwo Sprawiedliwości pakiet zmian w prawie o ruchu drogowym ma w założeniu ukrócić niebezpieczne zachowania na drogach. Eksperci podkreślają, że konieczność wdrożenia unijnych dyrektyw jest jednym z motorów napędowych tych zmian. Przyjrzyjmy się najważniejszym nowościom, które czekają na ponad 20 milionów kierowców w Polsce.

Do tej pory przekroczenie dozwolonej prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym skutkowało zatrzymaniem prawa jazdy na trzy miesiące. Nowe przepisy rozszerzają ten zapis również na drogi jednojezdniowe dwukierunkowe poza obszarem zabudowanym. Statystyki są alarmujące – to właśnie na takich drogach dochodzi do 80% wypadków, a prędkość przekracza tam nawet ośmiu na dziesięciu kierujących.

To nie wszystko. Do katalogu wykroczeń skutkujących czasową utratą uprawnień dołączy również zignorowanie czerwonego światła na przejazdach kolejowo-drogowych. Choć już teraz grozi za to mandat w wysokości 2000 zł (4000 zł w warunkach recydywy) i 15 punktów karnych, nowością będzie dodatkowa sankcja w postaci zatrzymania prawa jazdy.

Kierowcy, którzy uzbierają 24 punkty karne, również muszą liczyć się z poważniejszymi konsekwencjami. Po nowelizacji starosta będzie miał prawo do natychmiastowego wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, bez oczekiwania na kontrolę drogową.

Nowe przepisy wprowadzają surowe kary za organizację i udział w nielegalnych wyścigach. Za takie czyny grozić będzie kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Więzienie za brawurową jazdę i rażące przekroczenie prędkości

Kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat będzie grozić również za prowadzenie pojazdu w sposób brawurowy i stwarzający zagrożenie. Mowa tu o sytuacji, w której kierowca jednocześnie rażąco narusza zasady bezpieczeństwa, stwarza zagrożenie dla innych i znacząco przekracza dopuszczalną prędkość:

• o co najmniej połowę na autostradzie (minimum 210 km/h) lub drodze ekspresowej (minimum 150 km/h na jednojezdniowej lub 180 km/h na dwujezdniowej);

• co najmniej dwukrotnie na innej drodze (minimum 180 km/h).

Jeżeli w wyniku takiej jazdy kierowca spowoduje wypadek śmiertelny lub ciężki uszczerbek na zdrowiu innej osoby, będzie podlegać karze od roku do 10 lat pozbawienia wolności.

Osoby, które pomimo sądowego zakazu wsiądą za kierownicę, muszą liczyć się z dożywotnią utratą prawa jazdy, karą finansową w wysokości co najmniej 10 000 zł oraz karą więzienia od 3 miesięcy do 5 lat.

Jedną z najbardziej dotkliwych zmian będzie obligatoryjna konfiskata pojazdu w przypadku, gdy stężenie alkoholu we krwi kierowcy przekroczy 1,5 promila. Sąd będzie mógł również orzec przepadek pojazdu, gdy poziom alkoholu wyniesie od 0,5 do 1,5 promila, a także w przypadku kierowców biorących udział w nielegalnych wyścigach lub łamiących sądowy zakaz prowadzenia pojazdów, nawet jeśli byli trzeźwi.

Nowością będzie możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B już w wieku 17 lat, za pisemną zgodą rodziców. Jednakże, do osiągnięcia pełnoletności, młody kierowca będzie mógł prowadzić pojazd wyłącznie na terytorium Polski i pod nadzorem doświadczonego opiekuna (minimum 25 lat, prawo jazdy od 5 lat).

Wprowadzony zostanie również dwuletni okres próbny dla wszystkich nowych kierowców (lub trzyletni, jeśli prawo jazdy uzyskano przed 18. rokiem życia). W tym czasie obowiązywać będą surowsze limity prędkości (50 km/h w terenie zabudowanym, 80 km/h poza nim i 100 km/h na autostradzie) oraz całkowity zakaz spożywania alkoholu (limit 0,0 promila). Pojazdy prowadzone przez młodych kierowców będą musiały być oznaczone specjalną naklejką z zielonym liściem klonu.

Większość nowych przepisów ma wejść w życie w pierwszej połowie 2025 roku, jednak niektóre z nich mogą mieć dłuższy okres vacatio legis, co oznacza, że zaczną obowiązywać nawet w 2026 roku. Kierowcy muszą więc być czujni i na bieżąco śledzić zmiany w prawie, aby uniknąć surowych konsekwencji. Nowelizacje mają na celu przede wszystkim poprawę bezpieczeństwa, jednak ich skala i rygor z pewnością wpłyną na codzienne życie milionów Polaków za kółkiem.