Na skawickim cmentarzu – legenda

            Dawniej na skawickim cmentarzu podobno straszyło. Jedni się tego bali, ale byli i tacy, że się tym wcale nie przejmowali i przechodzili przez niego, nawet późnym wieczorem, gdyż mieli bliżej do swoich chałup.

            Było już po północy, kiedy środkiem cmentarza Jasiu wracał od Hani, swojej narzeczonej. Nagle na jednym z grobów, młodzieniec dostrzegł  postać, białą jak opłatek.

• Co to jest takiego? - pytał sam siebie, ale mimo iż się bał, szedł dalej.
• Młody człowieku jestem Helena z Suchej Góry – przedstawiła się lodowatym głosem.
• Przecież mnie znasz, bo chodziłeś do nas po mleko.
• Aha, teraz dopiero poznaję.
• Pragnę, abyś poszedł do mojego Józka i zapytał go, dlaczego on nie zapala świeczek na moim grobie – prosiła Jaśka, Helena cichutkim głosem.
• No..., nie wiem, nie wiem – wahał się mężczyzna.
• Jak nie pójdziesz, to cie będę straszyła, w twojej chacie zawsze o  północy – zagroziła.
• Pójdę i zapytam o to Józka – zmienił zdanie Jasiu, wyraźnie przestraszony, że zjawa  nie da mu spokoju.
• Jutro dam ci odpowiedź, w tym samym miejscu  i o tej samej godzinie – oznajmił chłopak.

            Rankiem Jan poszedł do chaty Józka, którego zapytał o zdrowie, a potem przeszedł do sedna:

• Dlaczego nie świecisz świeczek na grobie swojej Heleny? – pytał stanowczo.
• Bo po śmierci żony, dowiedziałem się, że miała kochanka – odpowiedział z nieukrywanym żalem Józef.
• Doniosła mi o tym Wanda – dodał ze smutkiem w oczach.

            Jan następnej nocy, tak jak się umówił, przyszedł do Heleny – zjawy, która już na niego czekała. Wysłuchała z cierpliwością wszystko co jej chłopak opowiedział.

• To nieprawda – powiedziała bez chwili wahania.
• Wanda, to dobre ziółko, ona cały czas rywalizowała ze mną o Józka.
• A kiedy jej się nie udało z nim być, ponieważ pobraliśmy się, to teraz się mści.
• I nawet po mojej śmierci rozgaduje te plotki – wyjaśniła rozdrażniona Helena.

            Podziękowała Jasiowi za przysługę po czym zniknęła. Kilka dni później ukazała się Wandzie, która szła wieczorem koło jej grobu. Wanda, gdy ją zobaczyła, wystraszyła się i zaczęła uciekać. Helena szybko ją dogoniła i chwyciła mocno za szyję mówiąc:

• Jak nie powiesz Józkowi, że kłamiesz, to cię uduszę – groziła Helena, Wandzie.
• Powiem Helciu prawdę, twojemu mężowi, że ja to zmyśliłam, żeby tobie dopiec.
• Proszę, nie rób mi krzywdy.
• Przyrzekam ci Helciu – dodała, z wymalowanym przerażeniem na twarzy, a w oczach miała łzy. 

            Wanda słowa dotrzymała, gdyż od tego czasu Józef czyścił grób Heleny, zapalał świeczki, wymieniał kwiaty, a przede wszystkim modlił się za nią i przepraszał za chwile zwątpienia. Helenka miała zaś satysfakcję, że i po śmierci wygrała z Wandą.

Kazimierz Surzyn