Ksiądz Kazimierz Jancarz ( 1947 - 1993)

KAZIMIERZ JANCARZ, DUSZPASTERZ LUDZI PRACY, WSPIERAŁ ICH W CZASIE STANU WOJENNEGO, KAPELAN SOLIDARNOŚCI, ODWAŻNY KAPŁAN NARODU POLSKIEGO BUDZĄCY POLAKÓW W LATACH OSIEMDZIESIĄTYCH KU WOLNOŚCI, DZIAŁACZ SPOŁECZNY, BUDOWNICZY WIELU OBIEKTÓW POŻYTKU PUBLICZNEGO, AUTOR PARAFIALNEGO ŚPIEWNIKA LITURGICZNEGO.

Urodził się 9 grudnia 1947 roku w Suchej Beskidzkiej. Uczęszczał do suskiej szkoły podstawowej. Później wraz z rodziną przeniósł się do Grzechyni należącej do makowskiego duszpasterstwa. W 1961 roku podjął naukę w Technikum Kolejowym w Krakowie, podtrzymując tym samym tradycje rodzinne. Jednak powołany do kapłaństwa w 1972 roku ukończył krakowskie Wyższe Seminarium Duchowne. W tym samym roku otrzymał święcenia kapłańskie z rąk ks. kard. Karola Wojtyły. Następnie pełnił obowiązki wikariusza w parafiach w Pisarzowicach, Andrychowie, Oświęcimiu i Niepołomicach.

W SŁUŻBIE BOGU I LUDZIOM

W latach 1978-1989 ks. Kazimierz Jancarz był wikarym w parafii św. Maksymiliana w Mistrzejowicach. Tutaj założył Stowarzyszenie zwane Konfraternią Akademicką skupiającą studentów i pracowników naukowych krakowskich uczelni. Po ogłoszeniu 13 grudnia 1981 roku stanu wojennego w Polsce ks. Jancarz został duszpasterzem robotników. W tym dniu udał się z kapłańską posługą do Kombinatu Metalurgicznego w Nowej Hucie. Odprawił tam Mszę Św. i podtrzymywał na duchu wzburzonych robotników.

W 1982 roku w mistrzejowickim duszpasterstwie do strajku głodowego przystąpiło 10 mężczyzn na znak solidarności z głodującymi internowanymi w Załężu. Aktywność robotników zwiększała się z dnia na dzień. Bowiem przystępowali oni licznie do głodówki i uczestniczyli w nabożeństwach. W związku z tym ks. K. Jancarz utworzył Duszpasterstwo Ludzi Pracy. Jego głównym celem było niesienie pomocy represjonowanym i pokrzywdzonym przez ówczesną socjalistyczną władzę. Mimo zwolnienia większości internowanych z Załęża nie zaprzestano wspólnych modlitw i spotkań. Z takich solidnych korzeni narodziło się odprawianie tzw. czwartkowych Mszy Świętych w intencji Ojczyzny i zapalanie świec solidarnościowych przy obrazie Matki Bożej Częstochowskiej w kaplicy św. Maksymiliana w mistrzejowickim kościele. W nabożeństwach czwartkowych uczestniczyło tysiące wiernych m. in. z Nowej Huty, Krakowa, z różnych zakątków kraju, a także: ks. bp. Ignacy Tokarczuk – ordynariusz przemyski, ks. Jerzy Popiełuszko (dziś błogosławiony), ks. Henryk Jankowski, ks. Tadeusz Isakowicz – Zaleski, ks. Edward Frankowski, ks. Adolf Chojnacki, ks. Kazimierz Wójcik, ks. Józef Stramek, ks. Stanisław Konieczny, ks. Tadeusz Bogucki, ks. Wojciech Stokłosa i wielu innych.

Czwartkowe nabożeństwa oraz Duszpasterstwo Ludzi Pracy łączyły robotników w proteście przeciw totalitarnemu ustrojowi PRL, braku tolerancji i poszanowania praw człowieka. Ugruntowały wśród nich postawy solidarnościowe, patriotyczne, społeczne i etyczne. Ponadto Duszpasterstwo Ludzi Pracy ku pokrzepieniu serc i z myślą o przyszłej wolności kraju organizowało: wieczory poetyckie, festiwale piosenki religijnej tzw. „Sacrosongi”, festiwale muzyki chrześcijańskiej w Mistrzejowicach, występy zespołów muzycznych i teatralnych przede wszystkim „Grupy Pod Budą” oraz „Teatru Ósmego Dnia”, wystawy fotograficzne, malarstwa i grafiki. Działała Niezależna Telewizja Mistrzejowice, która obok emisji różnych programów nadawała relacje ze strajków w Nowej Hucie. Rozpowszechniano wydawnictwa niezależne w założonej księgarni. Powstały nowe konfraternie w 1983 roku tj. Konfraternia Robotnicza, która finansowo pomagała bezrobotnym, wspierała prześladowanych i więzionych, organizowała pensje dla strajkujących robotników. Konfraternia Samarytańska prowadziła aptekę, rozprowadzającą bezpłatnie leki i odżywki z darów zagranicznych, potrzebującej ludności z Krakowa i z ośrodków „Solidarności” z całej Ojczyzny; Konfraternia Nauczycielska, której działalność polegała na prowadzeniu korepetycji dla uczniów krakowskich szkół. W latach 1983-1987 działał Chrześcijański Uniwersytet Robotniczy im. kard. Stefana Wyszyńskiego. W Mistrzejowicach w 1988 roku zorganizowano Międzynarodową Konferencję Praw Człowieka. Założono Klub Antyalkoholowy. Wszystkie te działania podjęte przez ks. Jancarza i współpracujące z nim osoby miały utwierdzać Polaków w przekonaniu, że warto żyć i pracować dla przyszłej niepodległej Polski. Wspierali je m. in. ówczesny proboszcz duszpasterstwa mistrzejowickiego ks. prałat Mikołaj Kuczkowski, Lech Wałęsa, Tadeusz Mazowiecki, Zbigniew Romaszewski, Stefan Bartkowski, Jacek Fedorowicz, Andrzej Wajda, Adam Macedoński, Karol Modzelewski.

W latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku staraniem ks. K. Jancarza i jego kolegów powstał dom rekolekcyjny w Groniu na Piekarzówce, który do dziś jest odwiedzany przez młodzież oazową. Odbywają się tam bowiem rekolekcje i dni skupienia.

Z inicjatywy ks. Jancarza wybudowano w Grzechyni dom wypoczynkowy zwany „Jasną Polaną” dla dzieci wielodzietnych i rozbitych.

Po pacyfikacji Nowej Huty przez oddziały ZOMO, w nocy z 4 na 5 maja 1988 roku, w czasie której raniono wiele osób, część z nich zamknięto w więzieniu, innych zwolniono z pracy, ks. Jancarz utworzył Wikariat Solidarności z Potrzebującymi. Organizował on transporty żywności i odzieży dla najuboższych. Wspierał finansowo poszkodowanych, bezrobotnych i ich rodziny.

Duszpasterz był obiektem nieustannego zainteresowania ze strony Służby Bezpieczeństwa. Narażony był na utratę życia. Mimo tego odważnie bronił pokrzywdzonych i domagał się przywrócenia wolności Ojczyźnie.

Ks. Kazimierz Jancarz w 1989 roku objął funkcję proboszcza w podkrakowskiej Luborzycy. Dzięki jego zaangażowaniu i wielu zacnych ludzi wybudowano tam: plebanię, wielki parking, Parafialne Gimnazjum Gospodarcze, warsztat stolarski i samochodowy, w którym znalazły pracę osoby bezrobotne. Otwarto radio parafialne. Wydawano pismo zatytułowane „Krzyż Luborzycki”. Zorganizowano drukarnię.

Droga do pełnej miłości do Boga i Najświętszej Maryi Panny, a także do niepodległości oraz demokracji Polski, jaką wybrał ks. Kazimierz Jancarz, wiodła przez modlitwę i pracę. Tej drodze kapłan był wierny do końca swojego życia. Ani na krok od niej nie odstąpił. Temu służyły coroczne pielgrzymki ludzi pracy Krakowa do Kalwarii Zebrzydowskiej, podjęta wspólnie z ks. Jerzym Popiełuszką i ks. Henrykiem Jankowskim ogólnopolska pielgrzymka ludzi do Częstochowy, wspomniane nabożeństwa czwartkowe, pomoc uciśnionym, dbałość o rozwój a także upowszechnianie kultury, czyli ciągła praca u podstaw torująca drogę do wolności.

Ks. Jancarz często odwiedzał rodzinne strony – Suchą Beskidzką, Maków Podhalański, Grzechynię. Spotykał się z opozycjonistami. Przed cudownym obrazem Matki Bożej Makowskiej Królowej Rodzin wypraszał łaski dla Ojczyzny i dla uciemiężonego społeczeństwa polskiego.

Ks. Kazimierz Jancarz zmarł 25 marca 1993 roku w Luborzycy. Spoczywa na cmentarzu w Makowie Podhalańskim zgodnie z wolą jego rodziny. Mszę Świętą pogrzebową koncelebrował ks. kard. Franciszek Macharski. W ostatnim pożegnaniu kapłana uczestniczyli m.in.: Lech Wałęsa, liczni członkowie parlamentu, wojewodowie miast, pracownicy zakładów pracy i tysiące wiernych. Znamienne było to, że tłum ludzi biorących udział w uroczystościach pogrzebowych na zakończenie zaśpiewał pieśń „Ojczyzno ma ...”, którą zawsze kończyły się czwartkowe nabożeństwa za naszą Ojczyznę sprawowane przez ks. Jancarza.

R. Hnatowicz o zmarłym ks. Kazimierzu Jancarzu powiedziała: „Byłeś płomieniem księże Kazimierzu, Gdyś w mroku czarnym czerwonej przemocy, ducha Polaków budził do wolności, Byłeś płomieniem, płonącym wśród nocy.”

Bez takich ludzi jak ks. Kazimierz Jancarz z pewnością nie byłoby dziś wolności.

Imię ks. Kazimierza Jancarza noszą: jedna z ulic w Nowej Hucie oraz Szkoła Podstawowa nr 85 na nowohuckim osiedlu Złoty Wiek. Jemu poświęcono też m. in.: pomnik wybudowany na skwarze przed świątynią w Mistrzejowicach, pamiątkowe tablice w mistrzejowickim kościele i na makowskim cmentarzu, a także dzwon „Kazimierz”, umieszczony w drewnianej dzwonnicy w Grzechyni.

Kazimierz Surzyn

1. Archiwum Kurii Metropolitarnej w Krakowie.

   Reklama

2. Hnatowicz, R. Z mowy o ks. Jancarzu, 29 III 1993r.- Maków Podhalański.

3. Nasz Dziennik nr 275(2685) z dnia 25-26 XI 2006.

4. Ocalmy od zapomnienia, tom II, praca zbiorowa pod kierunkiem Lucyny Sulki, Maków Podhalański 2000, s. 135-139.