Kraków wprowadza Strefę Czystego Transportu. Kto nie wjedzie do miasta?

Kraków za kilka tygodni wejdzie w nową epokę mobilności. Strefa Czystego Transportu, która zacznie obowiązywać 1 stycznia 2026 roku, obejmie niemal całe zmotoryzpowane miasto. To jedno z najbardziej zdecydowanych działań w Polsce na rzecz poprawy jakości powietrza. Dla wielu kierowców oznacza to konieczność dostosowania się do nowych norm emisji, a dla właścicieli starszych pojazdów – realne ograniczenia lub dodatkowe opłaty.

Nowe przepisy precyzyjnie określają, które samochody będą mogły poruszać się po Krakowie bez ograniczeń. Auta benzynowe muszą spełniać normę Euro 4 lub pochodzić z 2005 roku lub później. W przypadku diesli obowiązuje standard Euro 6 lub rok produkcji 2014. Podobne zasady dotyczą pojazdów powyżej 3,5 tony – benzynowych od 2005 roku, a diesli od 2012.

Właściciele samochodów z polskimi tablicami, które spełniają te kryteria, nie muszą robić absolutnie nic – system automatycznie zakwalifikuje ich pojazdy jako uprawnione do wjazdu.

Czy pojazd spełnia normę można sprawdzić na stronie: https://sct.zdmk.krakow.pl/#/application

Najwięcej udogodnień przewidziano dla mieszkańców miasta. Osoby, które przed przyjęciem uchwały były właścicielami swoich pojazdów, otrzymają bezterminowe zwolnienie z wymogów emisyjnych. Będą mogły poruszać się po strefie niezależnie od wieku czy rodzaju auta.

Zwolnienia obejmą także pojazdy specjalne, zabytkowe, samochody dowożące pacjentów na świadczenia medyczne oraz pojazdy zgłoszone przez osoby z niepełnosprawnościami.

Osoby, które zameldowały się w Krakowie w trakcie 2025 roku i jednocześnie złożyły w urzędzie skarbowym formularz ZAP-3, również mogą ubiegać się o zwolnienie „na mieszkańca” już od pierwszego dnia działania strefy.

ZAP-3 to deklaracja zmiany miejsca rozliczania podatku. Dzięki niej od 1 stycznia 2026 roku można przedstawić dokumenty potwierdzające rozliczanie PIT w krakowskim urzędzie skarbowym za rok 2025. To otwiera drogę do zwolnienia pojazdu. Są dwie ścieżki:

– od 1 stycznia 2026 roku – na podstawie zaświadczenia z urzędu skarbowego o rozliczeniu podatków w Krakowie,
– od 15 lutego 2026 roku – po złożeniu dostępnego już PIT-u za 2025 rok.

Zwolnienie przysługuje także osobom bez dochodów – studentom, osobom bezrobotnym itp. Wystarczy złożyć tzw. „PIT zerowy”, który również potwierdza rozliczanie podatków w Krakowie.

Choć SCT jest przede wszystkim udogodnieniem dla mieszkańców, przewidziano też sytuacje, w których uprawnienia otrzymają osoby spoza miasta.

Zwolnienia przysługują m.in.:

– osobom z niepełnosprawnością posiadającym ważną kartę parkingową,
– pacjentom regularnie korzystającym ze świadczeń specjalistycznych finansowanych ze środków publicznych (m.in. dializy, chemioterapia, rehabilitacja),
– właścicielom pojazdów zabytkowych,
– właścicielom pojazdów specjalnych, takich jak food trucki czy kampery – po odpowiednim zgłoszeniu.

Lata 2026–2028 to czas, w którym niespełniające norm pojazdy nadal będą mogły wjeżdżać do miasta – pod warunkiem uiszczenia opłaty. System został skonstruowany elastycznie.

Godzina wjazdu kosztować będzie 2,50 zł. W 2026 roku wykupienie dwóch kolejnych godzin będzie równoznaczne z uzyskaniem opłaty dziennej do końca dnia. W 2027 roku opłata dzienna wyniesie 15 zł. Alternatywą jest abonament miesięczny: 100 zł w 2026 roku, 250 zł w 2027 oraz 500 zł w 2028.

Po 31 grudnia 2028 roku możliwość wjazdu poprzez wniesienie opłaty zniknie. Na ulice Krakowa wjadą jedynie pojazdy spełniające normy lub objęte zwolnieniami.

Kierowcy aut zarejestrowanych poza Polską muszą samodzielnie zgłosić pojazd do systemu SCT – nawet jeśli spełnia on wszystkie normy emisji. W zgłoszeniu należy podać rok produkcji, model i normę spalin oraz przesłać kopię dowodu rejestracyjnego.

Wjazd do SCT będzie monitorowany głównie przez kamery automatycznie odczytujące tablice rejestracyjne. System natychmiast porówna je z bazą danych uprawnionych pojazdów. Dlatego przed pierwszym wjazdem warto upewnić się, że auto jest poprawnie zarejestrowane.

Uprawnienia wynikające ze zwolnienia „na mieszkańca” trzeba będzie odnawiać co roku, przedstawiając dokumenty potwierdzające zameldowanie i rozliczanie podatków w Krakowie. Podobnie w przypadku zgłoszeń opartych na karcie parkingowej – po jej wygaśnięciu konieczne będzie ponowne zgłoszenie.

Kierowcy mogą skorzystać z pomocy Krakowskiego Centrum Kontaktu, które odpowiada na pytania telefonicznie pod numerem 12 616 55 55 oraz mailowo.

Czy pojazd spełnia normę można sprawdzić na stronie: https://sct.zdmk.krakow.pl/#/application