Jedni odpracowali swoje winy, inni woleli iść za kraty

Gmina Sucha Beskidzka od lat współpracuje z Sądem Rejonowym w Suchej Beskidzkiej, umożliwiając skazanym wykonywanie nieodpłatnej pracy na cele społeczne. Okazuje się, że część skazany wywiązuje się ze swoich obowiązków i sumiennie odpracowuje karę, ale są i tacy, którzy wolą trafić za przysłowiowe kraty!

Każdego roku Prezes Sądu Rejonowego występuje pisemnie do Burmistrza Miasta o zapewnienie na terenie gminy Sucha Beskidzka miejsc pracy dla skazanych. Burmistrz Miasta wyznaczył Urząd Miasta Sucha Beskidzka jako podmiot zobowiązany do przyjęcia ukaranych w celu wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne oraz pracy społecznie użytecznej. Ustalił liczbę skazanych, którzy będą mogli wykonywać pracę. W roku bieżącym jest to 8 miejsc w miesiącu. W tej samej wysokości ustalił limit miejsc na rok 2025 zapewniając pracę dla 8 osób w miesiącu. Wyznaczył równocześnie osobę bezpośrednio nadzorującą skazanych oraz kierownika Referatu Organizacyjnego odpowiedzialnego za organizowanie i kontrolowanie prac, a także opracowanie harmonogramu określającego czas, miejsce i rodzaj wykonywanych czynności.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości raz w miesiącu (częściej na żądanie kuratora sądowego) pracownik Urzędu przekazuje informację dotyczącą wykonywania przez skazanego przydzielonych obowiązków, liczby godzin przepracowanych, rodzaju wykonywanej przez niego pracy, dnia rozpoczęcia i zakończenia pracy. Ma również obowiązek informowania o przypadkach niezgłoszenia się w celu podjęcia pracy lub jej niepodjęcia, opuszczenia stanowiska pracy bez usprawiedliwienia, niesumiennego wykonywania przydzielonych obowiązków oraz uporczywego nieprzestrzegania ustalonego porządku i dyscypliny pracy. Dodatkowo prowadzi zbiorczą ewidencję godzin określonych w orzeczeniu i godzin przepracowanych.

Nieodpłatna, kontrolowana praca na cele społeczne jest wykonywana w wymiarze od 20 do 40 godzin miesięcznie, nie więcej niż 8 godzin na dobę. Można na pisemny wniosek skazanego wydłużyć do 12 godzin. Skierowanym nie wolno pracować w ramach kary w inny sposób niż wskazany w orzeczeniu. W każdym miesiącu ukarany ma pracować tyle godzin ile wskazał sąd. Elementami kary są bowiem jej dolegliwość i represja. Ma ona mieć charakter naprawczy, wzbudzać w nim poczucie odpowiedzialności i dyscypliny. Skazani skierowani do Urzędu Miasta wykonują na terenach gminnych prace porządkowe i pomocnicze takie jak:
1) sprzątanie przystanków autobusowych, zamiatanie chodników, deptaków, przejść dla pieszych,
2) grabienie traw, liści na terenach zielonych,
3) utrzymanie czystości pozostałych terenów gminnych- zbieranie śmieci,
4) prace pielęgnacyjnie – plewienie,
5) utrzymanie czystości na terenach wskazanych przez Straż Miejską ,
6) prace porządkowe i pielęgnacyjne w parku zamkowym,
7) inne prace pomocnicze np. czyszczenie i malowanie barier drogowych, ławek, przenoszenie mebli biurowych, porządkowanie magazynów.

W 2024 roku (do dnia 30 września) Sąd Rejonowy skierował do Urzędu Miasta Sucha Beskidzka 9 osób na łączną liczbę 1961 zasądzonych godzin w celu wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne na terenie miasta Sucha Beskidzka. W omawianym okresie pracę miało wykonywać 14 osób na łączną liczbę 2411 godzin (5 skierowanych kontynuowało odrabianie kary z 2023 r roku). Jednak nie wszyscy skierowani zgłosili się do Urzędu w celu wykonania nieodpłatnej kontrolowanej pracy. Jedna osoba nie podjęła pracy. Niektórzy nie zrealizowali ogółem zasądzonych godzin. Pracę podjęło 13 skazanych, z czego 3 osoby po odpracowaniu części godzin nie zgłosiły się bez podania przyczyny usprawiedliwiającej ich nieobecność.

W dwóch przypadkach sąd zamienił karę - wymierzył karę zastępczą. Z pozostałych 10 osób, pięciu odpracowało całkowitą ilość godzin, pozostałe są w trakcie odrabiania kary. W przypadku osób uchylających się od pracy pracownik Urzędu jest zobligowany wysyłaniem comiesięcznych kart zerowych, aż do rozstrzygnięcia przez sąd ponownego skierowania do odpracowania kary lub też orzeczenia kary zastępczej. W wypadku gdy skazany nie stawi się do pracy lub pouczony o prawach, obowiązkach i konsekwencjach związanych z wykonywaniem nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, oświadczy sądowemu kuratorowi zawodowemu, że nie wyraża zgody na jej podjęcie, kurator kieruje do sądu wniosek o orzeczenie kary zastępczej. Wówczas może zostać on pozbawiony wolności nawet do 12 miesięcy.

Kierowani do Urzędu Miasta są mieszkańcami Suchej Beskidzkiej, w przekroju wiekowym pomiędzy rocznikiem 2002 (najmłodszy), a rocznikiem 1967 (najstarszy). Można podzielić ich na grupy wiekowe np. pierwsza grupa to przedział wiekowy 22 – 35 lat - 3 osoby. Druga grupa 10 osobowa jest w przedziale wiekowym od 36 – 50. Ostatnia grupa obejmująca skazanych w wieku powyżej 50 lat -1 osoba. Ilość przysądzonych godzin jest też zróżnicowana od 20 do 30 godzin miesięcznie i od jednego do 12 miesięcy- kary te będą odrabiane jeszcze w roku 2025.

Ponadto Minister Sprawiedliwości w 2023 roku w drodze rozporządzenia nałożył na samorządy obowiązek wyznaczenia podmiotów, w których nieletni będą wykonywać prace społeczne w ramach resocjalizacji. Według rozporządzenia burmistrz określa miejsce wykonywania i rodzaj prac społecznych, liczbę nieletnich, którzy mogliby wykonywać prace społeczne w wyznaczonym podmiocie oraz dane osoby odpowiedzialnej za organizowanie prac społecznych i kontrolowanie ich przebiegu.

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami Burmistrz Miasta wyznaczył Miejską Świetlicę Profilaktyczną w Suchej Beskidzkiej jako podmiot zapewniający miejsca w celu wykonywania prac społecznych przez nieletnich. Ustalił liczbę nieletnich, którzy będą mogli wykonywać pracę. W roku bieżącym są to 2 miejsca. Na rok 2025 uwzględniając potrzeby sądu burmistrz ustalił limit 3 miejsc tj. o jedno miejsce więcej. Osobą odpowiedzialną za ich organizację i przebieg jest kierownik placówki. W 2023 roku skierowanych zostało trzech nieletnich w wieku 15 lat. Każdemu z nich przysadzono karę po 2 godziny prac społecznych. Pod nadzorem wychowawcy Miejskiej Świetlicy Profilaktycznej uczestniczyli w przygotowywaniu dekoracji Bożonarodzeniowej. W roku bieżącym (na dzień sporządzenia informacji) nie skierowano żadnego nieletniego.