Jak wygląda infrastruktura internetowa w powiecie suskim? – wywiad z Łukaszem Bobkiem z firmy HyperNET

Niemal każdy z nas na co dzień korzysta z telefonu, komputera czy tabletu, przez co non stop jesteśmy podłączeni do sieci. Jednak niewielu z nas zdaje sobie sprawę z faktu, jak wygląda infrastruktura internetowa na terenie, na którym mieszkamy. Dlaczego w niektórych miejscach Internet działa jak strzała, a w innych na routerze ledwo widać jedną kreseczkę? Na to i wiele innych pytań odpowiedzi udzielił Łukasz Bobek z firmy HyperNET.

Joanna Kosman: Czy rozbudowa infrastruktury internetowej w powiecie suskim przyczyniła się znacznie do rozwoju naszego terenu?

Łukasz Bobek: Jest to ciężkie do określenia, ponieważ jest to mało mierzalne. Istnieje taki dokument, jak Europejska Agenda Cyfrowa, który zakłada, że aby się gospodarka się prawidłowo rozwijała, do 2020 roku co najmniej połowa mieszkańców powinna mieć łącze internetowe o prędkości co najmniej 100Mb/s, a pozostali co najmniej 30 Mb/s. Niemniej jednak, na terenie naszego powiatu realnie widać wzrost liczby sklepów internetowych, czy ludzi pracujących zdalnie (przez Internet), a terminal płatniczy w sklepie powoli staje się standardem. Jeszcze kilka lat temu na temat naszego powiatu w Internecie pojawił się artykuł pt. „Ten powiat to czarna dziura polskiego Internetu”, a całkiem niedawno w raporcie Urzędu Komunikacji Elektronicznej pokazano, że powiecie suskim jest raczej dobrze z infrastrukturą.

Jaka jest średnia szybkość Internetu na terenie powiatu?

Analizując stronę speedtest.net to jest około 21Mb/s, ale wartość ta nie do końca odzwierciedla realną szybkość. Należy pamiętać, że w zależności od medium prędkości mogą się bardzo różnić . I tak możemy kupić usługę około 5 krotnie szybszą za te same pieniądze na łączu światłowodowym, niż na łączu radiowym lub telefonicznym. W powiecie suskim prawie połowa użytkowników korzysta z łączy do 10Mb/s, około 30% z łączy od 10 do 30Mb/s i tylko niewiele ponad 20% z łączy powyżej 30Mb/s. Jeśli chodzi o możliwości założenia Internetu o prędkości powyżej 30Mb/s to według wspomnianego raportu UKE najlepiej mają się gminy Zembrzyce oraz gmina i miasto Jordanów gdzie 60%-80% mieszkańców ma możliwość założenia takiego szybkiego Internetu. Najsłabiej jest za to w Suchej i gminie Zawoja (5%-20%).

Dlaczego w niektórych miejscach zasięg jest bardzo słaby?

Powiat suski jest dość górzysty, a operatorzy internetowi zazwyczaj inwestują w miejscach, gdzie bardziej im się opłaca. Stąd w niektórych miejscowościach, np. w Marcówce zasięg telefonów komórkowych jest słaby. Za to jest to chyba jedyna miejscowość w powiecie suskim, gdzie można prawie wszędzie zamówić Internet po światłowodzie.

Czym wyróżnia się nasza infrastruktura internetowa?

Na pewno cechuje ją duże zróżnicowanie. W centrach miejscowości, jak Zembrzyce czy Maków jest bardzo dobre pokrycie zasięgiem internetowym światłowodowym. Również prędkości po kablu telefonicznym są przyzwoite. Za to wystarczy, że pojedziemy na Kamienne i mamy do wyboru tylko Internet radiowy lub komórkowy, jeśli złapiemy zasięg. W przeciwieństwie do dużych miast, w powiecie suskim nie ma infrastruktury dostarczającej Internet po kablach koncentrycznych.

Czy ceny Internetu są wygórowane?

Na tle całego kraju raczej nie, choć zdarzają się miejscowości w Polsce, gdzie dostęp do sieci kosztuje około 30zł. Średnia w Polsce według raportu UKE to około 60 złotych. Patrząc na cenniki operatorów działających w powiecie suskim, internauci z naszego powiatu nabędą średniej prędkości usługę zazwyczaj poniżej tej kwoty. 

Jaki procent mieszkańców powiatu suskiego nie ma dostępu do Internetu?

Według raportu UKE, o którym mówiłem we wszystkich gminach w powiecie z wyjątkiem Suchej Beskidzkiej i Zawoi zasięg Internetu stacjonarnego jest w zakresie 80%-100. Dla miasta Sucha Beskidzka jest to 60%-80%, a dla gminy Zawoja 40%-60%. Dodatkowo wliczając w to infrastrukturę komórkową, brak możliwości założenia jakiegokolwiek Internetu ma kilka procent osób w powiecie. 

Jak zmieniła się infrastruktura internetowa w powiecie suskim na przestrzeni kilku lat?

Początkowo w powiecie infrastruktura składała się wyłącznie z kabli telefonicznych. Od około roku 2003 firma TMT System z Makowa zainstalowała infrastrukturę skrętkową na terenie Makowa – osiedle Tysiąclecia i okolice, Suchej Beskidzkiej – osiedle Na Stawach i część Beskidzkiego. Równolegle zaczęła się tworzyć infrastruktura bezprzewodowa - wspomniany TMT System, Studio WIK z Rabki, HyperNET, Skanet, Dyrcz, Graf-NAT, RO-DAN, CONNECTICA, Solution.  Część z tych firm już takiej działalności nie prowadzi. Mimo inwestycji dużej firmy Orange w infrastrukturę telefoniczną na terenie, np. gminy Budzów, czy w Grzechyni z powodu rozproszonej zabudowy, sieci radiowe wciąż stanowią w powiecie suskim czasem jedyną możliwość założenia Internetu o przyzwoitych parametrach. Z czasem urządzenia radiowe stały się coraz wydajniejsze, ale dalej nie mogły, podobnie jak łącza xDSL (oparte na kablu telefonicznym) przenosić innych usług, jak np. telewizja IPTV (która ma zazwyczaj lepszą jakość niż ta z satelity). Stąd powstały pierwsze infrastruktury światłowodowe dla abonentów, czasem częściowo dotowane ze środków unijnych. Obecnie taką infrastrukturę posiada m.in. Studio WIK na terenie miasta i gminy Jordanów, HyperNET na terenie gmin Budzów, Maków, Stryszawa, Sucha i Zembrzyce, oraz powstaje wspólna inwestycja firm Dyrcz, Skanet i HyperNET na terenie Białki, Zawoi i Skawicy.

Jakie są wady, a jakie zalety stałego dostępu do Internetu?

Największą wadą stacjonarnego Internetu jest oczywiście brak mobilności. Do zalet należą za to: brak limitu transferu, stabilna prędkość i parametry. No i oczywiście maksymalna prędkość, zwłaszcza w Internecie światłowodowym, jest dużo większa niż w mobilnym.

Wspomniał Pan o Internecie dla każdego Polaka z prędkością co najmniej 30Mb/s od 2020 roku. Czy rządzący planują jakąś dotację, aby każdy mieszkaniec powiatu suskiego mógł z niego skorzystać?

Tak, Ministerstwo Cyfryzacji pytało operatorów internetowych o ich plany inwestycyjne, głównie w światłowody. Było około 13 tysięcy domów w powiecie suskim bez możliwości świadczenia tak szybkiej usługi. Operatorzy z własnych środków zadeklarowali, że zapewnią takie możliwości dla około 10 tysięcy domów w ciągu trzech lat, .Na pozostałe 3 tysiące, dotację otrzymało Orange, wraz z dofinansowaniem na około 30 tysięcy domów w powiecie nowotarskim i tatrzańskim. Niemniej jednak, niektórym pozostanie korzystanie z Internetu komórkowego.

Jaki rodzaj połączenia internetowego jest najlepszy w naszych warunkach?

Generalnie, na terenie powiatu suskiego, podobnie jak i w całej Polsce Internet jest dostarczany za pomocą łączy kablowych i radiowych. Łącza kablowe dzielą się na łącza telefoniczne xDSL, łącza miedziane, tzw skrętka, łącza koncentryczne (których w powiecie suskim nie ma) oraz najszybsze - łącza światłowodowe. Co do łączy ADSL to są one najwolniejsze, dostarczane na popularnym kablu telefonicznym – zazwyczaj tego rodzaju łącza dostarcza Orange lub operatorzy na jego infrastrukturze. Jeśli mamy dostatecznie blisko do centrali telefonicznej, kilkaset metrów czyli zazwyczaj w centrach miejscowości to teoretycznie jest możliwość uruchomienia usługi VDSL z prędkością  do 80Mb/s (megabitów na sekundę). Niestety jakość łączy ADSL i VDSL bardzo zależy od odległości od centrali i wieku kabli, co sprawia, że w odległych przysiółkach, np. Stryszawa Roztoki, prędkości na tego typu łączach nie przekraczają 1Mb/s. Łącza „skrętkowe” mają ograniczenie odległości do 100 m od urządzenia, tzw. przełącznika do routera lub komputera od abonenta, stąd ich zastosowanie jest ograniczone praktycznie tylko do budynków wielorodzinnych, np. bloków lub kamienic. Można na nich uruchomić prędkość do 1000Mb/s.  Za to łącze światłowodowe jest najszybsze, najmłodsze (jeśli chodzi o opracowanie), najbardziej perspektywiczne, najwolniej się starzejące i o najwyższej prędkości. W tej technologii odległość użytkownika od centrali może wynosić do 60km, a maksymalna prędkość, przy standardowych urządzeniach to aż 2500Mb/s. Drugim rodzajem są łącza radiowe, w powiecie suskim w technologii komórkowej (2G, 3G lub 4G) lub w paśmie uwolnionym (tzw. WLAN). Łącza komórkowe charakteryzują się dużym pokryciem obszaru, choć prędkość usługi jest zależna od siły sygnału, obciążenia nadajnika, godziny. Usługi mają ustawiony limit ilości danych, choć czasem jest on bardzo wysoki, tzw. oferty NO LIMIT. Łącza radiowe w paśmie uwolnionym działają w tym samym paśmie co routery WiFi, jednak z powodu zewnętrznych anten, zazwyczaj zintegrowanych z urządzeniem, da się je podłączać do nadajników oddalonych o kilka kilometrów. Internet z nich jest znacznie stabilniejszy, niż z nadajników komórkowych, ale z powodu zamontowanej na stałe anteny nie jest on mobilny. Ponieważ  odległość nie jest tak duża, jak w Internecie komórkowym, potrzeba do niego znacznie więcej nadajników. Prędkości maksymalne, w realnych warunkach mogą wynosić kilkadziesiąt megabitów na sekundę. W powiecie suskim najwięcej instalacji stacjonarnych wykonanych jest radiowo  oraz kablem telefonicznym. Działa tu kilku lokalnych operatorów (m.in. Studio Wik, HyperNET, Skanet, Dyrcz), którzy dawniej świadczyli usługi tylko radiowo. Dziś większość nowych instalacji, to łącza światłowodowe. Część bloków na osiedlach Tysiąclecia i Na Stawach okablowane jest skrętką. Udział światłowodów ciągle rośnie. Niestety tam, gdzie jest bardziej rozproszona zabudowa, jeszcze długo może nie być alternatywy dla sieci radiowej, choć w większości są one na dzień dzisiejszy wystarczające.