Freony

Freony

Freony to nazwa dla chloropochodnych i fluoropochodnych węglowodorów alifatycznych. Zostały one wynalezione ok. 1920 roku przez Thomasa Midgleya, gdzie najpopularniejszym stał się dichlorodifluorometan Freony od końca lat 40. XX wieku były powszechnie używane w aerozolach oraz jako środki chłodnicze i rozpuszczalniki. Pozornie wydawały się nieszkodliwe dla środowiska i nie powodowały prawie żadnych środków ubocznych, ze względu na dużą trwałość oraz lotność, przez co w przypadku wycieku nie gromadziły się w zamkniętych pomieszczeniach.

Na początku lat 70. zaczęto prowadzić badania, których wyniki wskazywały, iż ze względu na pozorne zalety freonów, stanowią one zagrożenie dla środowiska. Substancje takie zbierały się w górnych warstwach atmosfery niszcząc warstwę ozonową, która chroni Ziemię przed nadmierną ilością promieniowania ultrafioletowego. Dodatkowo są one silnymi gazami cieplarnianymi. Wpierw nikt nie przejmował się takim stanem rzeczy, ponieważ stosowanie freonów było bardzo opłacalne dla koncernów przemysłowych.

Przełom

Po roku 1982 rozpoczęto regularne badania warstwy ozonowej i odkryto, że ilość ozonu w atmosferze dramatycznie spada. Podziałało to na wyobraźnię rządzących i już po 3 latach podpisano konwencję wiedeńską w sprawie ochrony warstwy ozonowej, jednak nie zarządzono tam prawie żadnych konkretów. Po kolejnych 2 latach zarządzono protokół montrealski, według którego (poprzez spotkania w Londynie i Kopenhadze) do 1995 roku miano zupełnie wyeliminować freony z produkcji. Przystąpiło do niego 160 państw.

Jak freony niszczą ozon?

W wyższych partiach atmosfery freony rozpadają się pod wpływem promieniowania ultrafioletowego m.in. na wolne atomy chloru, które powodują szereg reakcji chemicznych prowadzących do rozpadu ozonu. Najgorszy jest fakt, iż chlor jest i substratem i produktem, przez co jeden taki atom może rozbić dowolną ilość cząsteczek trójtlenu.