Dla turystów: kapliczki i figurki w Zawoi

Upiększają krajobraz przepięknej Zawoi, stanowiąc swoiste dziedzictwo sztuki sakralnej, o które dba okoliczna ludność i za to należą się jej szczególne podziękowania oraz uznanie.

Warto zobaczyć szereg kapliczek domkowych. I tak koło Urzędu Gminy Zawoja stoi kapliczka domkowa wykonana z drewna na planie zbliżonym do kwadratu. W środku oczy przykuwa polichromowana figura Chrystusa Upadającego pod Krzyżem oraz obrazy Ostatniej Wieczerzy i Matki Bożej. Nieco mniejszą kapliczkę domkową można obejrzeć w Zawoi Centrum. Wzniesiona na planie kwadratu, posiada ciekawy, podwójny daszek, a wewnątrz figury i obrazy współczesne. W Zawoi Widłach na przysiółku Podryżowana znajduje się kolejna kapliczka domkowa. Ta z początku XIX stulecia, zbudowana jest na planie zbliżonym do kwadratu, otynkowana, pokryta gontem. Wewnątrz mieści figurę Matki Bożej. Kapliczki domkowe są również w Zawoi Dolnej. Jedna z drewnianym szczytem, polichromowana, otynkowana, z obrazem Matki Bożej i z wizerunkiem Matki Bożej Częstochowskiej. W drugiej zaś jest obraz Świętej Rodziny, a na ścianach świętej Anny z Marią oraz kopia obrazu Matki Bożej Częstochowskiej i Najświętszego Serca Pana Jezusa. Obie wzniesione są na planie zbliżonym do kwadratu.

Kaplica pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela, zwana także zbójnicką, stoi na przysiółku Policzne. Postanowiona została na planie prostokąta, najprawdopodobniej XVIII wieku. Fundatorami jej, według miejscowego przekazu, byli zbójnicy, którzy w ten sposób pragnęli uzyskać przebaczenie od Boga za wszystkie popełnione przewinienia. Jest półkoliście zamknięta, otynkowana, zwieńczona gontowym dachem z hełmem baniastym oraz latarnią. W środku na uwagę zasługuje ołtarzyk wykonany w stylu ludowego baroku z obrazem Chrztu Chrystusa.

Na terenie przysiółka Mosorne uwagę przyciąga drewniana kaplica pod wezwaniem Matki Bożej Anielskiej, wybudowana w latach 1905 – 1908 przez Wojciecha Trybałę, miejscowego gospodarza, na planie prostokąta. Dach pokryty jest gontem z sześcioboczną wieżyczką powstałą w 1970 roku na miejscu poprzedniej. Fasada ma trzy wnęki z polichromowanymi rzeźbami z 1773 roku, które przedstawiają: Pietę, świętego Jakuba Większego i świętego Piotra. Interesujący jest drewniany, neogotycki ołtarzyk z obrazem Matki Bożej Anielskiej oraz z figurami świętego Antoniego i Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Kaplica świętego Andrzeja Boboli znajduje się na obszarze przysiółka Marki. Wybudowana na planie prostokąta z kamienia łamanego w 1936 roku. Nawiązuje w bryle do stylu romańskiego, jest zamknięta półkolistą absydą, z wieżą od frontu, która ma trzy kondygnacje, najwyższa z nich pełni funkcję dzwonnicy, zwieńczona została hełmem baniastym. Średnia kondygnacja w wykutej wnęce mieści ludową figurę Matki Bożej z Dzieciątkiem, a najniższa ma płaskorzeźbiony krucyfiks. W ołtarzu umieszczony jest obraz patrona kaplicy namalowany przez artystę M. Sabotowicza. Ściany wypełniają wizerunki świętych: św. Jana Kantego, św. Wojciecha, św. Kazimierza oraz św. Stanisława.

W Wełczy stoi kapliczka z figurą Chrystusa z 1865 roku, ufundowana przez rodzinę Trzebuniaków. Jest polichromowana, trzyczęściowa, przy czym w środkowej, znajduje się wykuta, płaskorzeźbiona scena Chrystusa Ukrzyżowanego, a pod krzyżem są Matka Boża i święty Jan Ewangelista.

Kapliczka słupowa z 1873 roku postawiona została na obszarze przysiółka Śmietany, fundacji Błażeja i Katarzyny Makosiów. W jej pięciu kondygnacjach są płaskorzeźbione przedstawienia: Chrystusa Upadającego pod Krzyżem, świętej Anny z Marią, Chrystusa w Ogrojcu, Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, świętego Józefa z Dzieciątkiem, świętego Jana Nepomucena, Matki Bożej z Dzieciątkiem, świętego Błażeja, świętej Katarzyny, a całość wieńczy scena Ukrzyżowania Chrystusa.

W przysiółku Smyraki usytuowana jest kapliczka wnękowa z figurą Matki Bożej z Dzieciątkiem, najprawdopodobniej z końca XVIII lub początku XIX wieku, zaś w przysiółku Lachy znajduje się także kapliczka wnękowa, ufundowana w 1925 roku przez Ignacego Burdela, z ludowym ołtarzykiem Trójcy Świętej w szczycie oraz z figurami Matki Bożej z Dzieciątkiem i Chrystusa Upadającego pod Krzyżem.

Kazimierz Surzyn

Źródła:

1. Monografia Zawoi, redakcja Urszula Janicka – Krzywda, Zawoja 1996.

2. Marcin Leśniakiewicz, Babia Góra i okolice, przewodnik po obszarze Stowarzyszenia Gmin Babiogórskich, Sucha Beskidzka 2015.

   Reklama

3. Mała Encyklopedia Babiogórska, redakcja W. Miodowicz, Pruszków 1992.

4. Andrzej Matuszyk, Beskid Średni, Wadowice 2003.