27 lutego – Tłusty Czwartek, przesądy, przysłowia z przymrużeniem oka

Krótka historia

            Tłusty czwartek jest ostatnim czwartkiem przed wielkim postem, tj.52 dni przed Wielkanocą. Rozpoczyna się więc ostatni tydzień karnawału. Spożywamy pączki i faworki. Dawniej objadano się plackami z ciasta chlebowego, nadziewanego boczkiem, słoniną, mięsem – stąd pochodzi nazwa „tłusty czwartek”. Popijano je obficie winem, wódką. Świętowanie sięga pogaństwa. W Starożytnym Rzymie hucznie celebrowano pożegnanie zimy i nadejście odradzającej wszystko wiosny. W czasach chrześcijańskich wpisało się na stałe w okres zapustów, czyli ostatnie dni karnawału. Około XVI stulecia pojawił się w Polsce zwyczaj jedzenia pączków słodkich. W tłusty czwartek – jedzenie pączków – symbolizuje pożegnanie z obfitością i z przyjemnościami na czas postu. Spożywanie ich właśnie wtedy ma spowodować, że będzie się nam wiodło do końca roku. Moja babcia mawiała z uśmiechem: „Jedzcie kochani pączki na zdrowie, szczęście, one w czwartek tłusty wcale nie idą w boczków przytycie”. Okrągłe pączki wyrażają więc cały rok, a spożycie ich ma przynieść moc obfitości.

Przesądy

            W tłusty czwartek trzeba zjeść chociaż jednego pączka, ponieważ inaczej odwróci się od nas  szczęście, a pech pozostanie przez cały rok, aż do następnego tłustego czwartku. Jednak trzeba pamiętać, o tym, iż im więcej pączków zjemy, tym większe będziemy mieli szczęście, pomyślność i dobrobyt w całym roku. Kto nie zje pączków będzie klepał biedę. Według tradycji jeden z pączków  zamiast marmoladą nadziewano migdałem lub orzechem. Ta osoba, która podczas biesiady natrafiła na taki pączek miała być obdarowana wielkim szczęściem. Ponadto zjedzenie pączków, faworków, ciasta w miłym towarzystwie poprawia nastrój, można się spotkać, porozmawiać, zabawić się, uciec chociaż na chwilę od szarej rzeczywistości.

Przysłowia

• „Gdy kończą się już zapusty, nadchodzi czwartek tłusty”.
• „Powiedział Bartek, że dziś tłusty czwartek, a Bartkowa uwierzyła, dobrych pączków nasmażyła”.
• „W tłusty czwartek wszystkie pączki, same pchają się do rączki”.
• „Kto w tłusty czwartek nie zje pączków kopy, temu myszy zniszczą pole i będzie miał pustki w stodole”.
• „Od tłustego czwartku aż do samego Zmartwychwstania – ścisły post się kłania”.
• „Gdy w tłusty czwartek człowiek w jedzeniu folguje, łaskawy Pan Bóg grzech obżarstwa daruje”.
• „Pyszne pączki i faworki, na tłusty czwartek zjadaj ich worki”.
• „Tłusty czwartek pączkami fetuje, a od Popielca ścisły post już szykuje”.
• „Gdy przychodzi czwartek tłusty, szykuj ino pyszne chrusty”.
• „Zjedz więc pączka choć jednego, a ja życzę Ci smacznego!”.
• „Tradycyjne, mini pączki, koła takie jak obrączki, tłusty czwartek dzisiaj mamy, pyszne pączki spożywamy”.
• „Nie martw się na zapas kaloriami, możesz je spalić podczas spacerów, biegów, ćwiczeń gimnastycznych i siłowych, słowem treningami” - (K. Surzyn).

            Mam nadzieję, że w tym tłustym, słodkim dniu zjecie Państwo, tyle pączków ile tylko zdołacie. Życzę Wszystkim miłego, udanego dnia i Smacznego!

Kazimierz Surzyn