Wyższe ceny leków? Nowe przepisy budzą obawy

Planowane zmiany w prawie mogą wpłynąć na dostępność tańszych leków w Polsce, co budzi niepokój wśród mieszkańców. Nowe regulacje, omawiane przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego, mogą pozwolić producentom innowacyjnych leków blokować tańsze zamienniki nawet po wygaśnięciu patentu, co oznacza wyższe koszty dla pacjentów i systemu ochrony zdrowia.

Zgodnie z informacjami opublikowanymi 5 maja 2025 roku, nowe przepisy mają znieść półroczny termin na złożenie wniosku o zabezpieczenie w sporach dotyczących własności intelektualnej. Dzięki temu producenci oryginalnych leków będą mogli wycofywać z rynku tańsze odpowiedniki – nawet kilka lat po wygaśnięciu patentu. W praktyce oznacza to, że generyki, czyli tańsze zamienniki, mogą być trudniej dostępne. W powiecie suskim, gdzie wielu mieszkańców Makowa Podhalańskiego, Zawoi czy Zembrzyc korzysta z takich leków na choroby przewlekłe, zmiany mogą odbić się na domowych budżetach.

Eksperci podkreślają, że przedłużanie monopolu producentów innowacyjnych leków może zwiększyć koszty leczenia. W 2022 roku wprowadzenie generyków leku Revlimid, stosowanego m.in. w leczeniu szpiczaka mnogiego, pozwoliło obniżyć koszty refundacji o 99% w ciągu roku. W regionie takim jak powiat suski, gdzie dostęp do specjalistycznej opieki jest ograniczony, a mieszkańcy Stryszawy czy Lachowic często polegają na tańszych lekach, takie zmiany mogą być szczególnie dotkliwe. Narodowy Fundusz Zdrowia również poniesie straty – wielomilionowe oszczędności, które generują generyki, mogą zostać zahamowane.

Wielu seniorów i osób z chorobami przewlekłymi, takimi jak nadciśnienie czy cukrzyca, obawia się, że ceny leków wzrosną, a tańsze zamienniki znikną z aptek. W miejscowościach, gdzie dostęp do aptek jest ograniczony, mieszkańcy już teraz borykają się z problemami z zaopatrzeniem w niektóre medykamenty – nowe przepisy mogą pogorszyć sytuację.

Proponowane regulacje odwracają część zmian wprowadzonych w marcu 2023 roku do kodeksu postępowania cywilnego. Wcześniej producenci generyków dowiadywali się o zarzutach dopiero po decyzji sądu o zabezpieczeniu, co dawało przewagę firmom innowacyjnym. Nowe przepisy miały umożliwić producentom generyków obronę, ale obecne plany znów przechylają szalę na korzyść dużych koncernów. W Małopolsce, gdzie w 2024 roku wprowadzono obniżki cen polskich leków o 10-15%, takie zmiany budzą szczególne obawy, bo mogą zniweczyć wcześniejsze działania na rzecz bezpieczeństwa lekowego.

Mieszkańcy powiatu suskiego mogą aktywnie monitorować rozwój sytuacji, kontaktując się z lokalnymi aptekami i śledząc komunikaty Ministerstwa Zdrowia. Warto także zgłaszać swoje obawy do posłów i senatorów z regionu, by zmiany w prawie uwzględniały potrzeby pacjentów z mniejszych miejscowości, takich jak Sidzina czy Budzów. W dłuższej perspektywie kluczowe będzie wsparcie dla krajowych producentów leków generycznych, którzy mogą zapewnić tańsze alternatywy dla mieszkańców Małopolski.

Nowe przepisy to kolejny krok w złożonej dyskusji o równowadze między innowacją a dostępem do leczenia. Dla mieszkańców powiatu suskiego, najważniejsze jest, by zmiany nie ograniczyły dostępu do przystępnych cenowo leków, które są podstawą ich codziennej terapii.