Sukcesja – czym jest transfer międzypokoleniowy?

Każdy przedsiębiorca prędzej czy później zmuszony będzie pomyśleć o swojej przyszłości w firmie oraz o scenariuszu, w którym firma będzie działać już bez niego. Taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku przekazaniu firmy na rzecz sukcesorów i odejściu na emeryturę, sprzedaży przedsiębiorstwa lub śmierci właścicieli. Na potrzeby niniejszego opracowania pomińmy dwie ostatnie kwestie i skupmy się na pierwszej, która wymaga odpowiednio szybkiego i kompleksowego przygotowania.

Przekazywanie firm drogą sukcesji np. na rzecz potomstwa to mechanizm doskonale znany wśród zachodnich przedsiębiorstw rodzinnych o kilkudziesięciu lub kilkusetletnich tradycjach. W Polsce zjawisko to przybiera na sile z racji tego, iż wiele firm rodzinnych powstałych pod koniec lat osiemdziesiątych dopiero teraz wchodzi w wiek, w którym odbywają się procesy sukcesyjne.

W idealnym ujęciu sukcesja przedsiębiorstwa powinna być poprzedzona kilkuletnim, a nawet kilkunastoletnim procesem przygotowawczym, podczas którego sukcesorzy pod okiem nestorów zdobywają umiejętności potrzebne do zarządzania przedsiębiorstwem. Szczególnie istotna jest tutaj pewnego rodzaju hierarchia, która zakłada, że sukcesorzy najpierw otrzymują od rodziców wiedzę, w dalszej kolejności władzę, a dopiero na samym końcu własność. Każdemu z tych elementów towarzyszy wpajanie wartości związanych z konkretną firmą. Im wcześniej potencjalni sukcesorzy trafią do struktur firmy i zaczną zdobywać kompetencje tym lepiej. Trudno wyobrazić sobie scenariusz, w którym dziecko właścicieli z dnia na dzień otrzymuje firmę, która musi zacząć zarządzać. Nie chodzi tutaj już nawet o brak wiedzy na temat zarządzania biznesem. Może to być po prostu sytuacja konfliktogenna na linii nowy właściciel – kluczowi pracownicy. Zakładając zatem, że wśród sukcesorów nie widać chęci do przejęcia biznesu po rodzicach, warto zastanowić się nad innym scenariuszem przedłużenia żywotności firmy np. poprzez jej sprzedaż na rzecz pracowników lub poprzez sprzedaż na rzecz inwestora zewnętrznego.

Prócz kwestii organizacyjnych oraz kompetencyjnych sukcesja cechuje się obecnością silnych emocji. Na sukcesorach spoczywa ogromny ciężar i odpowiedzialność związana z podtrzymaniem długowieczności firmy. Sytuacje mogą komplikować sami nestorzy, którzy nawet po przekazaniu władzy i własności nie potrafią odciąć się od zaangażowania w prace firmy. Odrębną kwestią jest natomiast sposób przekazania firmy. Może ono odbyć się np. z uwzględnieniem spłaty na rzecz właścicieli, którzy zapewnią sobie dzięki temu środki na dalsze życie poza firmą.

Finalnie sukcesja przypominać może nieco proces transakcyjny dlatego dobrą praktyką jest, aby w odpowiednim momencie zaangażować w prace doradców, którzy zajmują się tego typu operacjami. Więcej na ten temat znaleźć można na: https://cmt-advisory.pl/co-robimy/family-office/

undefined