Prywatne akty oskarżenia – od 1 lipca zapłacimy 1 000 zł zamiast 300 zł

Już od 1 lipca 2025 roku osoby, które zdecydują się na wniesienie prywatnego aktu oskarżenia (np. w sprawach o zniesławienie, zniewagę czy naruszenie nietykalności cielesnej), zapłacą za to znacznie więcej. Ministerstwo Sprawiedliwości podniosło ryczałtową opłatę sądową z dotychczasowych 300 zł do 1 000 zł

Obecna opłata w wysokości 300 zł obowiązuje od 1998 roku, kiedy minimalne wynagrodzenie wynosiło zaledwie 500 zł brutto. Od tego czasu realna siła nabywcza tej kwoty spadła drastycznie – dziś minimalne wynagrodzenie to 4 666 zł. Ministerstwo uznało, że za 300 zł nie można pokryć rzeczywistych kosztów postępowania sądowego, w związku z czym nowa opłata ma być sprawiedliwsza i lepiej odzwierciedlać realne wydatki.

Akt oskarżenia można wnieść prywatnie w przypadku takich czynów jak:

• zniesławienie (art. 212 K.k.),

  Reklama

• zniewaga (art. 216 K.k.),

• naruszenie nietykalności cielesnej (art. 217 K.k.),

• lekki uszczerbek na zdrowiu (art. 157 K.k.)

Nowa opłata ma za zadanie ograniczyć tzw. pieniactwo, czyli składanie aktów sądowych z pobudek pozornych lub zemsty. Zdaniem Ministerstwa, wyższy próg finansowy sprawi, że decyzje o postępowaniu będą bardziej przemyślane .

Nie wszyscy są zgodni co do skuteczności podwyżki. Adwokat Tymoteusz Paprocki z kancelarii Paprocki Wojciechowski & Partnerzy uważa, że 1000 zł to niezbyt wygórowana opłata jak na koszty procesu – i nie odstraszy tych, którzy poważnie chcą dochodzić swoich praw. Dla przeciwników pieniactwa nadal pozostaje opcja ubiegania się o zwolnienie z opłaty w sytuacji trudnej sytuacji materialnej.

Dla przeciętnego mieszkańca regionu, który rozważa krok prawny prywatnie, wzrost opłaty może być istotny, ale nadal możliwość zwolnienia z opłaty pozostaje. Nowe przepisy nie odbierają prawa do sądu – nadają natomiast większy ciężar decyzji o złożeniu aktu oskarżenia.