Mogiła konfederatów barskich w Żarnówce - historia oraz pomnik upamiętniający poległych żołnierzy AK.

Znajdujący się od dwóch dekad w Żarnówce pomnik poświęcony pamięci konfederatów barskich niestety przeszedł do historii. Prawdopodobnie w trakcie jednej z ostatnich nawałnic runęło na niego dużych rozmiarów drzewo.

Na terenie powiatu suskiego nie brakuje miejsc upamiętniających konfederatów barskich oraz mogił, w których zostali pochowani polegli w trakcie walk, które przez część środowiska historycznego są uznawane nawet za pierwsze polskie powstanie narodowe. Dzieje pomnika czy jak kto woli obelisku w Żarnówce sięgają początków wieku. Wówczas członkowie Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Więźniów Politycznych w Makowie Podhalańskim opracowali rys historyczny konfederacji barskiej, szczególnie skupiając się na wydarzeniach związanych z województwem małopolskim. Podjęli także inicjatywę postawienia pomnika na Zwalisku, aby upamiętnić konfederatów barskich.

W inicjatywę środowiska patriotycznego mocno zaangażował się proboszcz makowskiej parafii, ks. Antonii Dużyk. Przekazując obelisk umożliwił rozpoczęcie prac nad stworzeniem pomnika. płyta została odnowiona przez Karola Borowego, prezesa Bielskiego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Przy mogile na drzewie zawisła kapliczka autorstwa nieżyjącego już niestety, wielkiego patrioty i społecznika – Józefa Miehle. W jej wnętrzu znajduje się kopia obrazu Matki Boskiej Licheńskiej, która według tradycji ukazała się rannemu Tomaszowi Kłossowskiemu podczas bitwy pod Lipskiem w 1813 roku.

Wykonany z granitu pomnik miał kształt obelisku i był otoczony kamieniami. Umieszczono na nim inskrypcję: „amięci Konfederatów Barskich walczących na Podbeskidziu i Ziemi Makowskiej z wojskami rosyjskimi w latach 1768-1772. Bezimienna Mogiła Konfederata. Ufundowali Żołnierze AK Maków-Żarnówka 2003”.

Nie sposób znaleźć danych kim była osoba, którą pochowano w mogile w Żarnówce. Jedynie na podstawie przekazywanych z pokolenia na pokolenie ustnych informacji wynika, że był to żołnierz konfederacji barskiej.