PODBABIOGÓRZE ZNANE I NIEZNANE – Skawa w Makowie cz. II

W pierwszej części (www.sucha24.pl/artykul/podbabiogorze-znane-n2253234) przedstawiono zróżnicowanie krajobrazu, które tworzy Skawa płynąca przez Maków Podhalański. Taka różnorodność terenu oraz szaty roślinnej przekłada się na bogactwo gatunkowe w świecie zwierząt. Rzeka Skawa stanowi ważną część korytarza ekologicznego „Beskidy Średnie Kpd-13B”. Korytarze ekologiczne są tworzone w celu umożliwienia swobodnej migracji zwierząt, a przepisy chroniące faunę uniemożliwiają grodzenie oraz zabudowę cennych terenów.
Przyrodniczy świat Skawy tętni życiem w każdym zakątku Makowskiej Doliny. Łęgi, lasy mieszane porastające zbocza gór oraz nadrzeczne łąki dają schronienie dużym ssakom. Warto wymienić chociażby jelenie, dziki, czy sarny. Wśród drapieżników pospolite są lisy, kuny i łasice, ale można natknąć się także na ślady wilków. Drobniejszą zwierzynę reprezentują gryzonie, zające, jeże, krety oraz nietoperze. Dwa gatunki ssaków szczególnie upodobały sobie życie wodne. Są nimi roślinożerne bobry oraz drapieżne wydry. Ciekawostką jest zdziczała populacja nutrii, która żyła przy dawnym ujściu Młynówki jeszcze w latach 90tych ub. wieku.

Film I - Skawa letnią porą
https://www.youtube.com/watch?v=fJpk_ZmDFLg

Szczególnie aktywną gromadę stanowią ptaki, które bez trudu spotkamy zarówno na terenach leśno – łąkowych, jak i w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki. Bujne lasy zapewniają siedliska m.in. dla: sikorek, pełzaczy, dzięciołów, kowalików, krzyżodziobów i grubodziobów. Łąki przyciągają różne gatunki ptaków w zależności od pory roku. Wiosną i latem rozbrzmiewają śpiewem zlatujących nad Skawę drozdów, wilg, strumieniówek, rudzików, zięb, gajówek oraz wielu innych. Ciekawymi gośćmi są krętogłowy i derkacze. Natomiast zimą do gatunków rodzimych, takich jak np. dzwońce, czyże, raniuszki, bażanty, dołączają przybysze z północy: gile, czeczotki i jery. Najbardziej okazałe ptaki dostrzeżemy nad rzeką, bądź w pobliżu zbiorników wodnych. Skawa jest stałym siedliskiem dla krzyżówek, czapli siwych, nurogęsi, zimorodków oraz pluszczy. Zimą zjawiają się tutaj także: czaple białe, łabędzie nieme, kormorany, bielaczki, gągole. W czasie wiosennych przelotów można zaobserwować cyraneczki, gęgawy, żurawie, czajki, a nawet rybołowa. Z kolei latem lęgi odbywają tutaj: bociany czarne, ślepowrony, brodźce piskliwe, brzegówki (w koloniach), pliszki oraz sieweczki rzeczne. Ptaki drapieżne reprezentują: myszołowy, krogulce, pustułki, a sporadycznie: trzmielojady, jastrzębie oraz kobuzy.

Film II - Skawa podczas zimy
https://www.youtube.com/watch?v=sbb_pknYklM

Okolice rzeki przyciągają gady. W słoneczne dni uwielbiają się wygrzewać na dobrze nasłonecznionych kamieńcach. Nad Skawą bytują trzy gatunki węży: żmija zygzakowata, zaskroniec pospolity oraz gniewosz, ludowo zwany miedzianką. Listę gadów uzupełniają jaszczurki: zwinka i padalec. Płazy w przeciwieństwie do gadów bytują w znacznie wilgotniejszych miejscach. Doskonałym siedliskiem są dla nich niewielkie zbiorniki wodne. Starorzecza oraz „jeziorka na żwirowiskach” tworzą idealne warunki dla bytowania i rozrodu, takich gatunków płazów, jak: kumak górski, żaba trawna, czy ropucha szara. Jeszcze w połowie XX wieku wody Skawy obfitowały w ryby. Niestety nadmierny połów, a przede wszystkim zanieczyszczenie ściekami mocno ograniczyły ich populację. Sytuacja zmieniła się na początku XXI wieku, kiedy to rozpoczęły się inwestycje w rozbudowę sieci kanalizacyjnej. Gmina prawie w całości skanalizowała Maków oraz Białkę z licznymi zakładami przemysłowymi. W planach jest kanalizacja Grzechyni. W efekcie inwestycji stan wód Skawy znacząco się poprawił. Obecnie stanowi siedlisko takich ryb jak: pstrągi, brzany, okonie, klenie, czy lipienie. Katastrofa ekologiczna z końca XX wieku doprowadziła do prawie całkowitej zagłady raków szlachetnych. Niegdyś wody Skawy i Młynówki były pełne tych ciekawych skorupiaków. Dzisiaj niezwykle trudno jest znaleźć raka w Skawie, czy w którymś z jej dopływów. Na koniec warto wspomnieć o świecie wszechobecnych owadów. Wśród których najbardziej wyróżniają się ważki (np. ważka świtezianka i szablak zwyczajny) oraz cenne gatunki motyli, takie jak: paź królowej, rusałka żałobnik, mieniak tęczowiec.
KB