PODBABIOGÓRZE ZNANE I NIEZNANE - zabytkowe kaplice w Zawoi

Największym i najważniejszym obiektem sakralnym na terenie Zawoi jest kościół parafialny pw. św. Klemensa. Drewniana budowla powstała w latach 1888 – 1919 i  doskonale wpisuje się w podbabiogórski krajobraz. Położenie w centrum rozległej Zawoi sprawiało, że droga do świątyni dla części mieszkańców była bardzo uciążliwa. Z czasem wierni własnym kosztem i pracą wybudowali kilka kaplic, które powstały w najodleglejszych przysiółkach. Do dnia dzisiejszego zachowały nie tylko swoje znacznie religijne, ale także są chętnie odwiedzane przez wczasowiczów odwiedzających okolice Babiej Góry.

Najstarszym tego typu obiektem jest kapliczka pw. św. Jana Chrzciciela, zwana Kapliczką Zbójnicką. Znajduje się w Zawoi Policzne. Według podań wznieśli ją zbójnicy, prawdopodobnie w XVIII wieku. Chcieli w ten sposób zadośćuczynić Bogu za popełnione grzechy. Kapliczka jest potynkowana, została wzniesiona na planie prostokąta i półkoliście zamknięta. Cechą unikatową jest przepiękny dach gontowy z dużym hełmem i latarnią. Wnętrze zdobi ołtarz z obrazem przedstawiającym chrzest Chrystusa. W sąsiedztwie kapliczki rosną lipy, zaliczane do pomników przyrody. Drugi, zabytkowy obiekt mieści się niedaleko słynnego Wodospadu „Mosorczyk”. Jest to kaplica pw. N.M.P. Królowej Aniołów w Zawoi Mosorne. Nazwa Mosorne wywodzi się od „mosorów” – naczyń (czerpaków), które wykonywano w okolicy. Drewniana budowla została ufundowana przez Wojciecha Trybałę w latach 1905 – 1908. Budowniczy nadał jej kształt niewielkiego domku, a front przyozdobił bogatą snycerką. Całość wieńczy niewielka wieżyczka, dawniej baniasta, a obecnie sześcioboczna. We wnękach obok i nad wejściem do kaplicy umieszczono piękne, drewniane rzeźby przeniesione z kościoła parafialnego (św. Piotr, niezidentyfikowany święty oraz Pieta). Wewnątrz znajduje się neogotycki ołtarz oraz drewniane figury: św. Antoni i Najświętsze Serce Jezusa. Przed kaplicą znajdują się ławki, a całość otaczają drzewa. Kolejna – kaplica pw. Podwyższenia Krzyża Świętego usytuowana jest w Zawoi Wilcznej, nieopodal kościoła pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Zaprojektowano ją wg koncepcji Stefana Ficka, a budowę zakończono w 1925 r. Została wzniesiona na planie prostokąta z węższą częścią, która stanowi prezbiterium, całość wieńczy wieżyczka. Kaplica jest potynkowana, poza odsłoniętą podmurówką. W środku umieszczono ołtarz wraz z obrazem Chrystusa na Krzyżu, który otaczają namalowane na ścianie postacie Matki Bożej oraz Chrystusa „Ecce Homo”. Ostatnia kaplica powstała w 1936r. i jest najmłodszą spośród wcześniej opisanych. Stoi przy głównej drodze w Zawoi Wełczy i nosi wezwanie św. Andrzej Boboli. Według legendy wzniesiono ją w miejscu kamiennej figury Matki Bożej z Dzieciątkiem, którą następnie wmurowano w trój-kondygnacyjną wieżę. Kaplicę wybudowano w całości z kamienia łamanego na planie prostokąta, wyglądem nawiązuje do architektury romańskich świątyń. Pokryta jest dwuspadowym dachem. Nad wejście znajdują się: ludowa rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego oraz wspomniana figura Matki Bożej. Na postumencie figury widoczny jest fragment zachowanej inskrypcji Fundator Tomasz Marek D.23... W środku można zobaczyć obraz św. Andrzeja Boboli, którego autorem jest M. Sabatowicz. 

Przedstawione kaplice należą do najcenniejszych i najstarszych obiektów sakralnych na terenie Zawoi. Jednak miejscowość ta skrywa wiele innych, równie ciekawych kościółków i kapliczek, które warto systematycznie poznawać w tracie wędrówek po babiogórskich szlakach, pieszo, czy też na rowerze.

KB

BIBLIOGRAFIA:

www.bgpn.pl

www.malopolskatogo.pl

www.polskaniezwykla.pl

ZDJĘCIA:

Fot. 1. Kaplica pw. N.M.P. Królowej Aniołów, zdjęcie własne;

Fot. 2. Kapliczka Zbójnicka, www.polskaniezwykla.pl;

Fot. 3. Kaplica pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, zdjęcie własne;

Fot. 4. Kaplica św. Andrzej Boboli, zdjęcie własne.