PODBABIOGÓRZE ZNANE I NIEZNANE – Wieprzec

Pośród zalesionych szczytów górskich Beskidu Makowskiego znajduje się jedna z najmniejszych miejscowości Podbabiogórza. Jest nią Wieprzec, który wchodzi w skład gminy Maków Podhalański. Położony jest na wysokości 550 m.n.p.m, w odległości 9 km od Makowa na skrzyżowaniu dróg wiodących od Żarnówki i Kojszówki w stronę Skomielnej Czarnej. Charakteru wsi nadaje malownicze położenie, rozległe kompleksy leśne oraz przepływający potok nazywany Wieprzcem bądź Wieprzczanką.

Miejscowość ta jest jedną z najmłodszych osad na terenie Ziemi Makowskiej. Została założona pod koniec XVII wieku przez starostów lanckorońskich. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1675 roku. Po I rozbiorze Polski dawne starostwo lanckorońskie zostało podzielone przez rząd austriacki, a Wieprzec wszedł w skład tzw. Państwa Makowskiego. Dobra te zakupił hr. Filip Ludwik Saint – Genois d'Anneacourt. Następnie przeszły w ręce syna Maurycego, który odsprzedał je arcyksięciu Albrechtowi Habsburgowi. W okresie międzywojennym miejscowość najpierw należała do starostwa makowskiego, a od połowy lat 30 – tych do wadowickiego. W czasie II WŚ okolice stanowiły schronienie dla partyzantów walczących z niemieckim okupantem. W styczniu 1945 roku oddział AK „Chełm” wraz z radzieckim oddziałem „Walka” przeprowadzili udaną akcję zbrojną przeciwko sztabowi wojsk niemieckich, który stacjonował we wsi. W wyniku walk rozbity został 558 pułk piechoty niemieckiej, a jego dowódca zginął. Ponadto partyzanci przechwycili ważne dokumenty zawierające, m.in. rozmieszczenie fortyfikacji i pól minowych, badania nad pociskami V – 2 prowadzone w Brodach oraz plany produkcji bomb w Świnnej Porębie. Kilka dni później Wieprzec został wyzwolony przez wojska radzieckie. Po wojnie wieś ponownie weszła w skład powiatu wadowickiego. Następnie przyłączono ją do nowo powstałego powiatu suskiego. W latach 1975 – 1998 przynależała do województwa bielskiego. Ostatecznie znajduje się w gminie Maków Podhalański w powiecie suskim.

Współczesne oblicze Wieprzca kształtują okoliczne lasy. Rozległe kompleksy leśne są źródłem utrzymania części mieszkańców. Działają tutaj liczne tartaki, zajmujące się sprzedażą i obróbką drewna. W centrum wsi znajduje się murowany kościół pw. Matki Bożej Królowej Pokoju. Jest on jednym z dwóch kościołów prafii Wieprzec – Kojszówka. Wcześniej wieś należała do parafii Maków oraz Osielec (od poł. XIX wieku). Budowę świątyni rozpoczęto w 1981 roku na gruntach ofiarowanych przez Julię Dobosz, Józefa Fortunę i Stanisława Mirochę. Kamień węgielny pod budowę poświęcił Jan Paweł II. Miało to miejsce 22 czerwca 1983 roku w katedrze na Wawelu. Ostatecznie kościół wg projektu Jadwigi i Jerzego Gleniów został wystawiony pod koniec lat 80 – tych. Kościół jest dwupoziomowy. Na niższej kondygnacji usytuowana jest zakrystia, magazyn i inne sale. Na ścianie ołtarzowej znajduje się gipsowa figura Matki Bożej Królowej Pokoju. Po lewej stronie usytuowano kopię obrazu Matki Bożej Nieustającej Pomocy, zaś po prawej kopię obrazu Jezu Ufam Tobie. Obok świątyni stoi drewniana dzwonnica słupowa. Ważnym obiektem kulturalnym w centrum wsi jest budynek szkoły, który pochodzi z lat 30 – tych. XX wieku. Ponadto zajęcia kulturalne odbywają się w świetlicy miejscowej remizy.

Przemierzając okoliczne szlaki można natknąć się jeszcze na zabytkowe domy drewniane z minionego stulecia oraz przydrożne kapliczki. Najstarsza kamienna kapliczka z figurą Chrystusa Frasobliwego pochodzi z 1842 roku. Z kolei najbardziej oryginalna kapliczka znajduje się ok. 500 m na południe przy głównej szosie. Ma ona kształt słupa, częściowo zaokrąglonego z wnęką górnej części. Znajduje się w niej drewniana skrzynka z małym krucyfiksem. Kapliczka powstała na pocz. XX wieku w miejscu śmierci nieznanej osoby. Warto nadmienić, że na granicy Wieprzca, Kojszówki i Żarnówki położona jest mogiła konfederatów barskich, o której szerzej w artykule: www.sucha24.pl/artykul/podbabiogorze-znane/972712

BIBLIOGRAFIA:

Beskid Żywiecki, wyd. Rewasz, Pruszków 2012

Matuszczyk A., Maków Podhalański i okolice, 1988

Leśniakiewicz M., Babia Góra i okolice. Przewodnik po obszarze SGB, Sucha Beskidzka 2015

FOTOGRAFIE zostały wykonane w 2014 roku