Podbabiogórze znane i nieznane – skansen w Sidzinie

W urok podbabiogórskich krajobrazów niewątpliwie są wpisane relikty dawnego budownictwa. Jeszcze do niedawna natrafienie na drewnianą chatę, czy stodołę nie było niczym nadzwyczajnym. Jednakże wraz z końcem XX wieku stara zabudowa zaczęła coraz szybciej zanikać, zwłaszcza w centrach okolicznych miejscowości. Obecnie świecką architekturę drewnianą najczęściej możemy spotkać na obrzeżach wiosek, bądź też na górskich osiedlach, gdzie idealnie wpisuje się w górskie pejzaże.

            Samorządy starają się chronić najstarsze budynki gminy poprzez wpis do gminnej ewidencji zabytków. Jednak działania te często są niewystarczające. Wiele z drewnianych chat niszczeje po to, by później prywatni właściciel mogli otrzymać zgodę na ich wyburzenie. Dla skuteczniejszej ochrony świeckiej architektury drewnianej zakładane są skanseny.
W literaturze fachowej określane są jako: „krajoznawcze muzeum etnograficzne pod gołym niebem, gdzie eksponowane są zabytki budownictwa ludowego oraz sprzęty i narzędzia określonego regionu”(SJP). Najsłynniejszym skansenem w rejonie Babiej Góry jest Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej, którego historia sięga 1937r. Kolejny skansen znajduje się na Markowej Roli w Zawoi. Jest to skansen im. Józefa Żaka, administrowany przez regionalny oddział PTTKa w Suchej. Trzeci skansen znajduje się w Sidzinie i to właśnie on jest bohaterem niniejszego artykułu.

            Skansen w Sidzinie (Muzeum Kultury Ludowej) jest miejscem, gdzie niewątpliwie można poznać historię naszych przodków. Decyduje o tym przepiękne położenie pośród leśnej głuszy tuż nad przepływającym potokiem. Przebywający tam turyści mogą poczuć się niczym pierwsi osadnicy, którzy osiedlili się na tym trudnym, górzystym terenie. Z kolei zgromadzone eksponaty i odrestaurowane budynki świadczą o zaangażowaniu mieszkańców w stworzeniu miejąca ukazującego ich kutrową tradycję. Ojcem skansenu jest Adam Leśniak. To dzięki jego zaangażowaniu został założony skansen. Miało to miejsce w 1963 roku,  
w roku jubileuszowym, w którym Sidzina obchodziła 400 – lecie. W muzeum można obejrzeć ekspozycję dotyczącą tradycyjnego budownictwa regionu, m.in. chałupę W. Banasika
z 1806 r. z wyposażeniem (przeniesioną z Górnej Sidziny); XIX wieczną kuźnię, spichlerz zwany „Górką” z 1897 r., ponad stuletnią chałupę Anny Kozioł ze Spytkowic, chałupę wójta Maja z drugiej połowy XVIII wieku, czy też młyn wodny. Niezwykłą ozdobą skansenu jest drewniana dzwonnica loretańska z 1937 r. Na terenie skansenu funkcjonuje także Izba Pamięci Narodowej z ekspozycją dotyczącą okresu II wojny światowej.

            Każdy turysta, któremu bliska jest tematyka krajoznawcza powinien odwiedzić skansen w Sidzinie. Muzeum Kultury Ludowej znajduje się w pobliżu Domu Wczasów Dziecięcych, blisko głównej drogi prowadzącej do Zubrzycy Górnej. 

Skansen w Sidzinie - Muzeum Kultury Ludowej czynny cały rok :
W sezonie: od 02 maja do 31 października:
od wtorku do piątku w godz 9.00 - 17.00
soboty    w godz 10.00-18.00
niedziele w godz 14.00 - 18.00
w poniedziałki - nieczynne.

Poza sezonem : od 02 listopada do 30 kwietnia:
na życzenie po wcześniejszym ustaleniu telefonicznym.
tel : 501 597 208 ( dzwonić od poniedziałku do piątku w godz 8.00 - 15.00 )

ZDJĘCIA:

Fot. 1. Widok ogólny, www.bystra-sidzina.pl;

Fot. 2. Jedna z chałup, zdjęcie własne;

Fot. 3. W tle młyn wodny, zdjęcie własne;

Fot. 4. Dzwonnica loretańska, zdjęcie własne;

Fot. 5. Kuźnia, zdjęcie własne;

Fot. 6. Wnętrze jednej z chałup, zdjęcie własne;

Fot. 7. Widok ogólny, zdjęcie własne.

BIBLIOGRAFIA:

www.sidzina.net

www.skansen.bystra-sidzina.net

Gmina Bystra – Sidzina, ulotka LGD „Podbabiogórze”

KB