Podbabiogórze znane i nieznane – „Po dnie jeziora”

Już za kilka dni pasażerowie polskich kolei wreszcie będą mogli udać się pociągiem w kierunku Zakopanego lub Krakowa. Przez ostatnie miesiące, podróż pod szyldem PKP, była możliwa jedynie za pomocą KKZ (Kolejowa Komunikacja Zastępcza), co wiązało się z różnego rodzaju niedogodnościami. Taka sytuacja wynikała z konieczności przełożenia torów na odcinku Zembrzyce – Stryszów. To jeden z ostatnich etapów budowy długo wyczekiwanego, sztucznego zbiornika Świnna Poręba (Jeziora Mucharskiego).

            Nowy szlak kolejowy przebiega zachodnim zboczem góry Starowidz. Walory widokowe oraz infrastruktura techniczna sprawią, że będzie to jedna z najatrakcyjniejszych „dróg żelaznych” w polskich Karpatach. Przy tej okazji należy wspomnieć o terenach, które wkrótce przejdą do historii. Rozległa dolina Skawy zostanie zalana  i stanie się częścią dna Jeziora Mucharskiego. Proces ten będzie trwać od roku do dwóch lat, w zależności od intensywności opadów atmosferycznych.

            Najbardziej „ucierpi” miejscowość Skawce, która skurczy się o prawie 75%. Jest to niewielka wieś położona w gminie Mucharz, założona ok. 1300 r. Warto tu zobaczyć dwie kapliczki:  NMP z 1903 r. oraz z figurką Chrystusa z 1798 r. na polach tzw. „Przygórza”. Jeszcze w latach 80 – tych XX wieku stacja w Skawcach należała do najważniejszych punktów kolejowych w Beskidach Zachodnich. Właśnie tu znajdowało się rozgałęzienie linii kolejowych: Skawina – Żywiec (linia 97) i Skawce – Trzebinia (linia 103 przez Wadowice). W związku z budową sztucznego zbiorniku linię, 103 rozebrano pod koniec lat 80 –tych. Zabytkowy budynek stacyjny wyburzono 19.04.2012 r., natomiast tory i stację kolejową zlikwidowano na przełomie października i listopada bieżącego roku. Ostatnim akcentem było wysadzenie mostu kolejowego na Skawie, które miało miejsce ponad dwa tygodnie temu.

            Z nieistniejącym już mostem w Skawcach wiąże się jedna z najbardziej brawurowych akcji powstańczych z czasów II wojny światowej. W nocy z 30 na 31 grudnia 1944 r. dziewięcioosobowy pluton AK „Kurniawa” pod dowództwem por. sap. inż. Tadeusza Studzińskiego („Jędrzejowski”) wraz z sowieckim odziałem „Walka” (za pomocą 160 ton dynamitu) doszczętnie zniszczyli kolejową przeprawę. Akcja partyzantów skutecznie wstrzymała ruch kolejowy na 17 dni (odwołano około 1360 przejazdów). Był to najdłuższy most zniszczony przez polskich partyzantów w okresie okupacji niemieckiej.

            Okolice Skawiec to także dolina rzeki Skawy, która płynie tu jeszcze w swym naturalnym charakterze. Rzeka jest prawdziwą ostoją przyrody. Odizolowanie,  względny spokój, znaczne oddalenie od zabudowań oraz gęste zarośla stanowią siedlisko dla wielu gatunków zwierząt. Spacerując pod koniec lata starym torowiskiem, można było spotkać wygrzewające się gady, takie jak: zaskroniec, gniewosz plamisty, czy też jaszczurki: zwinka, żyworódka. Zejście ku rzece umożliwiało obserwację dużych stad ptaków wodnych. Szczególnie liczne były mewy: śmieszki i białogłowe, a także kaczki krzyżówki i rybitwy rzeczne, które odpoczywały na mulistych i kamienistych wysepkach. Wśród zarośli można było dostrzec nieco rzadsze i bardziej płochliwe ptaki m.in. czaple siwe i białe oraz nurogęsi. Aktualnie na opisanym obszarze obowiązuje zakaz wstępu, gdyż przystąpiono do ostatniego etapu przygotowania przyszłego dna jeziora pod zalanie (wycinka zarośli, równanie terenu). Jeden z ostatnich przejazdów pasażerskich na starym odcinku linii kolejowej obrazuje krótki film, który zamyka pewien okres historii naszego regionu. 

KB

BIBLIGRAFIA:

Beskid Makowski (Średni), mapa turystyczna, wyd. COMPASS 2012

www.skawce.info

www.beskidzka24.pl

www.bazakolejowa.pl