Podbabiogórze znane i nieznane – Cisy Raciborskiego

Przemierzając górskie szlaki turyści zachwycają się pięknymi panoramami. Często także zatrzymują się przy różnego rodzaju zabytkach, które są wyeksponowane wśród zabudowań odwiedzanych miejscowości. Nie zawsze jednak zwracają oni uwagę na inny typ, równie cennych obiektów. Są nimi pomniki przyrody, które niekiedy stoją lub rosną gdzieś na uboczu w niezbyt dobrze widocznych miejscach. 

Pomnikami przyrody mogą zostać pojedyncze lub grupowe twory przyrody ożywionej (np. drzewa) lub nieożywionej (np. skałki, głazy, jaskinie) o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej. Muszą one wyróżniać się indywidualnymi cechami, które wyróżniają ich spośród swojego otoczenia. Do najważniejszych kryteriów należą: wiek, rozmiar (pierścienica, wysokość dla drzew), nagromadzenie, czy też niezwykłość formy (dla pomników przyrody nieożywionej). Ustanowienie pomnika przyrody następuje w drodze rozporządzania wojewody lub uchwały rady gminy, po uzgodnieniu z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. W Polsce znajduje się ponad 36 tyś. pomników przyrody, a część z nich można znaleźć na terenie Podbabiogórza. Jednymi z najcenniejszych pomników przyrody ożywionej są Cisy Raciborskiego rosnące na zachodnich stokach Babicy (góra graniczna między Bieńkówką i Harbutowicami) na osiedlu Chodnikówka (powiat myślenicki).

Można tam dotrzeć z Bieńkówki udając się najpierw niebieskim szlakiem w stronę Bieńkowskiej Góry, a następnie czarnym szlakiem, który bezpośrednio zaprowadzi nas do celu wędrówki. Drugi, przeciwległy wariant trasy to niebieski szlak z Przełęczy Sanguszki łączący się później ze wspomnianym już czarnym szlakiem. Cisy rosną na prywatnej posesji. Zostały nazwane na cześć profesora Mariana Raciborskiego, który był jednym z pionierów ochrony przyrody w Polsce. Wiek starszego okazu żeńskiego określany jest na ponad 700 lat. Mierzy około 15 metrów, a obwód pnia przekracza 300 cm. Drugi cis to okaz męski. Jest mniejszy i niższy, a jego wiek szacowany jest na blisko 650 lat. Na terenie okolicznych przysiółków rosną też inne cisy, które są jednak znacznie młodsze. Początkowo sądzono, że te cenne pomniki przyrody są pozostałościami beskidzkiego lasu cisowego. Obecnie przyrodnicy i historycy bardziej są przychylni hipotezie, że cisy zostały zasadzone przy pierwszych zagrodach przez osadników napływających na opisywane tereny.

Cisy Raciborskiego to jedne z wielu pomników przyrody – niemych świadków historii – które rozsiane są wokoło Babiej Góry. W kolejnych artykułach postaram się przybliżyć także i inne drzewa oraz pomniki przyrody nieożywionej, które możemy znaleźć praktycznie w każdej podbabiogórskiej gminie. 

KB

Beskidzkie pasma widziane z Bieńkowskiej Góry

 Skrzyżowanie szlaku czerwonego, niebieskiego i czarnego na Bieńkowskiej Górze;

Droga do osiedla Chodnikówka;

Tablica informacyjna;

Cisy Raciborskiego;

Beskid Makowski – mapa;

Część Pasma Babicy widoczna od strony os. Chodnikówka.

BIBLIOGRAFIA:

Beskid Makowski (Średni), mapa turystyczna, wyd. COMPASS 2012

www.ochrona-przyrody.edu.pl/

www.polskaniezwykla.pl

Tablica informacyjna (fot. 4)