Oznaczenie grobu Józefa Kadeli znakiem pamięci Tobie Polsko - uroczystość na cmentarzu w Krzeszowie

18 września 2022 r. odbyła się uroczystość oznaczenia grobu Józefa Kadeli znakiem pamięci „Tobie Polsko". Wydarzenie miało miejsce na cmentarzu parafialnym pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Krzeszowie.

W uroczystości udział wzięli: Łucja Schőppin – córka powstańca śląskiego, jak również najbliższa żyjąca rodzina weterana, Jan Kwaśniewicz – naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach, Dominik Guzik oraz Dawid Terelak – pracownicy Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Krakowie, Tomasz Boduch – kierownik referatu promocji i rozwoju UG Stryszawa, ks. Bolesław Żmuda – proboszcz parafii pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Krzeszowie, młodzież szkolna wraz z nauczycielami oraz harcerze.

Uroczystość poprowadził Jan Kwaśniewicz, który na wstępie przywitał uczestników uroczystości, a następnie przybliżył genezę akcji „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud! Ocalmy groby powstańców śląskich od zapomnienia" oraz symbolikę znaku pamięci „Tobie Polsko". Następnie głos zabrała Dominik Guzik, który przybliżyła życiorys Józefa Kadeli. Oznaczenia grobu znakiem pamięci „Tobie Polsko" dokonał Jan Kwaśniewicz. W dalszej części wydarzenia modlitwę w intencji weterana poprowadził ks. Bolesław Żmuda. Następnie głos zabrali Beata Radwan – wnuczka powstańca. Na zakończenie na grobie złożono kwiaty i zapalono znicze.

Józef Kadela urodził się 21 czerwca 1898 r. w Krzeszowie w powiecie suskim jako syn Antoniego i Agnieszki z domu Palichleb. W czasie I wojny światowej został w 1916 r.  jako siedemnastolatek wcielony do armii austriackiej i brał udział w walkach na froncie w Albanii, Rumunii i we Włoszech. Do domu powrócił w grudniu 1918 r., a już w kwietniu 1919 r. został  powołany do Wojska Polskiego odrodzonej Rzeczypospolitej. Służył w 3. Pułku Strzelców Podhalańskich w kompanii ciężkich karabinów maszynowych. Wiosną 1921 r. zgłosił się ochotniczo do udziału w III powstaniu śląskim. Został przydzielony jako sanitariusz do V. Poznańskiej Kolumny Sanitarnej. W jej szeregach brał udział w walkach na terenie Szopienic, Czeladzi, Bielszowic, Strzelec Opolskich i Kędzierzyna  oraz w rejonie Góry św. Anny, gdzie doszło do największego i najkrwawszego starcia zbrojnego podczas III. Powstania Śląskiego. Po zakończeniu walk Józef Kadela powrócił w rodzinne strony we wrześniu 1921 r. i aż do wybuchu II wojny światowej  wspólnie z żoną Anielą prowadził gospodarstwo rolne w Tarnawie Górnej.

Pod koniec sierpnia 1939 r. został zmobilizowany i wcielony do 12. Pułku Piechoty w Wadowicach, z którym w kampanii wrześniowej przeszedł szlak bojowy przez Tarnów, Lwów, Trembowlę. Pod Tarnopolem pułk szeregowego Józefa Kadeli został rozbrojony przez wojska sowieckie, a on sam w Przemyślu dostał się do niewoli niemieckiej. Jako jeniec wojenny został osadzony w Stalagu IXA Ziegenhain w Hesji, gdzie przebywał do zakończenia wojny. W 1945 roku powrócił do ojczyzny i zajął się pracą we własnym gospodarstwie. 11 marca 1978 r., w wieku 80 lat,  zmarł w Tarnawie Górnej.

Za udział w powstaniu śląskim został w 1960 r. odznaczony Śląskim Krzyżem Powstańczym, a w pięćdziesiątą rocznicę wybuchu III powstania śląskiego w 1971 r. otrzymał okolicznościowy Medal Pamiątkowy. Odznaczony został również Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

oprac. Dominik Guzik (OBUWiM IPN w Krakowie)