Jak żyli pierwsi ludzie zamieszkujący region górnej i środkowej Skawy?

Odpowiedź na to pytanie można było uzyskać wczoraj podczas otwarcia najnowszej wystawy historyczno-archeologicznej przygotowanej przez Muzeum Miejskie Suchej Beskidzkiej pt. „Najstarsze osadnictwo w dolinie rzeki Skawy”.  Cieszę się, że w otwarciu wystawy  wzięło udział tak wiele osób. To dla nas zaszczyt i nobilitacja, a jednocześnie  dowód na to, że archeologia jest bardzo atrakcyjną dziedziną nauki. Wbrew pozorom jej pokazanie na muzealnej ekspozycji nie jest wcale takie proste, ponieważ wymaga odpowiedniego  kontekstu, dlatego pokazaliśmy osadnictwo przez pryzmat dziejów ziemi, następnie Europy i Małopolski stosując podświetlane szklane dioramy, na których w graficzny sposób zostały przedstawione najważniejsze wydarzenia od plejstocenu po epokę żelaza i zestawione z przykładem konkretnych zabytków – podkreśla Barbara Woźniak, dyrektor muzeum.

Z ogromnej ilości przekazanych nam artefaktów wybraliśmy najistotniejsze przykłady, wiążące się z osadnictwem. Niewątpliwie najcenniejszym z nich jest skarb ozdób z brązu, odkryty w Zagórzu, pochodzący z epoki żelaza (ok. 600 l. p.n.e.), czyli z okresu kultury łużyckiej. Jest także ceramika, rożnego typu narzędzia, m.in. siekierki krzemienne, liściak z okresu kultury świderskiej  i przykłady broni   (groty starzał) a nawet ząb mamuta.

Wystawa jest również interaktywna i nagłośniona kierunkowo, do każdej epoki pradziejowej została skomponowana odpowiednia muzyka, mająca ukazać jej specyficzny klimat, natomiast na stołach interaktywnych i monitorach dotykowych znajdują się  prezentacje multimedialne (również z dźwiękiem dla osób niedowidzących), poświęcone osadnictwu pradziejowemu, średniowiecznemu, wynikom badań i historii wielkiej inwestycji jaką jest niewątpliwie budowa zbiornika w Świnnej Porębie. W ramach wystawy powstał film oraz katalog. Obecnie przygotowujemy program lekcji muzealnych dla dzieci i młodzieży szkolnej – dodaje Barbara Woźniak.

Ekspozycja jest także przeglądem odkryć archeologicznych, dokonanych w zlewni zbiornika retencyjnego w Świnnej Porębie na przestrzeni 13 ostatnich lat. Zabytki, które wówczas pozyskano, na wniosek Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej i Instytutu Archeologii UJ , decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zostały przekazane Muzeum Miejskiemu Suchej Beskidzkiej,  które przygotowało pierwszą stałą ekspozycję archeologiczną w Małopolsce Zachodniej, prezentującą wyniki wieloletnich badań archeologicznych i historycznych, ukazujących szeroką skalę bytowania człowieka w dolinie górnej i środkowej Skawy, gdzie odkryto tam ślady zarówno osadnictwa prehistorycznego jak i  średniowiecznego. Rozpoznano m.in.: ślady kultury świderskiej ze schyłkowego paleolitu i uchwycono stosunkowo rzadkie materiały mezolityczne i neolityczne o cechach kultur pucharów lejkowatych i kultury badeńskiej, zespoły ceramiczne dwóch różnych wariantów kultury mierzanowickiej, a także ślady kolonizacji młodszych kultur z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza oraz wpływów rzymskich i średniowiecza.

Wystawa została dofinasowana przez Gminę Sucha Beskidzka oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które objęło ją honorowym patronatem.