18 kwietnia – 1000. rocznica koronacji Bolesława I Chrobrego

Urodził się w 967 roku, zmarł 17 czerwca 1025 roku, książę Polski od 992 roku. Był pierwszym koronowanym królem Polski, co nastąpiło najprawdopodobniej 18 kwietnia 1025 roku, (w tym miejscu należy podkreślić, że pewny jest rok koronacji Bolesława Chrobrego - 1025, natomiast data dzienna 18 kwietnia jest najbardziej prawdopodobna, wraz z miejscem koronacji w archikatedrze w Gnieźnie, tak wywnioskować można z pośrednich danych, także z niemieckich źródeł, bowiem żaden kronikarz z epoki niestety nie podał dokładnej, dziennej daty, ani miejsca tego ważnego wydarzenia), wywodzącym się z dynastii Piastów, jako syn Mieszka I, księcia Polski od około 960 roku do 25 maja 992 roku i jego żony Dobrawy, która była czeską księżniczką. Bolesław Chrobry rządził więc w Polsce w latach 992 – 1025. Sprawował też godność księcia Czech, jako Bolesław IV, w latach 1003 – 1004. Rządy w naszej Ojczyźnie rozpoczął od wygnania macochy Ody oraz przyrodniego rodzeństwa. Twórca potęgi państwa polskiego.

Wspierał chrystianizację Polski oraz wyprawy misyjne Wojciecha Sławnikowica, biskupa praskiego i Brunona z Kwerfurtu, mnicha benedyktyńskiego, kapelana cesarskiego, biskupa misyjnego. Męczeńska śmierć tego pierwszego, połączona z wykupem jego zwłok i kanonizacją w 999 roku, stała się wymowną przyczyną zorganizowania zjazdu gnieźnieńskiego w 1000 roku, w czasie którego utworzono polskie arcybiskupstwo – metropolię kościelną w Gnieźnie, podległą wyłącznie papieżowi, na czele, której stanął Radzim Gaudenty, brat przyrodni św. Wojciecha, arcybiskup, metropolita w państwie pierwszych Piastów, oraz biskupstwa w Krakowie z biskupem Popponem, we Wrocławiu z biskupem Janem i w Kołobrzegu z biskupem Reinbernem. Cesarz Otton III potwierdził wówczas niezależność państwa polskiego oraz jego władcy, co znacznie umocniło pozycję Bolesława wobec władców sprawujących władzę w państwach sąsiadujących z naszą Ojczyzną. Cesarz Otton III modlił się przy grobie św. Wojciecha. Nałożył na głowę Chrobrego diadem i podarował mu gwóźdź z Krzyża Świętego oraz kopię włóczni św. Maurycego, będącą cesarskim symbolem władzy, zaś cesarzowi, książę ofiarował część relikwii św. Wojciecha w postaci ramienia świętego.

Cesarz Otton III zmarł w 1002 roku. Z jego następcą Henrykiem II, Bolesław Chrobry popadł w konflikt, prowadząc z nim długotrwałe wojny o panowanie na Połabiu i w Czechach w latach 1002 – 1018. Zdobył Miśnię, Milsko i Łużyce. Henryk II zaakceptował te zdobycze jako lenna. Jedynie Miśnię oddał we władanie zaprzyjaźnionemu z księciem polskim Guncelinowi z Kuckenburga, margrabiemu Miśni w latach 1002 – 1009. Wojny zostały zakończone pokojem w Budziszynie w 1018 roku. Polska zachowała Milsko i Łużyce już nie jako lenno, ale swoją własność.

Bolesław I Chrobry anektował Morawy około 1003 roku, co przyczyniło się do uzyskania przez Polskę kontroli Bramy Morawskiej oraz dostępu do Dunaju. W 1018 roku Bolesław Chrobry wyprawił się na Ruś zdobywając jej stolicę Kijów, a także obsadził na ruskim tronie, swojego zięcia Światopełka, księcia turowskiego, wielkiego księcia Rusi Kijowskiej, zabrał także stamtąd spore łupy wojenne. Droga powrotna z Kijowa okazała się również sukcesem, ponieważ Bolesław Chrobry odzyskał dla państwa polskiego utracone w 981 roku Grody Czerwieńskie, bardzo ważny, strategiczny punkt usytuowany na skrzyżowaniu szlaków handlowych.

Przez ostatnie lata współrządził ze swoim synem Mieszkiem II Lambertem, późniejszym królem Polski w latach 1025 – 1031, potem księciem polskim w latach 1032 – 1034. Przed śmiercią Bolesław Chrobry został koronowany na pierwszego króla Polski – o czym wspominałem już wcześniej.

Właśnie za panowania jego syna Mieszka II nadano jego ojcu Bolesławowi przydomek Chrobry, który oznacza człowieka mężnego, odważnego oraz dzielnego. Określano go też wtedy jako Wielki.

Podsumowując trzeba z całą mocą podkreślić, że koronacja Bolesława Chrobrego przyniosła Polsce wiele korzyści przede wszystkim: niezależność, ponieważ nasza Ojczyzna stała się pełnoprawnym królestwem, będącym na równi z innymi królestwami w Europie; zapoczątkowanie silnych rządów króla wraz z centralizacją władzy, która w większym stopniu była w stanie przeciwstawić się zagrożeniom; uniezależnienie się Bolesława Chrobrego od Niemiec; wzrost pozycji naszego kraju na arenie międzynarodowej, poprzez postrzeganie Polski jako ważnego państwa, z którym trzeba było się liczyć; zwieńczenie znacznego powiększenia terytorium Ojczyzny; skonsolidowanie i umocnienie państwa polskiego; ustanowienie niezależnego polskiego kościoła z metropolią w Gnieźnie, a także biskupstwami; niezwykle ważną symbolikę tego wymownego wydarzenia, gdyż korona Bolesława Chrobrego stała się najważniejszym insygnium koronacyjnym królów polskich (w tym miejscu trzeba jednak zaznaczyć, że korona powstała znacznie później, bo dopiero na koronację Władysława I Łokietka w 1320 roku, ale nazwana została Koroną Chrobrego, aby podkreślić dziedzictwo i tradycję państwa polskiego oraz wielkie znaczenie ciągłości władzy); ponadto korona była zwieńczeniem walki Bolesława Chrobrego o zachowanie niezależności i obrony Polski przed ekspansją imperium niemieckiego oraz oznaczała, iż władza pochodzi od Boga, a Królestwo Polskie jest suwerenne, zaś sam monarcha pozostaje wierny prawu Rzeczypospolitej i obowiązkom zarówno wobec Ojczyzny, jak i poddanych.

Kazimierz Surzyn