10 sierpnia – Dzień Przewodników i Ratowników Górskich

Historia święta 

Święto przypada w dniu św. Wawrzyńca (225 – 258), diakona i męczennika wczesnochrześcijańskiego, świętego Kościoła katolickiego oraz prawosławnego, wyświęconego na diakona, a także mianowanego pierwszym z siedmiu diakonów przez papieża Sykstusa II, urodzonego w Grecji (data i miejsce urodzin nie jest znana), zmarłego w 258 roku w Rymie, papieża od 30 sierpnia 257 roku do 6 sierpnia 258 roku, męczennika, świętego Kościoła katolickiego. Wskazać należy, iż ówczesne władze rzymskie ustanowiły normę, zgodnie z którą wszyscy potępieni chrześcijanie musieli zostać straceni, a ich dobra skonfiskowane na rzecz skarbu cesarskiego. W związku z tym cesarz rzymski Walerian I (193/200 – 262), cesarz od 253 do 260 roku, w sierpniu 258 roku wydał edykt, nakazujący bezzwłoczną śmierć wszystkich biskupów, kapłanów i diakonów. Papież Sykstus II został pojmany 6 sierpnia 258 roku w Katakumbach św. Kaliksta – będących częścią starożytnych rzymskich katakumb, miejsca spotkań i pochówku chrześcijan, budowanych od II do IV stulecia – w czasie odprawiania liturgii oraz stracony. Po jego śmierci prefekt Rzymu zażądał od Wawrzyńca zwrotu bogactw Kościoła. Ten poprosił o trzy dni na zebranie bogactwa. W tym okresie rozdawał prędko bogactwo ubogim, aby zapobiec jego przejęciu. Trzeciego dnia stanął przed prefektem z grupą ludzi ubogich, kalekich, niewidomych, cierpiących i oznajmił, że to są prawdziwe skarby Kościoła. 10 sierpnia 258 roku Wawrzyniec, jako ostatni z siedmiu diakonów, a tym samym najwyższy urzędnik kościelny poniósł męczeńską śmierć. Atrybutami św. Wawrzyńca są: księga, ruszt paleniskowy, palma, otwarta szafka. Św. Wawrzyniec patronuje: Hiszpanii, Norymbergi, diecezji pelplińskiej, Wodzisławowi Śląskiemu, gminie Jaraczewo, ratownikom Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (GOPR) oraz przewodnikom.

Kościół wspomina św. Wawrzyńca 10 sierpnia, w dniu jego męczeńskiej śmierci. Stanowi także święto diakonatu. Data ta jest też związana z rojem meteorów, nazwanym „łzami św. Wawrzyńca”, które można obserwować w okolicach 10 sierpnia. 

Polscy ratownicy i przewodnicy górscy zgromadzili się w kaplicy św. Wawrzyńca na Śnieżce, najwyższym szczycie Karkonoszy i Sudetów, jak również Czech, województwa dolnośląskiego, a także Śląska o wysokości 1603, 3 m n. p. m., w 1981 roku i od tej pory św. Wawrzyniec został patronem przewodników i ratowników górskich GOPR, powstałego w 1952 roku w Zakopanem, z inicjatywy Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR), założonego 29 października 1909 roku.

Zadania przewodników górskich 

Do zadań należą szczególnie: prowadzenie osób indywidualnych lub grup po wyznaczonych i bezpiecznych szlakach; przekazywanie gruntownej wiedzy o historii, kulturze, geologii i przyrodzie danego regionu; planowanie tras z uwzględnieniem kondycji uczestników oraz aktualnych warunków pogodowych; reagowanie w sytuacjach kryzysowych np. nagłe załamanie pogody, zgubienie drogi, a także organizowanie pierwszej pomocy.

Zadania ratowników górskich

To przede wszystkim: poszukiwanie zaginionych osób w trudnym terenie, lasach, czy jaskiniach; udzielanie fachowej, pierwszej pomocy medycznej na miejscu wypadków; transport poszkodowanych np. za pomocą noszy, technik linowych, śmigłowca do karetki lub najbliższego szpitala; patrolowanie szlaków i stoków narciarskich; bieżące monitorowanie zagrożeń lawinowych; edukacja na temat bezpiecznego poruszania się po górach.    

Życzenia 

Ratownikom Górskim życzymy zdążania na czas w ratowaniu innych, bezpiecznego powrotu z akcji, satysfakcji z wykonywanych, trudnych i niebezpiecznych zadań w pełnej poświęcenia służbie jakże niezbędnej i pożytecznej. Dziękujemy za wszechstronną pomoc potrzebującym na szlakach w górach. 

Przewodnikom życzymy bezpiecznych wypraw, wielu znakomitych przeżyć, fascynacji związanych z naturą, zadowolenia z przebytych tras, dziękując za opiekę nad turystami i zwiedzającymi obiekty, za pasję, wiedzę, którą solidnie i fachowo dzielicie się z nami.

Wszystkim Państwu życzymy zdrowia, szczęścia, pomyślności zarówno w życiu osobistym, jak również zawodowym, a także wielu sukcesów i spełnienia marzeń.

Kazimierz Surzyn