PODBABIOGÓRZE ZNANE I NIEZNANE - Królestwo zwierząt znad Skawy

Podbabiogórze znajduje się w granicach karpackiej krainy zwierząt. Grzbietami górskimi oraz dolinami rzecznymi przebiegają korytarze migracyjne. Najcenniejsze obszary leżą w obrębie Babiej Góry oraz Pasma Polic (Babiogórski P.N. oraz rezerwat przyrody „Na Policy”). Poza obszarami chronionymi na szczególną uwagę zasługuje dolina Skawy w okolicy Makowa Podhalańskiego. Rzeka tworzy tutaj zróżnicowany krajobraz od przełomu wzdłuż stoków Kamiennej Góry po rozlewiska na Dolnym Makowie, gdzie urokliwie meandruje. Takie warunki połączone z urozmaiconą szatą roślinną kreują ekosystem atrakcyjny dla zwierząt.

Fauna Skawy – film nr 1

Nadrzeczna fauna najliczniej reprezentowana jest przez bezkręgowce wśród których warto wyróżnić barwne gatunki motyli (m.in. rusałka żałobnik i ceik, paź królowej, modraszek ikar); pająki: (pająk krzyżak, tygrzyk paskowaty, kwietnik), ważki (szablak zwyczajny, ważka świtezianka), czy też chrząszcze (kłopotek czarny).

Wody Skawy zamieszkują ryby, które można spotkać także w starorzeczach oraz w tzw. „jeziorkach na Żwirowisku”. Najpospolitsze są okonie i klenie, nieco rzadziej występują: pstrągi, brzany, szczupaki czy świnki. Jeszcze kilka dekad temu bez problemu można było natknąć się na raka szlachetnego. Jednak narastające zanieczyszczenie wód pod koniec XX wieku doprowadziło do prawie doszczętnego wyginięcia tego największego skorupiaka słodkowodnego.

Gromada płazów jest nieco rzadsza, reprezentują ją: ropucha szara, żaba wodna, trawna i jeziorkowa, przy odrobinie szczęścia można dostrzec także kumaka górskiego oraz salamandrę plamistą. Pośród gadów coraz częstsze są jaszczurki: zwinki, żyworódki i padalce oraz węże: żmija zygzakowata, zaskroniec, a nawet gniewosz plamisty, które upodobały sobie łąki, dobrze nasłonecznione kamieńce i nadrzeczne żwirowiska.

Fauna Skawy – film nr 2

Wśród ssaków liczne są mniejsze drapieżniki, takie jak: lisy i łasicowate (kuny, tchórze, borsuki, łasice – rzadsze) oraz gryzonie (myszy, ryjówki, nornice). Stosunkowo pospolite są krety, jerze, wiewiórki w odmianie górskiej oraz nietoperze np. gacek wielkouch, podkowiec mały. Imponująca do niedawna liczebność zajęcy obecnie podlega gwałtownemu spadkowi, głównie na skutek drapieżnictwa ze strony lisów. Ciekawostką jest pojawienie się sporej populacji bobrów na całej długości Skawy. W pobliżu rzeki bytują wydry polujące na ryby. Duże ssaki są reprezentowane przede wszystkim przez sarny, dziki i jelenie. Zamieszkują łąki oraz zarastające, dawne pola uprawne. W niektórych ustronnych miejscach przy wodopoju można odnaleźć tropy wilków, które schodzą do rzeki z górskich lasów.

Fauna Skawy – film nr 3

Szczególnie rozmaita pod względem gatunkowym jest „najweselsza” gromada – ptaków. Najpowszechniejsze są małe ptaki śpiewające m.in. sikorki, raniuszki, kowaliki, kosy, trznadle, dzwońce i inne. Liczebność tych ptaków wzrasta w okresie letnim, kiedy to przylatuje wiele gatunków wędrownych. Nadrzeczne łęgi zamieszkują także większe ptaki, są to: dzięcioły (duży, zielony, czarny), dzikie gołębie (sierpówka, grzywacz) i krukowate (wrona, kawka, kruk, sroka). Bezpośrednio w korycie rzeki panują idealne warunki dla gniazdowania ptaków wodnych i brodzących, takich jak: krzyżówki, czaple siwe, mewy, nurogęsi, bociany białe i czarne, ślepowrony. Barwnymi mieszkańcami Skawy są także zimorodki, brodźce piskliwe, pluszcze, wilgi oraz sieweczki rzeczne. Wśród szponiastych liczne są myszołowy, pustułki, krogulce. Przelotowo pojawiają się: jastrzębie, puszczyki, trzmielojady i kobczyki. Z kolei podczas jesiennej migracji można zobaczyć rybołowa.

Niestety najcenniejsze odcinki doliny Skawy oraz tereny bezpośrednio przylegające do rzeki nie są objęte żadną formą prawnej ochrony przyrody. W efekcie nadrzeczny ekosystem jest narażony na negatywny wpływ działalności człowieka. Przede wszystkim to nielegalna wycinka drzew, kłusownictwo, powstawanie dzikich wysypisk śmieci, zanieczyszczenie środowiska oraz wypalanie traw w okresie wiosennym.

                                                                                                                                                                                                                                   KB