Związki Józefa Piłsudskiego z Makowem i Suchą

Józef Piłsudski (1867 - 1935) m. in.: mąż stanu, czołowy działacz niepodległościowy, jeden z głównych organizatorów niepodległego państwa polskiego, polityk, komendant polskich sił wojskowych, twórca oraz dowódca Legionów Polskich, Naczelnik Państwa, Marszałek Polski, dwukrotny premier naszej Ojczyzny, minister spraw wojskowych i generalny inspektor sił zbrojnych, zwycięzca w wojnie polsko - bolszewickiej, autor planu Bitwy Warszawskiej, w 1926 roku dokonał zamachu stanu i zapoczątkował rządy sanacji w Polsce, od 1930 roku prowadził stanowczą walką z opozycją, czego przykładem był przede wszystkim proces brzeski, był autorem koncepcji mającej na celu utrzymanie równorzędnych stosunków z Niemcami i byłym Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich, doprowadził do zawarcia paktów o nieagresji, w 1932 roku ze Związkiem Radzieckim i w 1934 roku z Niemcami.

Józef Piłsudski miał związki z Makowem Podhalańskim i Suchą Beskidzką.

MAKÓW PODHALAŃSKI

1914 rok. Józef Piłsudski przybył wówczas do Makowa w związku z powołaniem tutaj do życia Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Niestety nie uzyskał wtedy od rady miejskiej pomocy finansowej na tworzone przez niego wojsko. Trzeba jednak podkreślić, iż z naszego terenu do Legionów Polskich zgłosiło się i zostało przyjętych 58 ochotników. Piłsudski gościł wówczas w dworku "Paczosówka".

1916 rok. Jóżef Piłsudski po raz drugi odwiedził Maków.

1931 rok. Uchwałą rady miejskiej Makowa z dnia 19 marca 1931 roku nadano Józefowi Piłsudskiemu Honorowe Obywatelstwo Makowa Podhalańskiego. Ówczesny Burmistrz Makowa Pan Franciszek Skupiński wystosował do Józefa Piłsudskiego list, w którym czytamy m. in.: „Mam zaszczyt zakomunikować, że Rada Gimnna miasta Maków Podhalański na uroczystym posiedzeniu 19 marca 1931 roku z okazji Imienin i upamiętnienia pobytu w naszym mieście w 1914 roku jednomyślnie nadała Panu Marszałkowi honorowe obywatelstwo prosząc Go o łaskawe przyjęcie, przy tym składając mu wyrazy czci, hołdu i oddania”.

1936 rok. Nadanie imienia Józefa Piłsudskiego Domowi Wypoczynkowemu Rodziny Kolejarzy w Makowie, na Łysej Górze oraz odsłonięcie pomnika z popiersiem Marszałka.

2005 rok. Odsłonięcie tablicy upamiętniającej 70. rocznicę śmierci Józefa Piłsudskiego, która znajduje się na budynku Biblioteki Miejskiej w Makowie Podhalańskim. Na tablicy zapisano następujące słowa:

„ Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu

Honorowemu Obywatelowi Makowa Podhalańskiego

w 70. rocznicę śmierci

Wdzięczni rodacy

Maków Podhalański 2005 r.”

SUCHA BESKIDZKA

1916 rok. Józef Piłsudski przebywał w Suchej.

1930 rok. Umieszczenie Tablicy Pamiątkowej Marszałka Józefa Piłsudskiego na budynku byłego magistratu przy ulicy Piłsudskiego 23, wybudowanego w 1908 roku. Na tablicy widnieje napis:

„Pierwszemu Marszałkowi Polski

Józefowi Piłsudskiemu

Budowniczemu Polski Odrodzonej

w 10. Rocznicę Obrony Ojczyzny

Od Najazdu Bolszewickiego

Dla Upamiętnienia Pobytu w Suchej (1916 r.)

Twórcy Legionów Polskich

Obywatele Miasta Suchej.”

1935 rok. 15 kwietnia tego roku Rada Miejska w Suchej nadała Józefowi Piłsudskiemu honorowe obywatelstwo miasta za zasługi Marszałka dla odzyskania niepodległości Polski.

Społeczeństwo Makowa Podhalańskiego i Suchej Beskidzkiej w ten sposób oddało hołd Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu, bojownikowi o wolność i demokrację Polski. Pod miejscami upamiętniającymi Marszałka składane są wieńce, kwiaty i zapalane są znicze pamięci, każdego roku, szczególnie w uroczystość odzyskania przez Polskę niepodległości.

Dziś przywołujemy końcowe słowa Apelu Żałobnego z 1935 roku: „Umarł ciałem, lecz żyje w sercach naszych i żyć będzie wiecznie.”

Kazimierz Surzyn

Źródła:

1. Julian Woyszwiłło, Józef Piłsudski życie, idee, czyny, Warszawa 1937.

2. Józef Piłsudski, Pisma zbiorowe, Warszawa 1937.

3. Protokół z posiedzenia Rady Gminnej z dnia 19 marca 1931.

4. Tekst Apelu Żałobnego.

5. Tablica pamiątkowa - budynek Biblioteki Miejskiej w Makowie Podhalańskim.

6. Tablica pamiątkowa – budynek byłego magistratu.