Zasiłek pogrzebowy po nowemu. Od sierpnia 2025 r. łatwiej o świadczenie, także po poronieniu

Od sierpnia 2025 roku wchodzą w życie długo wyczekiwane zmiany w przepisach dotyczących zasiłku pogrzebowego. Nowe regulacje przygotowane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej mają na celu uproszczenie procedur, przyspieszenie wypłat oraz objęcie wsparciem osób, które dotychczas spotykały się z biurokratycznymi przeszkodami – w tym rodziców po stracie ciąży.

Jedną z najważniejszych zmian jest zniesienie obowiązku określania płci dziecka w przypadku poronienia. Dotychczas brak dokumentu potwierdzającego płeć często uniemożliwiał rodzicom uzyskanie zasiłku pogrzebowego lub urlopu związanego ze stratą dziecka. Od sierpnia 2025 roku ten wymóg znika – co oznacza, że rodzice po poronieniu zyskają pełne prawo do wsparcia bez konieczności przeprowadzania badań genetycznych.

Kolejna zmiana dotyczy uproszczenia procedur w ZUS. Jeśli całość kosztów pogrzebu pokryła jedna osoba z rodziny, zasiłek pogrzebowy (obecnie 4 000 zł) zostanie wypłacony automatycznie – w ciągu 14 dni od złożenia wniosku, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji administracyjnej. To duże ułatwienie, które ma skrócić czas oczekiwania i ograniczyć formalności do minimum.

Ministerstwo przewidziało również tzw. przepisy przejściowe – oznacza to, że osoby, które złożyły wniosek o zasiłek przed wejściem w życie nowych przepisów, ale jeszcze nie otrzymały decyzji, będą mogły skorzystać z uproszczonej procedury.

To nie koniec zmian. Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy zostanie podniesiony z obecnych 4 000 zł do 7 000 zł. Dodatkowo wprowadzona zostanie mechaniczna waloryzacja – jeśli inflacja przekroczy 5 %, kwota zasiłku będzie automatycznie zwiększana.

W planach są także dodatkowe świadczenia celowe dla osób, które musiały pokryć wyjątkowo wysokie koszty pogrzebu – np. w przypadku sprowadzenia ciała z zagranicy.

Zasiłek przysługuje członkom rodziny osoby zmarłej, ale także osobom trzecim, które faktycznie poniosły koszty pogrzebu – np. pracodawcom, domom opieki, gminom czy instytucjom. W przypadku członków rodziny świadczenie wypłacane jest w pełnej wysokości 4 000 zł (a od stycznia 2026 – 7 000 zł), niezależnie od realnych kosztów pochówku.

Aby otrzymać zasiłek, należy w ciągu 12 miesięcy od pogrzebu złożyć wniosek Z-12 do ZUS, załączając m.in. akt zgonu i rachunki potwierdzające koszty pogrzebu. Od sierpnia 2025 r. nie będzie już potrzeby dołączania dokumentu z określeniem płci dziecka w przypadku poronienia.