Profesor dr hab. Paweł Valde-Nowak uhonorowany Laurem Babiogórskim stopnia szczególnego

Podczas dzisiejszej gali w Makowskim Centrum Kultury, Stowarzyszenie Gmin Babiogórskich na wniosek burmistrza Suchej Beskidzkiej Stanisława Lichosyta, w szczególny sposób uhonorowało profesora dra hab. Pawła Valde-Nowaka, przyznając Laur Babiogórski stopnia szczególnego.

Stowarzyszenie Gmin Babiogórskich honoruje i wyróżnia Laurem Babiogórskim osoby fizyczne i prawne za szczególne osiągnięcia dla rozwoju i promocji obszaru Stowarzyszenia w dziedzinach: gospodarki, kultury, a w szczególności: ratowania, ochrony, dokumentowania i pomnażania dziedzictwa przeszłości, współpracy, turystyki, ochrony środowiska, oświaty i sportu oraz rozwoju i ubogacania działalności organizacji.

Na wniosek burmistrza Suchej Beskidzkiej, przyznano Laur Babiogórski stopnia szczególnego przyznano profesorowi dr. hab. Pawłowi Valde-Nowakowi za  pionierskie, wieloletnie  badania i przełomowe odkrycia w dziedzinie archeologii górskiej, w szczególności za propagowanie oraz dokumentowanie dziedzictwa archeologicznego obszaru Stowarzyszenia Gmin Babiogórskich oraz  opiekę i promocję  zbiorów archeologicznych Muzeum Miejskiego Suchej Beskidzkiej.

Prof. dr hab. Paweł Valde-Nowak to wybitny archeolog, wieloletni dyrektor Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, przewodniczący Komisji Prehistorii Karpat Polskiej Akademii Umiejętności oraz redaktor naczelny „Acta Archaeologica Carpathica”, prestiżowego czasopisma poświęconego archeologii obszarów górskich. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, autor ponad 300 publikacji naukowych, w tym dziewięciu książek, specjalizuje się w archeologii terenów górskich, osadnictwie wczesnorolniczym Europy, krzemieniarstwie epoki kamienia i brązu oraz prehistorycznym osadnictwie jaskiniowym.

Jego zainteresowania polskimi Karpatami, a szczególnie terenami Stowarzyszenia Gmin Babiogórskich, sięgają roku 1976. Wówczas, jako 20-letni student archeologii, wraz z Jackiem Rydlewskim podjął pionierskie badania powierzchniowe obszaru babiogórskiego. Dzięki wyprawom odkryto ślady osadnictwa ludności z epoki żelaza, brązu i paleolitu, czyli najstarszej epoki kamienia. Publikując szybko wyniki swoich badań, Paweł Valde-Nowak obalił powszechną teorię o niezamieszkanej „silva nigra”, dowodząc, że Karpaty były atrakcyjne dla osadnictwa prehistorycznego.

Od 1978 roku Profesor odwiedził wszystkie trzynaście gmin Stowarzyszenia Gmin Babiogórskich, prowadząc badania m.in. w Mucharzu, Jabłonce, Zubrzycy, Jordanowie czy Lipnicy Wielkiej. Stworzył termin „inwentarze typu orawskiego” (ITO), odnoszący się do charakterystycznego krzemieniarstwa górskich terenów.

Znaczący wkład Profesora Valde-Nowaka widoczny jest również w badaniach archeologicznych wokół zbiornika Świnna Poręba, których był opiekunem naukowym od 2000 roku. Dzięki jego inicjatywie zabytki pozyskane podczas prac trafiły do Muzeum Miejskiego Suchej Beskidzkiej, gdzie stanowią część stałej wystawy „Najstarsze osadnictwo w dolinie Skawy”. Profesor od lat ściśle współpracuje z Muzeum, wspierając je naukowo, uczestnicząc w otwarciach wystaw i promując zbiory na konferencjach oraz w publikacjach naukowych.

Paweł Valde-Nowak jest także odkrywcą jedynych na świecie bumerangów paleolitycznych wykonanych z ciosu mamuta oraz najstarszych w Polsce szczątków kostnych człowieka anatomicznie współczesnego z Jaskini Obłazowa (Nowy Targ). Wspólnie z prof. Marianem Sojakiem dokonał przełomowego odkrycia pierwszych śladów obecności człowieka paleolitycznego w Tatrach, w Jaskini Huciva Diera na Słowacji.

Profesor Valde-Nowak to niekwestionowany autorytet w dziedzinie archeologii górskiej, oddany swojej pasji od blisko pół wieku. Jego pionierskie badania i odkrycia wpisały się na stałe w naukowy obraz historii Karpat, a on sam pozostaje nieocenionym wsparciem dla kolejnych pokoleń archeologów.