O kościółku drewnianym i nowym murowanym – opowieść z Zembrzyc

W 1530 roku Jan Zembrzycki ufundował w Zembrzycach mały, drewniany kościółek pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, św. Jana Chrzciciela, św. Katarzyny i Wszystkich Świętych. Trzy lata później był już siedzibą parafii. Wcześniej Zembrzyce należały do duszpasterstwa w Mucharzu. Stał on w miejscu obecnego kościoła murowanego. Powstanie nowej parafii było bardzo dogodne dla mieszkańców Zembrzyc, bowiem częste wylewy Skawy i duża odległość z Zembrzyc do kościoła w Mucharzu stały się przyczyną niewielkiego uczestnictwa tej ludności w nabożeństwach. Ponadto mieszkańcy wioski często umierali bez posług religijnych.

Z czasem świątynia zembrzycka nie mogła pomieścić powiększającej się z każdym rokiem liczby ludności, toteż w 1910 roku rozpoczęto budowę znacznie większego kościoła na wzgórzu za wsią. Najpierw zburzono stary kościół, a na jego miejscu miał powstać cmentarz.

Według legendy robotnicy nawieźli piasku, cementu, cegły pod budowę nowego Domu Bożego. Pracowali od świtu do wieczora. Rankiem kolejnego dnia pracownicy znów przyszli na budowę i ze zdziwieniem zobaczyli, że zniknął materiał budowlany. Poszli więc do wsi opowiedzieć mieszkańcom o tym, co się zdarzyło. Wkrótce wszyscy ruszyli na poszukiwanie zaginionego materiału. Bardzo zdziwili się, gdy znaleźli go w miejscu, gdzie stał stary kościółek. Ludność Zembrzyc uznała to wydarzenie za znak Opatrzności Bożej i zmieniła pierwotne plany. Nową świątynię zbudowano na miejscu starej. Cmentarz zaś powstał na wzgórzu za wsią.

Istnieje też teoria, iż część mieszkańców wsi, którym zależało na tym, aby świątynię wybudować w obecnym miejscu, sama pod osłoną nocy, przewiozła tam materiały budowlane.

Projekt świątyni wykonał architekt Franciszek Mączyński. Dom Boży poświęcono już 2 lutego 1913 roku. Prace budowlane wspierali: arcyksiążę Karol Stefan Habsburg, zembrzycka Polonia, przede wszystkim z Brazylii, Stanów Zjednoczonych i Kanady oraz mieszkańcy Zembrzyc.Ołtarz główny ufundowany został przez Jana Zawiłę w 1923 roku.

Kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela jest murowany z cegły na kamiennej podmurówce, neoromański, trójnawowy, zamknięty trójnawowym prezbiterium, z wieżą na przedłużeniu nawy głównej, która jest czworościenna w części dolnej, a w części górnej ośmioboczna, zwieńczoną baniastym hełmem i wieżyczką na sygnaturkę. Świątynia liczy już 112 lat!

Do dzisiaj część wyposażenia nowej świątyni pochodzi ze starego drewnianego kościoła. Są nimi: chrzcielnica i krzyż z XVI wieku, krzyż wczesnobarokowy, dwa ołtarze boczne, dwa obrazy Matki Bożej Zembrzyckiej, obrazy o tematyce religijnej z początku XIX stulecia, mszał z XVI wieku oraz siedemnastowieczne Księgi Bractwa Szkaplerza. Wierni modlą się przed gotyckim, słynącym łaskami, cudownym obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus z początku XV stulecia, co wynika z najnowszych badań przeprowadzonych w 2014 roku. Obraz Matki Bożej Zembrzyckiej posiada więc blisko 600 lat!

Kazimierz Surzyn