Miejsca Pamięci w Jordanowie

Upamiętniają przede wszystkim ofiary walk o niepodległość naszej ukochanej Ojczyzny, odwiedzane są w czasie uroczystości przede wszystkim: 3 Maja,  8 Maja, 1 Września, 11 listopada i innych.

Tablica upamiętniająca wymarsz Polowej Drużyny Sokolej Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Jordanowie w szeregi powstających Legionów Polskich w sierpniu 1914 roku, znajduje się na ścianie budynku, w którym mieści się siedziba jordanowskiego oddziału Banku Spółdzielczego – Rynek 44.

Dąb Wolności posadzony zgodnie z uchwałą Rady Miasta 21 maja 1919 roku, aby uczcić odzyskanie niepodległości przez Polskę, rosnący w północno-zachodniej części rynku (planty szubertowskie).

Głaz pamiątkowy z 1967 roku, usytuowany obok Dębu Wolności, upamiętnia żołnierzy 24. Pułku Ułanów im. Hetmana Wielkiego Koronnego Stanisława Żółkiewskiego, którzy zginęli w bitwie pod Wysoką 1-2 września 1939 roku. Głaz zastąpiono nowym z tablicą z brązu w 2019 roku.

Głaz poświęcony poległym i pomordowanym podczas II wojny światowej postawiony został na plantach przed policją w 2020 roku.

Obelisk z tablicą, który oddaje hołd żołnierzom i partyzantom poległym w okolicach Jordanowa walcząc z Niemcami w czasie II wojny światowej, usytuowany jest przy alejce przebiegającej przez środek rynku.

Głaz pamiątkowy z 1992 roku na Zakrętach znajduje się w pobliżu miejsca, gdzie Niemcy rozstrzelali 72 Żydów 28 sierpnia 1942 roku. Zwłoki zamordowanych w egzekucji po zakończeniu wojny zostały ekshumowane oraz przeniesione na cmentarz żydowski (kirkut).

Cmentarz żydowski (kirkut) położony jest 2 km na zachód od centrum Jordanowa, przy granicy z Bystrą, na obszarze osiedla Mąkacz. Chowani tutaj byli Żydzi z Jordanowa, Makowa, Zawoi, Suchej w 2. połowie XIX i w 1. połowie XX stulecia.

Grób Nieznanego Żołnierza oraz zbiorowa mogiła partyzantów poległych w czasie II wojny światowej znajduje się na Cmentarzu Parafialnym.

Obelisk pamięci kpr. Wincentego Dziechciarza, żołnierza Szwadronu Artylerii Przeciwpancernej 24.  Pułku Ułanów, postawiony został na końcu ulicy Jego imienia, na osiedlu Rapaczówka w 1984 roku.

Obelisk przy ulicy Gen. Maczka, znajduje się obok zabytkowej sosny, ku czci poległemu w tym miejscu partyzantowi Armii Krajowej w potyczce z Niemcami z napisem: „W tym miejscu w dniu 21 stycznia 1943 roku poległ w walce z Niemcami kapral Marian Łaczek ps. Krótki, żołnierz Armii Krajowej. Cześć jego pamięci”.

Tablica pamiątkowa z 1966 roku umieszczona na ścianie budynku Zespołu Szkół im. H. Kołłątaja poświęcona pamięci profesorów oraz uczniów tej szkoły poległych w czasie wojny. Tablica mieści 14 nazwisk i została wmurowana z okazji 40-lecia powstania placówki oświatowej.

Tablica Pamiątkowa w Rynku wmurowana 15 listopada 1964 roku na budynku starej apteki, oddaje pamięć działaczom ludowym, redagującym przed wojną czasopismo „Wieś i jej pieśń”. Właściciel apteki, Józef Kokoszka, był wybitnym działaczem ruchu ludowego, który gościł m.in. Wincentego Witosa, udającego się na emigrację do Czechosłowacji, w czasie represji rządów sanacyjnych w Polsce.

Popiersie upamiętniające Stanisława Maczka ps. Baca (1892 -1994) gen. dywizji Wojska Polskiego, prekursora broni pancernej, kawalera Orderu Orła Białego, honorowego obywatela Holandii, awansowanego 11 listopada 1990 roku do stopnia generała broni, przez Prezydenta RP na uchodźstwie, walczącego na frontach I i II wojny światowej, dowódcy 10. Brygady Kawalerii, walczącej w obronie Jordanowa w 1939 roku, odsłonięte zostało 11 listopada 2025 roku na plantach szubertowskich – terenie zielonym w centrum miasta, tuż przy rynku.

Kazimierz Surzyn