Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego powiększyła się o zabawkarstwo żywiecko-suskie!

W piątkowej gali w krakowskich Sukiennicach wzięło udział uhonorowane wyjątkowym wyróżnieniem Beskidzkie Centrum Zabawki Drewnianej

W rozumieniu Konwencji UNESCO, której tekst został przyjęty na 32. sesji Konferencji Generalnej UNESCO w październiku 2003 r., dziedzictwo niematerialne obejmuje tradycje i przekazy ustne, w tym język jako nośnik niematerialnego dziedzictwa kulturowego, sztuki widowiskowe, zwyczaje, rytuały i obrzędy świąteczne, wiedzę i praktyki dotyczące przyrody i wszechświata, umiejętności związane z rzemiosłem tradycyjnym. Wszystkie one muszą być uznane za część własnego dziedzictwa przez daną wspólnotę, grupę lub jednostki.

Ten rodzaj dziedzictwa jest przekazywany z pokolenia na pokolenie i ustawicznie odtwarzany przez wspólnoty i grupy w relacji z ich środowiskiem, historią i stosunkiem do przyrody. Dla danej społeczności dziedzictwo niematerialne jest źródłem poczucia tożsamości i ciągłości.

Pierwsze wpisy na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego przyjęto w 2014 roku.

W piątek, 14 października zostało wpisanych kolejnych 12 zjawisk i tradycji. W tym zaszczytnym gronie znalazło się zabawkarstwo żywiecko-suskie. Podczas uroczystej gali, zorganizowanej w krakowskich Sukiennicach wyjątkowe odznaczenie nadane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odebrała dyrekcja Beskidzkiego Centrum Zabawki Drewnianej.

- Za nami 20 lat dosyć prężnej działalności na polu promocji i ochrony, więc złożyliśmy wniosek do Narodowego Instytutu Dziedzictwa, przedstawiliśmy nasze dotychczasowe i obecne dokonania i udało się. Jest to dla nas bardzo prestiżowe wyróżnienie, które potwierdza jak wyjątkowe jest zabawkarstwo żywiecko-suskie. Na gali poczuliśmy, że nasze działania w celu utrzymania żywej pamięci o tej dziedzinie kultury ma wielki sens - przekazał Piotr Pochopień z Gminnego Ośrodka Kultury w Stryszawie.

Podczas gali, w murach Sukiennic można było podziwiać wytwarzanie zabawek tradycyjnymi metodami przez lokalnych artystów.

Jak wyjaśniała podczas uroczystości Katarzyna Sadowska-Mazur z Narodowego Instytutu Dziedzictwa:

- Krajowa lista jest formą ochrony dziedzictwa niematerialnego. Zależy nam na tym, żeby to dziedzictwo było wciąż żywe, przekazywane z pokolenia na pokolenie. To są zjawiska, tradycje, które kultywują lokalne społeczności, chcą się tym dziedzictwem pochwalić, pokazać je.

Wśród tegorocznych wpisów znalazły się, oprócz zabawkarstwa żywiecko-suskiego:

- Język esperanto jako nośnik kultury esperanckiej

- Umiejętność wytwarzania instrumentu i gry na kozie

- Hafciarstwo kaszubskie szkoły żukowskiej

- Sokolnictwo żywa tradycja

- Polskie tańce narodowe

- Uroczystości ku czci Św. Rocha z błogosławieństwem zwierząt

- Tradycyjna technika ludwisarska Felczyńskich w Taciszowie

- Przywołówki dyngusowe w Szymborzu

- Gwara warmińska jako nośnik tradycji ustnych

- Bartnictwo

- Perebory – nadbużańskie tradycje tkackie

Krajowa lista ma obecnie 17 wpisów, w tym wprowadzone podczas poprzedniej gali rusznikarstwo artystyczne i historyczne – wyroby według tradycyjnej szkoły cieszyńskiej, szopkarstwo krakowskie, pochód Lajkonika, flisackie tradycje w Ulanowie oraz procesja Bożego Ciała w Łowiczu.

Piątkowa uroczystość zakończyła również Pierwsze Forum Eksperckie Chiny-Europa Środkowa i Wschodnia na temat ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, które odbywało się w dniach 12-14 października 2016 roku w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie.

Organizatorami byli Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa.

Foto: Beskidzkie Centrum Zabawki Drewnianej