Jak opłata mocowa wpływa na opłacalność fotowoltaiki?

Wprowadzona niedawno w życie w Polsce opłata mocowa zwiększyła rachunki za prąd dla wszystkich odbiorców energii elektrycznej – zarówno osób prywatnych, jak i podmiotów gospodarczych. O ile jednak w przypadku gospodarstw domowych wynikająca z tego faktu podwyżka nie jest bardzo drastyczna (choć bez wątpienia odczuwalna), o tyle dla wielu firm oznacza ona wzrost opłat za prąd w 2021 roku o tysiące złotych w skali roku. Warto w tym kontekście mieć na uwadze, że jednym z czynników mających istotny wpływ na wysokość opłaty mocowej jest fotowoltaika. Opłacalność inwestycji we własny system PV powinna w efekcie jeszcze bardziej wzrosnąć w najbliższej przyszłości. Kto i dlaczego może najwięcej zyskać dzięki inwestycji w odpowiednio dobraną instalację fotowoltaiczną?

Czym jest opłata mocowa – najważniejsze informacje

Na początek przypomnijmy, że opłata mocowa nie jest żadnym ewenementem na rynkach energetycznych – podobnego typu opłaty funkcjonują już w wielu krajach w Europie i na całym świecie. Wprowadzenie jej w życie w Polsce było tak naprawdę kwestią czasu i wszystko wskazuje na to, że opłata mocowa pozostanie na naszych rachunkach za prąd już na stałe przez wiele kolejnych lat. Przypomnijmy zatem, czym dokładnie jest opłata mocowa, dlaczego została wprowadzona i w jaki sposób jest naliczana. 

Od kiedy obowiązuje opłata mocowa? 

Pierwsze wzmianki o opłacie mocowej pojawiały się w informacjach o pracach legislacyjnych rządu jeszcze w 2016 roku, gdy nowelizowano ustawę o OZE. Realnie jednak konkretne przepisy dotyczące tej opłaty zostały zawarte w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy. Według przyjętych w niej pierwotnie założeń opłata mocowa miała obowiązywać odbiorców końcowych już od października 2020 roku, ale w wyniku nowelizacji moment wejścia w życie tego obciążenia ustalono na 1 stycznia 2021 r. 

Opłata mocowa ma zapewniać środki finansowe, które pozwolą utrzymać w Polsce stabilność energetyczną oraz stworzyć odpowiednie rezerwy energii, pozwalające zapobiegać występowaniu deficytów energetycznych. Ponadto środki zgromadzone z poboru opłaty mocowej mają być przeznaczane na modernizację istniejących elektrowni oraz budowę nowych, a także na wypłatę świadczeń dla tych elektrowni, które utrzymują określone zdolności wytwórcze na stałym poziomie. 

Opłata mocowa – stawka i sposób naliczania

Zgodnie z zapisami ustawy wysokość opłaty mocowej będzie ustalana przez Urząd Regulacji Energetyki w terminie do 30 września danego roku kalendarzowego, przy czym ogłoszona stawka będzie obowiązywać na rok następny. W przypadku gospodarstw domowych wysokość opłaty mocowej jest bezpośrednio uzależniona od poziomu zużycia energii elektrycznej w skali roku i w 2021 roku kwoty są następujące:

Opłata mocowa dla firm jest obliczana według zupełnie innego wzoru i jest zdecydowanie wyższa. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi stawkami odbiorca instytucjonalny jest bowiem zobowiązany do zapłacenia 76,2 zł za każdy megawat energii elektrycznej, który wykorzysta w tzw. godzinach szczytu, czyli między 7.00 a 22.00. W praktyce oznacza to wzrost kosztów prądu dla firm w Polsce na dotychczas niespotykaną skalę. Nawet niewielkie firmy dotkliwie odczuwają opłatę mocową, która sięga tysięcy złotych rocznie. 

Czy da się zmniejszyć opłatę mocową?

Teoretycznie najprostszym sposobem zredukowania wysokości opłaty mocowej jest zmniejszenie zużycia energii elektrycznej pobieranej z ogólnej sieci, jednak rzadko kiedy okaże się to wykonalne na skalę, która faktycznie przełoży się na zauważalne oszczędności. W przypadku wielu firm taka próba oznaczałaby konieczność opracowania i wdrożenia całkowicie nowej strategii energetycznej, co zawsze jest czasochłonne i kosztowne. 

Zdecydowanie najlepszym na chwilę obecną rozwiązaniem dla podmiotów gospodarczych jest fotowoltaika. W Polsce opłacalność instalacji PV jest bezdyskusyjna z racji dobrego nasłonecznienia w ciągu roku, a ponieważ opłata mocowa zależy bezpośrednio od miesięcznego zużycia prądu, wystarczy zainwestować w system PV odpowiedniej wielkości, by dodatkowe obciążenie uległo znaczącej redukcji. 

Fotowoltaika – czy warto inwestować?

Odpowiadając krótko: tak, zdecydowanie warto postawić na odnawialne źródło energii w postaci systemu PV. W kontekście wejścia w życie opłaty mocowej własna elektrownia słoneczna jest tym bardziej korzystnym rozwiązaniem, im większe zużycie prądu w miesiącu. Warto także pamiętać, że tam, gdzie funkcjonuje fotowoltaika, opłacalność prowadzenia działalności również ulega mierzalnej poprawie, zwłaszcza w dłuższej perspektywie czasowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że energia elektryczna generowana w konwencjonalnych elektrowniach będzie w Polsce z roku na rok coraz droższa, a zapotrzebowanie gospodarstw domowych i firm na prąd będzie się sukcesywnie zwiększać. Fotowoltaika pozwala uzyskać spory stopień niezależności od dostaw prądu z ogólnej sieci, a dodatkowo jest w pełni ekologiczna i bezpieczna zarówno dla środowiska, jak i ludzi.  

Tekst powstał we współpracy z firmą Synteza OZE.