HISTORIA ZEMBRZYCKIEGO DWORU

Dworek w Zembrzycach wybudował w latach 1807- 1810 Stanisław Leliwa Ostrzeszewicz, dziedzic wsi i kolator świątyni. Budowla była szerokofrontowa, parterowa, neoklasycystyczna, murowana, wzniesiona na planie prostokąta, przykryta czterospadowym dachem z facjatą na piętrze. Posiadała charakterystyczny portyk, wsparty na czterech kolumnach i zwieńczony trójkątnym frontonem.

            Wewnątrz dworku mieściły się cztery duże sale na parterze, jeden pokój na poddaszu, kuchnia z zapleczem oraz 2 toalety. Wszystkie ściany były wybielone wapnem. Pomieszczenia ogrzewano piecami kaflowymi.

            Do dworu należało szereg budynków, które tworzyły swoisty kompleks dworski. Były to: spichlerz, wyburzony w 1912 roku, który stał na miejscu obecnego budynku szkoły podstawowej; dom dla zarządcy tzw. „oficyna”, dziś mieszkają tam państwo Kuligowscy; budynek ekonoma dworskiego, rozebrany w 1993 roku, który  stał „Na Piwniczce”, piwnice dworskie na Zamłyniu, a także stodoła usytuowana na gruncie, gdzie dzisiaj znajduje się remiza strażacka.

            Dawniej przed dworem po lewej stronie mieścił się mały staw. Drugi znacznie większy staw rybny, przegrodzony groblą znajdował się na terenie boiska sportowego. Po zakończeniu II wojny światowej staw ów zniwelowano i zasypano, ponieważ powstało tam obecne boisko LKS „Garbarz”. Należy w tym miejscu podkreślić, że oba stawy były połączone ze sobą i zasilane wodą z pobliskiej Paleczki. Z kolei wodę ze stawów odprowadzano młynówką przez Zamłynie. Służyła ona do zasilania młynu wodnego, zniszczonego całkowicie przez pożar na początku XIX stulecia.

            Od strony wschodniej, za dworem znajdował się ogród warzywny i kwiatowy, sad, a także altanka wypoczynkowa, na znacznej części tego terenu stoi dzisiaj Ośrodek Zdrowia. Uroku temu miejscu dodawały kilkusetletnie cisy, które wycięto podczas trwania okupacji hitlerowskiej.

            Przez wiek dworek stanowił siedzibę właścicieli Zembrzyc tj.: Stanisława Leliwy Ostrzeszewicza, jego córki Stefanii, jej męża Franciszka Znamęckiego i ich córki Teofili Znamęckiej. Ta ostatnia dziedziczka cały majątek zapisała Targowskim, którzy sprzedali go żywieckim Habsburgom. Tuż przed wybuchem II wojny światowej za sprawą Karola Habsburga majątek trafił w ręce zembrzyckich chłopów poprzez wykupienie.

            We dworku w ciągu XX wieku urzędowało nadleśnictwo Jordanów, później mieściła się tam ochronka, przedszkole i mieszkanie prywatne.

            Niszczejący coraz bardziej dworek, w 2005 roku został sprzedany wraz z 32 arami działki Caritasowi Archidiecezji Krakowskiej. Po przeprowadzeniu gruntownego remontu dworek nabrał blasku i świetności. Nastąpiła wymiana tynku na ścianach, dachu, okien, drzwi frontowych. Zaadaptowano strych na pomieszczenia, w dachu wstawiono okna  z odpowiednimi wypustami. Dawny styl architektoniczny połączony jest ze współczesnym. W obiekcie obecnie znajduje się Warsztat Terapii Zajęciowej realizujący zadania rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych.

                                                                                                                         Kazimierz Surzyn

Źródła: