Czym są piktogramy chemiczne - gdzie możemy je spotkać?

Piktogramy chemiczne to znaki informacyjne i ostrzegawcze, mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa podczas pracy z wszelkimi substancjami chemicznymi. Według konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy substancja chemiczna to mieszanina pierwiastków i związków chemicznych, zarówno naturalnych, jak i syntetycznych uzyskanych w procesie produkcyjnym.

Globalny Zharmonizowany System Kwalifikacji i Oznakowania Chemikaliów (GHS)

Dzięki oznaczeniom chemicznym wiemy, z jakim zagrożeniem mamy do czynienia i z jakimi potencjalnymi niebezpieczeństwami możemy się spotkać. W trosce o środowisko i o zdrowie ludzi powstał system piktogramów chemicznych o nazwie Globalny Zharmonizowany System Kwalifikacji i Oznakowania Chemikaliów, w skrócie GHS (Global Harmonised System). Obejmuje on obowiązujące piktogramy określające rodzaj zagrożeń wg CLP (Classification, Labelling and Packaging), czyli europejskiej wersji Systemu.

W grupie piktogramów chemicznych znajdziemy dwa rodzaje znaków:

Pierwsze są objęte normą i są zgodne z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006, zwane rozporządzeniem CLP, które weszło w życie 20 stycznia 2009 r. 

Drugie to znaki nieobjęte normą. 

Piktogramy chemiczne skonsolidowane są w czterech grupach:

Każdy piktogram chemiczny oznakowany jest skrótem GHS oraz numerem, przypisane mu są także konkretne klasy i kategorie zagrożeń. Z dniem 1 czerwca 2017 skończył się okres przejściowy dla mieszanin aktualnie dostępnych na rynku. Obecnie etykietowanie i pakowanie mieszanin musi być zgodne z odpowiednimi postanowieniami rozporządzenia (WE) 1278/2008.

Gdzie stosuje się oznaczenia chemiczne

Piktogramy chemiczne używane są na opakowaniach oraz na budynkach lub przy stanowiskach pracy, a halach przemysłowych lub fabrykach. Z uwagi na fakt, że w każdym przypadku znaki chemiczne mogą wejść w kontakt z substancjami stwarzającymi zagrożenie dla zdrowia człowieka i środowiska naturalnego (łatwopalnymi, żrącymi, toksycznymi), muszą one być produkowane z materiałów odpornych na tego rodzaju czynniki. Piktogramy w formie naklejek robione są więc z najwyższej jakości folii samoprzylepnej, doskonale przywierającej do powierzchni i nie stwarzających ryzyka ich odklejenia się, rozmazania czy uszkodzenia. 

Piktogramy chemiczne w postaci naklejek, znajdziemy m.in. na opakowaniach:

Prawidłowo oznakowane opakowanie jest źródłem informacji na temat jakie kroki należy podjąć, żeby podczas użytkowania konkretnych substancji chemicznych nie doszło do niebezpiecznych reakcji, mogących skutkować podrażnieniem skóry, oparzeniem czy zatruciem. Prawidłowe oznakowanie etykiet oraz obszarów w przestrzeni publicznej, w której jesteśmy narażeni na toksyczne działanie substancji chemicznych to jedna z podstawowych zasad związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy.

Podsumowanie

W celu zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa podczas pracy, transportu oraz kontaktu z wszelkimi substancjami chemicznymi opracowano wzory chemicznych znaków ostrzegawczych, z których można odczytać, z jakim zagrożeniem mamy do czynienia i z jakimi potencjalnymi niebezpieczeństwami możemy się spotkać. Piktogramy chemiczne mają bardzo klarowne, intuicyjne grafiki. Dzięki ujednoliconym zasadom informowania o zagrożeniach, które mogą stwarzać chemikalia, na całym świecie obowiązują takie same piktogramy. 

W przygotowaniu tekstu pomógł Techem S.A. - firma od ponad 25 lat zajmująca się produkcją znaków bezpieczeństwa https://sklep.techemznaki.pl/piktogramy-chemiczne