Zostałeś zatrzymany przez policję - co robić?

Zatrzymanie przez Policję to sytuacja, która jest dla większości z nas zupełnie nowa. Powoduje dużo stresu w nas samych, a często także wśród najbliższej rodziny. Prawo umożliwia jednak funkcjonariuszom zatrzymanie osób, które podejrzewają o popełnienie przestępstwa. Zatrzymanie ma uniemożliwić prawdziwemu przestępcy ucieczkę, ukrycie się lub zatarcie śladów, często jest także środkiem prewencyjnym uniemożliwiającym popełnienie przestępstwa. Do zatrzymania może dojść wskutek wypadku komunikacyjnego, obecności na miejscu przestępstwa, nierzadko również omyłki. Zatrzymanie może dotyczyć tak naprawdę każdego z nas. Co robić, gdy zostaliśmy zatrzymanie przez Policję? Jakie prawa nam przysługują?

Kto i kogo może zatrzymać?

Zazwyczaj zatrzymanie przez Policję stosuje się w przypadku cięższych przestępstw. Zwykle idzie ono w parze z tymczasowym aresztowaniem. Mówimy tu jednak o sytuacji, gdy sprawa trafiła już na deski sądu. Sprawy karne rozpoczynają się często właśnie od wniosku o tymczasowe aresztowanie, ale może ono mieć miejsce jedynie na mocy postanowienia sądu. Niemniej, również w sprawach mniejszego kalibru wykorzystuje się zatrzymanie by np. skłonić osobę podejrzaną do nieco bardziej obszerniejszych wyjaśnień. Wydobyć z niej informacje, których nie wyjawiłaby w komfortowej dla siebie sytuacji.

Ile maksymalnie trwa zatrzymanie?

Polica lub prokuratura może zatrzymać osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa maksymalnie przez 48 godziny. Po upływie tego czasu muszą przekazać tę osobę do dyspozycji sądu z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Jeśli w ciągu 24 godzin od przekazania do dyspozycji sądu zatrzymany nie otrzymał postanowienia o tymczasowym aresztowaniu to powinien zostać natychmiastowo zwolniony z aresztu. Finalnie zatrzymanie trwać może więc maksymalnie przez 72 godziny. Warto w tym miejscu nadmienić, że pozytywnie rozpatrzony wniosek o tymczasowe aresztowanie skutkuje pozbawieniem wolności na okres od jednego do trzech miesięcy.

Jakie prawa ma osoba zatrzymane?

Osoby zatrzymane mogą powoływać się na swoje prawa by przeciwdziałać ewentualnym nadużyciom.

Osoba zatrzymana powinna być poinformowana o przyczynach zatrzymania. Organ ścigania ma obowiązek sporządzenia protokołu zatrzymania, zawierającego dane funkcjonariusza i osoby zatrzymanej oraz podanie okoliczności i przyczyn zatrzymania. Odpis protokołu powinien zostać doręczony zatrzymanemu. Nieujawnienie ich jest nadużyciem i może być przyczyną zaskarżenia czynności prowadzonych przez Policję.

Przede wszystkim pamiętać należy, że każde słowo wypowiedziane w rozmowie z funkcjonariuszem Policji, nawet podczas luźnej konwersacji, może zostać wykorzystane w sprawie. Wystarczy, że funkcjonariusz ten zostanie wezwany do sądu w charakterze świadka. Osoby, którym zależy na pełni bezpieczeństwa, oczekując na adwokata nie powinny więc ujawniać funkcjonariuszom żadnych istotnych informacji.

Każdy zatrzymana ma prawo do kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym. Organy ścigania mają obowiązek umożliwić taki kontakt drogą telefoniczną lub za pośrednictwem poczty elektronicznej. Nie dzieje się to jednak z automatu. Takie żądanie trzeb funkcjonariuszom najpierw jasno zgłosić.

Zatrzymany ma prawo do przeprowadzenia bezpośredniej rozmowy z adwokatem bez osób trzecich w pełni izolowanych warunkach.

Jeśli zatrzymanie nie zostało przeprowadzone w prawidłowy sposób – użyto siły fizycznej lub presji psychicznej, zniszczono mienie, uniemożliwiono kontakt z adwokatem – to możesz złożyć zażalenie i domagać się zbadania prawidłowości, legalności i zasadności zatrzymania. Zażalenie to sąd musi rozpoznać niezwłocznie.

Osoba zatrzymana może żądać od Policji przekazania informacji o swoim zatrzymaniu do wiadomości najbliższej rodziny lub wskazanych przez zatrzymanego osób, a także instytucji np. sądu, prokuratury, pracodawcy, szkoły.