Wspomnienie wojny

1 września, w 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej, w całym kraju odbywać się będą uroczystości upamiętniające to wydarzenie. Również w powiecie suskim. Tutejsze obchody zorganizowane zostaną w Wysokiej, wsi odznaczonej Krzyżem Grunwaldu za pomoc okazaną oddziałom Wojska Polskiego w walce z Niemcami we wrześniu 1939 roku.

Ta mała miejscowość koło Jordanowa jest na mapie powiatu suskiego miejscem szczególnym. Rozegrała się tam jedna z pierwszych bitew II wojny światowej. Do ataku wojsk niemieckich doszło w tej wiosce już 1 września 1939 roku. Z tego powodu nazywana bywa ona małym Westerplatte. Po zakończeniu starcia Niemcy puścili z dymem prawie wszystkie gospodarstwa, które nie spłonęły od ognia artylerii. Był to odwet za opór ochotników, których wróg uznał za miejscową ludność cywilną. Wysoka okrzyknięta została przez okupanta „wsią bandycką”, w której nie wolno było się osiedlać. Mimo to wielu mieszkańców odbudowało zniszczone zabudowania.

Ze względu na te wydarzenia, co roku 1 września organizowane są tam uroczystości upamiętniające agresję Niemiec na Polskę. Szczególnie spektakularne były ubiegłoroczne, wzbogacone niezwykłym widowiskiem. Zgromadzeni na własne oczy zobaczyli, jak mogły wyglądać działania zbrojne wokół Wysokiej. Słyszeli ogłuszający hałas wybuchów, warkot karabinów maszynowych, widzieli ogień i dym, żołnierzy padających na polu walki, niemieckie czołgi w natarciu. Obejrzeli również wzruszające sceny powrotu mieszkańców Wysokiej do spalonych domów i pochówku poległych obrońców wsi.

Tegoroczne obchody będą skromniejsze, ale ubarwią je pokazy wyszkolenia kawaleryjskiego, prezentowane przez Szwadron Toporzysko w barwach Pułku 3 Strzelców Konnych im. Hetmana Polnego Koronnego Stefana Czarnieckiego. Uroczystości rozpoczną się o 11.30 zbiórką uczestników przy remizie Ochotniczej Straży Pożarnej w Wysokiej, po której zebrani przejdą do miejscowego kościoła na mszę świętą. Główna część obchodów tradycyjnie odbędzie się po nabożeństwie, na cmentarzu poległych. Gościem honorowym wydarzenia będzie profesor Andrzej Maczek - syn generała Stanisława Maczka, który jako dowódca 10 Brygady Kawalerii stawiał opór Niemcom w bitwie o Wysoką.

Edyta Łepkowska