Straty osobowe i materialne poniesione przez Polskę  w wyniku agresji niemieckiej w okresie II wojny światowej

• Straty osobowe szacuje się na 5 219 053 obywateli, w tym 1,5 miliona polskich dzieci, w wyniku prowadzenia przez Niemcy wojny napastniczej, a następnie okupacji, mordów, jakich dokonywali na jeńcach wojennych oraz ludności cywilnej, masowej zagłady w obozach koncentracyjnych, pokazowych egzekucji w różnych miejscach, pracy niewolniczej, wysiedlania ludności, a także celowego bombardowania miast i wiosek. Życia ludzkiego nie da się wycenić żadną ceną. Ono jest bezcenne. To największe dobro i skarb.
• Niemcy odebrali rodzinom oraz wywieźli do swojego kraju 196 000 polskich dzieci, z których do Ojczyzny powróciło jedynie 15 – 20%.
• Unicestwili 20% kadry naukowej.
• Wywieźli 2,1 milionów Polaków do pracy przymusowej.
• Polska utraciła 38% majątku narodowego, szczególnie w ośrodkach przemysłowych i centrach wielkomiejskich.
• Okupanci zniszczyli mienie nieruchome: 162 190 budynków mieszkalnych, 353 876  zagród wiejskich, 14 000 fabryk, 199 751 sklepów, 84 436 zakładów rzemieślniczych i 968 223  gospodarstw domowych.
• Zniszczyli centra wielkomiejskie i miasta: straty w Warszawie - Niemcy zamordowali ponad 700 000 osób, prowadzili operację planowego wyburzenia i palenia stolicy po upadku Powstania Warszawskiego, w sumie zburzyli ponad 80% substancji miejskiej, niszcząc przy tym 90% przemysłu, 72% zabudowy mieszkalnej, 92% dóbr kultury narodowej i zabytków. Wyburzyli oraz ograbili getto warszawskie w 1943 roku, w 95%. Straty materialne jakie poniosła Warszawa w trakcie II wojny światowej wyniosły ponad 380 mld złotych. W Jaśle 96% zniszczeń. Niemcy zdewastowali port w Gdańsku.
• Oprawcy niemieccy w 43% zniszczyli dobra kulturalne Polski, w tym 665 kin, 25 muzeów, 35 teatrów,, 323 domów ludowych, 66% zbiorów bibliotecznych – 22 miliony książek, a także ukradli 516 000 pojedynczych dzieł sztuki, zniszczyli też w 95% archiwa bibliotek.
• W polskim szkolnictwie zniszczono: 17 szkół wyższych, 271 szkół średnich,  4880 szkół o profilu podstawowym i 768 innych szkół, a także instytutów badawczych, towarzystw naukowych i fundacji.
• Ucierpiała służba zdrowia. Niemcy zniszczyli około 55% stanu sprzed 1939 roku, w tym przede wszystkim: 352 szpitale, 29 sanatoriów, 24 zakłady lecznicze, 47 ubezpieczalni społecznych, 778 ośrodków zdrowia i ambulatoriów, 1450 gabinetów lekarskich oraz dentystycznych.
• Niemcy celowo niszczyli przemysł, albo dokonywali grabieży maszyn i urządzeń: 64,5%  przemysłu chemicznego, 64,3% poligraficznego, 59,7% elektrotechnicznego, 55,45  odzieżowego, 53,1% spożywczego, 48% metalowego.
• W leśnictwie Niemcy wycieli 400 000 hektarów lasu.
• Zrujnowali gospodarkę rolną oraz hodowlaną: 1 908 000 koni, 3 905 000 bydła rogatego, 4 988 000 trzody chlewnej, 755 000 owiec.
• Zdewastowali ponad 50% infrastruktury kolejowej, drogowej, transportu lotniczego, morskiego oraz infrastruktury telekomunikacyjnej. Zagrabili, bądź zniszczyli: 2465  lokomotyw, 6250 wagonów kolejowych, 83 636 wagonów towarowych, 25 statków pełnomorskich, 39 statków przybrzeżnych, portowych, a także 5948 km torów kolejowych, 47 km 762 metrów bieżących mostów kolejowych i wiaduktów, 14 900 km dróg o twardej nawierzchni, 15 km 500 metrów bieżących mostów drogowych.
• Utracono z ubezpieczalni społecznych 34 miliardy 804 miliony złotych.
• Straty skarbu państwa wyniosły 492 miliardy 811 milionów.
• Banki, instytucje kredytowe i zakłady ubezpieczeniowe straciły 124 miliardy 125 milionów złotych.
• Polska utraciła około 45% całej sumy bilansowej instytucji kredytowo – oszczędnościowych.
• Ogółem straty materialne poniesione przez Polskę wyniosły 797 miliardów 398 milionów złotych.

            Specjalny zespół w raporcie oszacował szkody Polski poniesione w wyniku agresji niemieckiej łącznie na 6 bln 220 mld 609 mln złotych. Polska nigdy nie zrzekła się reparacji, które naszej Ojczyźnie, narodowi bezsprzecznie się należą. Zbrodnie wojenne nie podlegają przedawnieniu. Mamy moralne prawo domagać się od Niemiec zadośćuczynienia naprawiającego doznane krzywdy. Tutaj zwykłe przepraszam nie wystarczy. Uważam, iż należy bezwzględnie oszacować również straty, jakie Polska poniosła pod okupacją sowiecką.

Opracowano na podstawie szacunków Biura Odszkodowań Wojennych przy Prezydium Rady Ministrów z 1947 roku, raportu o stratach w Warszawie z 2004 roku oraz raportu o stratach poniesionych przez Polskę w wyniku agresji i okupacji w czasie II wojny światowej 1939 – 1945 z 2022 roku.

Kazimierz Surzyn