Rozwody w Polsce

Temat rozwodów jest tematem niezwykle złożonym i wieloaspektowym, ponieważ w jego źródle spotyka się zazwyczaj bardzo wiele kwestii - począwszy od tych psychologicznych, poprzez kulturowe, religijne, na ekonomicznych lub zdrowotnych kończąc. Wieloaspektowość rozwodu definiowanego jako rozwiązanie ważnego związku małżeńskiego wynika przede wszystkim z przyczyn, które do niego doprowadzają.

Najczęstsze przyczyny rozpadu małżeństwa

Instytucja małżeństwa jest w Polsce bardzo głęboko zakorzeniona. Mimo postępującej liberalizacji poglądów, wśród większości Polaków niezmiennie budzi się wewnętrzny sprzeciw wobec rozwiązywania małżeństwa. Poziom bezwzględnej akceptacji rozwodów jest niski. Sytuacja wygląda nieco inaczej, gdy wskazana zostanie konkretna i przemawiająca przyczyna, za sprawą której doszło do zakończenia małżeństwa. Jakie są więc najczęstsze powody rozwodów w Polsce?

Według informacji podanych przez Główny Urząd Statystyczny w 2018 roku pierwszą przyczyną rozpadu małżeństwa jest brak dopasowania pod względem charakteru. Niezgodność charakterów przejawiać się może na bardzo wielu płaszczyznach i ujawnić dopiero po dłuższym czasie. Przyczyna ta jest niezwykle pojemna, ponieważ zahacza o wiele sfer życia codziennego, nie pomijając tych najbardziej osobistych. Skrajnie różne poglądy na świat, odmienność w postrzeganiu tego, co najważniejsze, rozbieżne pragnienia, inne plany, inna wizja przyszłości - to wszystko w ostateczności najczęściej doprowadza do rozstania.

Jako drugą przyczynę rozwodów GUS podaje niedochowanie wierności małżeńskiej. Według przeprowadzonego badania zdradę jako bezpośredni powód rozwodu wskazywano 3 581 razy, a jako powód towarzyszący innym przyczynom już aż 10 220 razy. Wierność stanowi fundament instytucji małżeństwa, dlatego jej niedochowanie stanowi poważne naruszenie w strukturze związku. Naruszenie, które w ogromnej większość przypadków staje się przyczynkiem definitywnego zakończenia relacji.

Na trzecim miejscu wśród przyczyn decyzji o rozwodzie znalazło się nadużywanie alkoholu przez jedną ze stron. Powód ten w połączeniu z innymi został wskazany 7 845 razy. Na dalszych miejscach znalazły się kolejno: przedłużająca się nieobecność małżonka, złe traktowanie bliskich drugiego z małżonków, nieporozumienia na gruncie materialno-finansowym - szczególnie, gdy jedna ze stron zarabia wyraźnie więcej od drugiej, a także różnice światopoglądowe (religia, sposób wychowywania dzieci, styl życia).

Wszystkie wymienione przyczyny stanowią poważne zagrożenie dla trwałości małżeństwa, a bardzo często stają się powodem jego ustania.

Rozwody w liczbach - krótko o statystykach i tendencjach

Jak wskazują dane, w I półroczu 2021 roku do sądów okręgowych w Polsce wpłynęło 38,7 tysięcy spraw rozwodowych - o 14% więcej niż w odpowiadającym okresie roku 2020. Liczba pozwów rozwodowych rośnie więc w zauważalny sposób, nawet biorąc pod uwagę tak krótki czas porównania. Czternastoprocentowy wzrost na przestrzeni jednego roku z pewnością jest wzrostem odczuwalnym, który ma swoje uzasadnienie. Według kilku źródeł przyczyn tak znacznego wzrostu należy upatrywać w trwającej w tamtym czasie pandemii i wynikającej z niej izolacji domowej. Brak przestrzeni i przymus pracy domowej wymusił na parach radykalną zmianę trybu życia i wspólnej codzienności. Dla wielu małżeństw czas ten generował konflikty i napięcia, a w niektórych przypadkach, jak się okazuje, doprowadził do rozwodu.

Istotną kwestią w kontekście ilości zakładanych spraw rozwodowych jest chęć do mediacji lub terapii małżeńskich, których zadaniem jest ratowanie związku. Dobrym prognostykiem jest fakt, że wzrasta samoświadomość i pragnienie dotarcia do źródła konfliktu. Na przeszkodzie często stają jednak względy finansowe, ponieważ usługi psychologa wymagają nakładu pieniężnego rozłożonego w czasie.

Rozwód. Smutny trend przyszłości?

Jak przedstawia się wizja przyszłości pod kątem liczby rozwodów w Polsce? Z jednej strony obecny jest ewidentny wzrost ilości spraw rozwodowych na przestrzeni ostatnich lat, natomiast z drugiej strony nie sposób nie dostrzec malejącej liczby zawieranych małżeństw. To rodzi zależność: im mniej zawartych związków małżeńskich, tym mniej rozwodów w przyszłości.

Wciąż zmieniające się trendy społeczne oraz dynamiczna sytuacja światopoglądowa zmierzająca w stronę liberalizmu każą sądzić, że zarówno kwestia małżeństw, jak i rozwodów będzie w najbliższym czasie niezwykle ciekawym materiałem do badań i obserwacji.