Pomnik Czynu Chłopskiego stanie w gminie Stryszawa?

Ciekawa inicjatywa zrodziła się podczas niedawnych obrad Komisji Oświaty Kultury i Sportu gminy Stryszawa. Zasiadający w niej radni jednogłośnie uznali za godny rozważanie pomysł sprowadzenia do gminy Pomnika Czynu Chłopskiego.

Przeglądając zasoby internetu można znaleźć, że pomnik, o którym niewiele osób w ogóle wie lub go pamięta, że wykonany według projektu Stanisława Sikory został odsłonięty 30 maja 1968 roku. Stanął przed główną siedzibą dawnego Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego przy ulicy Grzybowskiej 4 w Warszawie. Zrobiono go z piaskowca, a swoją formą nawiązywał do Świętowita, boga urodzaju i wojny oraz naczelnego boga słowiańskiego plemienia Ranów, a w późniejszym okresie wszystkich Słowian połabskich. W górnej części rzeźbiarz umieścił cztery twarze należące do Bartosza Głowackiego, Michała Drzymały, partyzanta Batalionów Chłopskich oraz Wiciarki – sanitariuszki Zielonego Krzyża. Natomiast środkowa część mającego 7,7 metra wysokości postumentu została ozdobiona ceramicznym fryzem z kamionki przedstawiającym motyw tańca ludowego.

Jak czytamy w Wikipedii w 2006 roku zarząd PSL (następca ZSL) sprzedał działkę przy ul. Grzybowskiej spółce Dom Development pod apartamentowiec. W umowie pominięto kwestię losu pomnika, który w nowej sytuacji przeszkadzał w realizacji planów budowlanych nabywcy. W obronie pomnika bezskutecznie interweniował były minister kultury i polityk PSL Zdzisław Podkański, podczas obchodów Dnia Czynu Chłopskiego. Rozbiórka pomnika była krytykowana przez prasę, warszawiaków, krytyków sztuki, działaczy ludowych oraz syna rzeźbiarza, Tomasza Sikorę. W efekcie nowy właściciel zobowiązał się do ponownego przekazania pomnika w ręce partii oraz do przetransportowania go na własny koszt, w nowe miejsce przeznaczenia. Zdemontowany w 2006 roku monument został przewieziony do oddziału Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Piasecznie koło Gniewu.

O tym, że Komisji Oświaty Kultury i Sportu podczas swoich obrad pochyliła się nad pomysłem przeniesienia pomnika do gminy Stryszawa poinformował na niedawnej sesji Rady Gminy Stryszawa przewodniczący tej komisji Bogusław Surówka. Zaznaczył, że wszyscy obecni podczas prac komisji uznali, że należy poczynić starania, aby „pomnik pojawił się na terenie gminy Stryszawa”. Idea wynika z faktu, że autor projektu monumentu Stanisław Sikora był mieszkańcem Stryszawy. Należy podkreślić, że zmarły w 2000 roku w Warszawie artysta był wybitnym rzeźbiarzem, medalierem, a także poetą i sportowcem. To autor licznych pomników, rzeźb, medali i tablic pamiątkowych. Uczestnik ponad 400 wystaw krajowych i zagranicznych, w tym 22 indywidualnych.Wykonał popiersia Bolesława Prusa, Stefana Żeromskiego (oba na Saskiej Kępie w Warszawie), Ignacego Jana Paderewskiego (przed wejściem do parku Skaryszewskiego na Saskiej Kępie w Warszawie) i Fryderyka Chopina (Żelazowa Wola). Jego autorstwa były także płaskorzeźby umieszczone na fasadzie nieistniejącego już warszawskiego kina „Praha”. Wspólnie z Teodorem Bursche zrealizował pomnik ku czci Polaków pomordowanych w byłym obozie koncentracyjnym w Mauthausen. Jest także autorem rzeźby na nagrobku Stefana Jaracza na cmentarzu Powązkowskim.

Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe