„Najpiękniejsze jest niewidoczne dla oczu”

Ten cytat z Małego Księcia, doskonale opisuje dwa symbole bożonarodzeniowe. Nie są tak imponujące jak choinka czy tak smakowite jak potrawy, ale to nie ma dużego znaczenia. W ich niepozorności tkwi bowiem siła i wyjątkowość. Mowa o opłatku i sianku wigilijnym.

Opłatek (od łac. oblatum – dar ofiarny), to z pozoru zwykły, przaśny, niesolony chleb. Jednak dzięki naszym intencjom, nabiera symboliki wręcz mistycznej. Nie tylko przypomina o Jezusie Chrystusie, ale jest też synonimem pięknych, szczerych życzeń, które chcielibyśmy by się spełniły najbliższym.

Równie ciekawe jest sianko którego zazwyczaj w ogóle nie widać, gdyż w tradycyjnych domach chowa się je pod obrusem lub stołem.

Efektowne symbole i skromne sianko

Kilka „obowiązkowych” elementów świąt, zazwyczaj dobrze znamy.

Pierwsza gwiazdka nawiązuje do gwiazdy betlejemskiej, wskazującej drogę do stajenki Trzem Królom/Mędrcom.

Wigilijny stół z białym obrusem, to symbol czystości Maryi i ubóstwa miejsca narodzin Jezusa.

Dodatkowe nakrycie dla wędrowca/niezapowiedzianego gościa, przypominać ma o wędrówce Świętej Rodziny (według pogańskich wierzeń zostawiano je też dla bliskich zmarłych, by mieli nas pod swoją opieką).

Łamanie się opłatkiem nawiązuje do pierwszych chrześcijan i pamiątki Ostatniej Wieczerzy. Opłatek stanowi wyjątkowy znak miłości, pojednania i poświęcenia.

Choinka jest synonimem życia. Ozdoby na niej symbolizują światło i nadzieję na życie wieczne.

I sianko właśnie... Kiedyś kładzione pod obrus lub stół, obecnie coraz częściej umieszczane jest pod opłatkiem.

Współczesny zwyczaj wkładania siana pod obrus, miał w historii różne oblicza. Zanim otrzymaliśmy je w obecnej, skromnej formie, stanowiło rzucającą się w oczy ozdobę:

• zasypywano nim stoły oraz pojawiało się „pod” i „na” obrusie,
• pokrywano nim podłogi,
• ustawiano całe snopy w kątach (szczególnie komnat szlacheckich).

Po co? Gdyż siano to symbol ubóstwa stajenki betlejemskiej, w której narodził się Jezus Chrystus. Jego zapach i obecność przypominały o żłobie.

Tradycja i wróżby

Wierzono że suche ździebła trawy, przynoszą gospodarstwu dobrobyt. Sianko miało zapewnić dostatek i powodzenie na kolejny rok. W czasach gdy było go w domach znacznie więcej podczas świąt, karmiono nim zwierzęta po wieczerzy, by te zdrowo się chowały. Wiązkami siana i słomy obwiązywano drzewa owocowe, aby zapewnić sobie obfite zbiory.

Istniały też wróżby

1. Po wieczerzy każdy wyciągał źdźbło spod obrusa:

• zielone oznaczało zdrowie,
• z kłosami dostatek,
• wyschnięte biedę.

Długość kawałków wyznaczała czas pozostałego życia.

2. Dla kawalerów i panien:

• zielone źdźbło – szybki ślub,
• przywiędłe – czekanie,
• wyschnięte – staropanieństwo, starokawalerstwo.

Rada

Jak umieścić pod obrusem sianko? W woreczku (najlepiej lnianym lub strunowym), wraz ze świętym obrazkiem. Całość ozdobić tasiemką.

Jeśli sianko, to tylko pachnące, jeszcze zielone i niepokruszone. Dokładnie takie jakie znajdziemy w Oblatum – rodzinnej firmie, która od 1946 roku wypieka dla nas tradycyjne, zgodne z prawem kanonicznym opłatki. Opłatki pięknie zapakowane, ozdobione scenkami z Narodzenia Pańskiego, stanowiące dekorację każdego wigilijnego stołu. Idealne do położenia na sianko.