Centrum Kultury i Filmu im. Billy'ego Wildera od otwarcia pokazało już wiele tytułów reżyserskich legend. Lista nieobecnych na suskim ekranie wciąż jednak zawiera wielkie nazwiska. Jedno z nich pojawi się po raz pierwszy w Suchej Beskidzkiej. Trzecim tytułem w ramach cyklu niszowych filmów - już kultowych lub z potencjałem stania się takimi – został „Mikey i Nicky” od laureatki honorowego Oscara za całokształt twórczości. Kuratorem jest ponownie nasz redakcyjny kolega, Tomasz Mielczarek.

Wyraźny ślad w historii kina

Elaine May, bo o niej mowa, niesłusznie kojarzona jest w Polsce tylko przez kinomanów. W Stanach Zjednoczonych z kolei każda próba opowiedzenia o początkach komedii improwizowanej (współczesnego impro) musi zacząć się właśnie od zdobywczyni honorowego Oscara z 2021 roku. Na przełomie lat 60. i 70. zdobyła popularność dzięki wspólnym występom z Mikiem Nicholsem, który zapisał się później w historii kina m.in. dzięki „Absolwentowi”. Debiut przed filmową kamerą w 1967 roku zaliczyła wśród tak znanych aktorów jak Jack Lemmon i Peter Falk.

— oficjalny opis dystrybutora, Past Perfect.

Na reżyserskim fotelu zasiadła zaledwie czterokrotnie. Odbiór jej tytułów potrafił się diametralnie różnić – od prestiżowych nagród dla obsady i sukcesu frekwencyjnego do klap i... Złotej Maliny. Jej obecność w branży „męskiej”, za jaką w latach 70. i 80. uznawano reżyserię, przetarła szlak dzisiejszym twórczyniom. W historii Gildii Reżyserów Amerykańskich było dopiero trzecią kobietą przyjętą do związku zawodowego.

• Mikey i Nicky - 29.06, 18:15 [KUP BILET]

Elaine May najbardziej znana jest ze swojej pracy nad swoimi lub cudzymi scenariuszami. Jej teksty od ponad pół wieku pozostają synonimem inteligentnego kina. Amerykanka tworzyła historie, w których błyskotliwe dialogi, subtelny humor i psychologiczna głębia bohaterów odgrywały równie ważną rolę jak sama fabuła. Współtworzyła scenariusze do takich filmów jak „Czerwoni”, „Barwy kampanii” czy uwielbiane przez widzów „Tootsie”. Jej twórczość, początkowo niedoceniana przez hollywoodzkie wytwórnie, z czasem zyskała status wzorca dla kolejnych pokoleń scenarzystów.

—  oficjalny opis dystrybutora, Past Perfect.

Co się działo na planie Mikey i Nicky?

Kulisy powstawania „Mikey i Nicky” przeszły do historii jako jeden z najbardziej burzliwych procesów produkcyjnych w amerykańskim kinie lat 70. Reżyserka i scenarzystka Elaine May postawiła na metodę pracy opartą na wielokrotnych dublach oraz swobodzie aktorskiej. Choć dialogi w większości wynikały ze scenariusza, Peter Falk i John Cassavetes otrzymywali przestrzeń do naturalnego rozwijania scen. Aby uchwycić spontaniczne reakcje, May często wykorzystywała jednocześnie trzy kamery, pozostawiając je włączone nawet wtedy, gdy aktorzy schodzili z planu.

Takie podejście sprawiło, że nakręcono około 1,5 mln stóp taśmy filmowej – niemal trzykrotnie więcej niż podczas realizacji „Przeminęło z wiatrem”. Zdjęcia znacznie przekroczyły harmonogram i budżet, a montaż przeciągnął się na blisko dwa lata. Konflikt z wytwórnią Paramount doprowadził do procesu sądowego i odebrania May prawa do ostatecznej wersji filmu. Według licznych relacji reżyserka ukryła nawet część rolek z materiałem, by zyskać czas na dokończenie montażu. Choć „Mikey i Nicky” po premierze w 1976 roku nie odniósł sukcesu kasowego, dziś uchodzi za jeden z najlepszych tytułów amerykańskiego kina autorskiego z tamtej dekady.