Na czym polega owulacja i jak ją wyznaczyć?

Umiejętność śledzenia własnego cyklu jest niezwykle przydatna dla każdej kobiety — bez względu na to, czy chce zajść w ciążę, czy jej uniknąć. Pozwala zrozumieć własne ciało oraz ułatwia wyznaczenie owulacji. Kiedy dobrze znasz swój cykl menstruacyjny, zwiększasz swoje szanse na zapłodnienie. Dla kobiet starających się o dziecko to istotna wiedza. Co warto wiedzieć o owulacji? Czy można ją precyzyjnie wyznaczyć? Więcej informacji w artykule.

Czym jest owulacja i ile trwa?

Owulacja to czas w cyklu kobiety, kiedy jajeczko zostaje uwolnione z jajnika, a dokładniej z pęcherzyka Graffa, i jest możliwe jego zapłodnienie. Podczas owulacji jajeczko przemieszcza się z jajników w dół jajowodów do macicy. Jeśli zostanie zapłodnione w ciągu 12 do 24 godzin, zagnieździ się w ścianie macicy. Jeśli nie, rozpadnie się i zostanie wydalone wraz z resztami tkanki macicy.

Owulacja występuje zazwyczaj na 14 dni przed kolejną miesiączką. Jeśli cykl kobiety trwa 28 dni, oznacza to, że owulacja przypadnie dokładnie w połowie. Warto jednak zauważyć, że długość cyklu może się różnić u poszczególnych kobiet w zakresie od około 23 do 35 dni, a wiele kobiet notuje również różnice pomiędzy długością poszczególnych cykli.

Jak rozpoznać owulację?

Podczas owulacji kobiety mogą odczuwać lekki dyskomfort w dolnej części brzucha, zlokalizowany po prawej lub lewej stronie. To właśnie wtedy jajniki przygotowują się do uwolnienia jajeczka. W tym samym momencie szyjka macicy, otwór prowadzący do dolnej części macicy, staje się bardziej miękka, a śluz staje się bardziej przejrzysty, rozciągliwy i śliski. Srom lub pochwa mogą nieco spuchnąć i stać się bardziej wrażliwe. Wzrasta też libido.

Temperatura ciała może się wahać w czasie owulacji. Lekki spadek temperatury do 36,4 lub 36,3 stopni może wskazywać, że zbliża się owulacja. Z kolei lekki wzrost temperatury w porównaniu do pierwszej połowy cyklu, nawet do 37 stopni, może wskazywać, że owulacja właśnie nastąpiła. Warto notować te zmiany. Codzienny pomiar temperatury pomoże zauważyć zmiany w krzywej i wyznaczyć, kiedy organizm przygotowuje się do owulacji.

Jak wyznaczyć najlepszy czas na zajście w ciążę?

Chociaż owulacja może trwać do 24 godziny, plemnik przeżywa w drogach rodnych kobiety nawet 5 lub 7 dni. Z tego powodu na kilka dni przed owulacją może dojść do ciąży. Jednak wyznaczenie najlepszych dni na zapłodnienie nie zawsze jest oczywiste. Z tego powodu warto skorzystać z metod pomocniczych.

Jedną z podstawowych metod jest kalendarzyk. Obliczanie dni płodnych polega na dokładnym spisywaniu terminu rozpoczęcia miesiączek. Następnie trzeba wyliczyć średni czas trwania okresu w ostatnich miesiącach, a od wyniku odjąć 12 dni, a następnie kolejne cztery. Jeżeli okres kobiety trwa średnio 30 dni, to po odjęciu 12 otrzymamy 18, a odjęcie kolejnych 4 da wynik 14. Oznacza to, że owulacja może wystąpić między 14 a 18 dniem.

Niezwykle pomocne są też aplikacje do śledzenia cyklu i wyznaczania dni płodnych czy internetowy kalkulator dni płodnych od Invimed. Dzięki nimu wyliczenie średniej czy śledzenie objawów może być jeszcze dokładniejsze. Jest to jednak metoda pomocnicza i sprawdza się najczęściej u kobiet, które mają regularne miesiączki. Trzeba brać pod uwagę, że na cykl kobiety wpływ ma wiele czynników, w tym stres, dieta, choroby czy zażywane leki. Pod ich wpływem cykl w danym miesiącu może się skrócić lub wydłużyć. 

Testy owulacyjne i badania

Wśród bardziej precyzyjnych metod wyznaczania dni płodnych można wyróżnić testy owulacyjne, które wskazują nagły wzrost hormonu LH. Jest to hormon odpowiedzialny za stymulację jajników do owulacji. Test przeprowadza się w domu, używając do tego próbki moczu. Dodatni wynik będzie oznaczał, że owulacja nastąpi w ciągu 24-36 godzin. Można też nabyć testy, które oprócz powyższego hormonu LH wskazują poziom estrogenu.

Badanie progesteronu na podstawie próbki krwi również może być pomocne w określeniu przebiegu owulacji. Jego wynik pozwala ocenić, czy w danym cyklu wystąpiła owulacja. Jednak, aby wykonać dokładniejszą obserwację cyklu, zalecany jest monitoring owulacji. Wykonuje go lekarz ginekolog poprzez dopochwowe badanie USG. W ciągu cyklu badanie trzeba wykonać 3 lub 4 razy. Badanie umożliwia ocenę wzrostu, ilości i jakości pęcherzyków oraz pomaga w ustaleniu owulacji i dni płodnych.